KINH THÁNH CỰU ƯỚC

I. 1. Sch sng thế

  SÁCH CÁC VUA 1

(Nguồn copy : https://giotregiaoxutando.wordpress.com/)

C Chương 01 C

 

I. Việc Kế Vị Vua Ða-Vt

 

Tuổi gi của vua Ða-vt v những âm mưu của A-đô-ni-gia-hu

 

1 Vua Ða-vt đã gi nua, tuổi tc; o mặc bao nhiu cũng không đủ ấm. 2 Cc bề tôi của vua mới thưa vua rằng: Xin được tm cho đức vua, cha thượng của hạ thần một cô trinh nữ, để nng tc trực bn ngi v săn sc cho ngi; c nng nằm trong lng ngi, ngi sẽ cảm thấy ấm. 3 Vậy họ đã tm khắp nơi trong ton cõi Ít-ra-en để kiếm một thiếu nữ trẻ đẹp, v họ đã gặp cô A-vi-sc, người Su-nm. Họ dẫn nng vo chầu vua. 4 Ð l một thiếu nữ cực kỳ xinh đẹp; thế l nng trở thnh người săn sc v hầu hạ vua; nhưng vua vẫn để nng trinh nguyn. 5 Cn hong tử A-đô-ni-gia, con của b Khc-ght, th tự xưng vương m rằng: Ta sẽ lm vua! Chng sắm xe, ngựa, v kiếm được năm mươi người chạy đng trước mnh.

 

 

6 Suốt đời chng, vua cha không hề cấm cản chng, như ni: Sao con lại lm thế? Vả lại trông chng cũng khôi ngô tuấn t, v b mẹ chng đã sinh ra chng sau Áp-sa-lôm. 7 Chng mc nối với ông Giô-p, con b Xơ-ru-gia v với tư tế Ép-gia-tha; họ đã theo phe A-đô-ni-gia. 8 Cn tư tế Xa-đốc, ông Bơ-na-gia-hu, con ông Giơ-hô-gia-đa, ngôn sứ Na-than, ông Sim-y, ông R-y v cc anh hng của vua Ða-vt, không ai ủng hộ A-đô-ni-gia-hu.

 

9 Khi A-đô-ni-gia-hu st tế chin, b v d bo gần tảng đ Dô-khe-lt bn cạnh Ên Rô-ghn, th chng mời tất cả cc hong tử anh em mnh cng tất cả nhân sĩ Giu-đa đang phục vụ nh vua. 10 Nhưng ngôn sứ Na-than, ông Bơ-na-gia-hu, cc anh hng v cả Sa-lô-môn em chng, chng cũng không mời.

 

Âm mưu của ông Na-than v b Bt Se-va

 

11 Bấy giờ ông Na-than ni với b Bt Se-va mẹ của Sa-lô-môn: B không nghe biết sao: A-đô-ni-gia-hu, con b Khc-ght đã lm vua, m vua Ða-vt cha thượng của chng ta không hay biết g hết? 12 Bây giờ, ny, tôi xin gp ý với b để b tự cứu lấy mạng mnh v mạng Sa-lô-môn con b nữa. 13 B hãy đi yết kiến vua Ða-vt v thưa với người: Thưa đức vua, cha thượng của tiện thiếp, no chẳng phải chnh ngi đã thề với tiện thiếp rằng: Chắc chắn Sa-lô-môn, con của i khanh sẽ ln kế vị trn ngai bu ta? Vậy tại sao hong tử A-đô-ni-gia-hu lại đã lm vua? 14 Ny, khi b cn đang ở đ hầu chuyện đức vua, th tôi sẽ vo sau, v bổ tc cho lời b.

 

15 B Bt Se-va vo chầu vua tại ngự phng. (Vua đã qu gi, v nng A-vi-sc, người Su-nm, hầu hạ vua). 16 B Bt Se-va quỳ gối phủ phục trước mặt vua; vua hỏi: C chuyện g thế, i khanh? 17 B thưa với vua: Thưa cha thượng, ngi đã nhân danh Ðức Cha, Thin Cha của ngi m thề với nữ tỳ của ngi rằng: Sa-lô-môn con của i khanh sẽ lm vua kế vị ta trn ngai bu của ta. 18 Nhưng bây giờ, ny, A-đô-ni-gia đã lm vua, thế m đức vua cha thượng của tiện thiếp vẫn không hay biết. 19 Hong tử đã st tế b, b bo, chin cừu nhiều vô kể, rồi mời tất cả cc hong tử, mời tư tế Ép-gia-tha, ông Giô-p chỉ huy quân đội; cn Sa-lô-môn tôi tớ ngi th hong tử không mời. 20 Nhưng, chnh nơi ngi, tâu đức vua cha thượng của tiện thiếp, nơi ngi ton thể Ít-ra-en đều để mắt trông chờ, xem ngi sẽ phn quyết cho ai ln kế vị ngi trn ngai bu của đức vua cha thượng của tiện thiếp. 21 Thnh ra khi đức vua cha thượng của tiện thiếp đã an nghỉ với tổ tin, th tiện thiếp cng với Sa-lô-môn con của tiện thiếp sẽ phải mang tội.

 

22 B cn đang trnh by với vua, th ngôn sứ Na-than đến. 23 Người ta bo tin cho vua hay c ngôn sứ Na-than đến. Ông đi vo phủ phục trước mặt vua, mặt st đất. 24 Ông Na-than ni: Thưa đức vua cha thượng tôi, thế ra chnh ngi đã phn quyết: A-đô-ni-gia-hu sẽ lm vua kế vị ta, n sẽ ngồi trn ngai của ta. 25 V hôm nay hong tử đã xuống st tế b, b bo, chin cừu nhiều vô kể, rồi mời tất cả cc hong tử, cc người chỉ huy quân đội, tư tế Ép-gia-tha. Ny họ đang ăn uống trước mặt hong tử ấy v hoan hô: Vua A-đô-ni-gia-hu muôn năm! 26 Cn bề tôi ngi l hạ thần đây, rồi tư tế Xa-đốc, ông Bơ-na-gia-hu con ông Giơ-hô-gia-đa cũng như Sa-lô-môn bề tôi của ngi, th hong tử không mời. 27 Nếu sự việc ny đã do đức vua cha thượng tôi quyết định, th đng l ngi đã không cho cc bề tôi của ngi biết: ai sẽ ln kế vị trn ngai bu của đức vua cha thượng tôi.

 

28 Vua Ða-vt ln tiếng ni: Mời Bt Se-va vo cho ta. B vo chầu vua v đứng trước mặt vua. 29 Bấy giờ vua thề v ni: Ta thề nhân danh Ðức Cha, Ðấng đã giải thot ta khỏi mọi cơn quẫn bch: 30 đng như ta đã thề với i khanh nhân danh Ðức Cha, Thin Cha của Ít-ra-en, rằng Sa-lô-môn của i khanh sẽ lm vua kế vị ta; chnh n sẽ ngự trn ngai ta, thay thế ta, v ngay hôm nay ta sẽ thi hnh như thế. 31 B Bt Se-va quỳ xuống phủ phục trước mặt vua, mặt st đất, v ni: Ðức vua Ða-vt cha thượng của tiện thiếp muôn muôn năm! 32 Vua Ða-vt ni: Gọi vo đây cho ta tư tế Xa-đốc, ngôn sứ Na-than, ông Bơ-na-gia-hu con ông Giơ-hô-gia-đa. Những người ny vo chầu vua. 33 Vua ni với họ: Hãy đưa cc bề tôi của cha thượng cc ngươi đi theo cc ngươi; để Sa-lô-môn con ta cỡi con la ci của ta, rồi đưa n xuống Ghi-khôn. 34 Ở đấy tư tế Xa-đốc v ngôn sứ Na-than sẽ xức dầu phong n lm vua Ít-ra-en; cc ngươi sẽ rc t v v hô: Vua Sa-lô-môn muôn năm! 35 Rồi cc ngươi sẽ theo n đi ln, n sẽ vo ngự trn ngai của ta, n sẽ lm vua thay thế ta, v n chnh l người m ta đã đặt ln cai quản Ít-ra-en v Giu-đa. 36 Ông Bơ-na-gia-hu con ông Giơ-hô-gia-đa thưa lại với vua v ni: A-men, xin Ðức Cha, Thin Cha của đức vua cha thượng của hạ thần phn như vậy! 37 Xin Ðức Cha cũng ở với vua Sa-lô-môn như đã ở với đức vua cha thượng của hạ thần v lm cho ngai bu của người trở nn vĩ đại hơn ngai bu của đức vua Ða-vt cha thượng của hạ thần.

 

38 Tư tế Xa-đốc, ngôn sứ Na-than, ông Bơ-na-gia-hu con ông Giơ-hô-gia-đa, cng với quân Cơ-r-thi v Pơ-l-thi đi xuống; họ để hong tử Sa-lô-môn cỡi con la ci của vua Ða-vt v đưa hong tử xuống Ghi-khôn. 39 Tư tế Xa-đốc lấy sừng đựng dầu từ Nh Lều v xức cho Sa-lô-môn. Người ta đã rc t v; ton dân hô: Vua Sa-lô-môn muôn năm! 40 Ton dân tiến ln theo sau vua. Dân chng thổi so v reo vui đến nỗi đất cũng chuyển động v tiếng h la của họ.

 

A-đô-ni-gia-hu khiếp sợ

 

41 Ông A-đô-ni-gia-hu cng tất cả cc người được mời đang ở với ông, vừa ăn xong, th nghe thấy; ông Giô-p nghe tiếng t v, th ni: Tiếng g lm no động nội thnh vậy? 42 Họ cn đang ni, th ny, ông Giô-na-than con tư tế Ép-gia-tha đi vo; ông A-đô-ni-gia-hu liền ni: Vo đi, v anh l một dũng sĩ v l người mang tin mừng. 43 Ông Giô-na-than trả lời v ni với ông A-đô-ni-gia-hu: Nguy to! Ðức vua Ða-vt cha thượng của chng ta đã đặt Sa-lô-môn lm vua! 44 Ðức vua đã sai tư tế Xa-đốc, ngôn sứ Na-than, ông Bơ-na-gia-hu con ông Giơ-hô-gia-đa, quân Cơ-r-thi v Pơ-l-thi cng đi với ông; họ để ông cỡi con la ci của đức vua. 45 Tư tế Xa-đốc v ngôn sứ Na-than đã xức dầu phong ông lm vua, tại Ghi-khôn; rồi họ h la ko ln v cả thnh no động. Ð l tiếng ồn o m quý vị đã nghe thấy. 46 Hơn nữa, Sa-lô-môn cn được ngồi trn ngai vua. 47 Quần thần đến chc mừng vua Ða-vt cha thượng của chng ta rằng: Xin Thin Cha của ngi lm cho danh Sa-lô-môn rạng ngời hơn danh ngi, cho ngai bu của người vĩ đại hơn ngai bu của ngi. Vua phủ phục trn long sng. 48 Vua ni như thế ny: Chc tụng Ðức Cha, Thin Cha của Ít-ra-en, Ðấng hôm nay đã ban cho mắt ta được thấy trong dng dõi ta c người ngồi trn ngai ta!

 

49 Bấy giờ tất cả những người được A-đô-ni-gia-hu mời đều run sợ; họ đứng ln, bỏ đi, mỗi người một ngả. 50 Cn A-đô-ni-gia-hu, v sợ Sa-lô-môn, đã đứng ln đi bm chặt lấy gc bn thờ. 51 Người ta bo tin cho Sa-lô-môn rằng: Ny A-đô-ni-gia-hu sợ vua Sa-lô-môn, nn đã bm chặt lấy gc bn thờ m ni: Hôm nay xin vua Sa-lô-môn thề hứa với tôi l người sẽ không dng gươm giết tôi tớ người. 52 Sa-lô-môn ni: Nếu ông ấy l người lương thiện, th không một sợi tc no trn đầu ông sẽ rơi xuống đất; cn nếu người ta pht gic ông c tội, th ông sẽ phải chết. 53 Rồi vua Sa-lô-môn truyền đưa ông xuống khỏi bn thờ; ông đến sấp mnh trước vua Sa-lô-môn, v Sa-lô-môn bảo ông: Về nh ngươi đi!

 

C Chương 02 C

 

Di chc của vua Ða-vt

 

1 Khi thấy mnh đã gần đất xa trời, vua Ða-vt truyền dạy Sa-lô-môn con mnh rằng: 2 Cha sắp bước vo đoạn đường m mọi người trn đời phải đi qua; con hãy can đảm ln v sống cho xứng bậc nam nhi. 3 Hãy tuân giữ cc huấn lệnh của Ðức Cha, Thin Cha của con, m đi theo đường lối của Người, l giữ cc giới răn, mệnh lệnh, luật php, v chỉ thị của Người, như đã ghi trong Luật Mô-s. Như thế con sẽ thnh công trong mọi việc con lm v trong mọi hướng con đi, 4 v Ðức Cha sẽ thực hiện lời Người đã phn với cha rằng: Nếu con ci ngươi sống cho phải đạo l hết lng hết dạ bước đi trung thực trước nhan Ta, th ngươi sẽ không bao giờ thiếu người ngự trn ngai Ít-ra-en. 5 Con cũng đã biết Giô-p, con của Xơ-ru-gia, đã lm g cho cha, n đã lm g cho hai người chỉ huy quân đội Ít-ra-en l Áp-ne, con của Ne, v A-ma-xa, con của Gie-the; n đã giết họ. Như thế trong thời bnh n đã đổ mu người như trong thời chiến, lm cho đai lưng v giầy n mang vấy mu chiến tranh. 6 Con sẽ đối xử theo sự khôn ngoan của con, v đừng để cho đầu bạc của n xuống âm phủ bnh an. 7 Cn đối với cc con của Bc-di-lai, người Ga-la-t, th con sẽ cư xử nhân hậu, cho chng được hưởng lộc của con, v khi cha trốn Áp-sa-lôm anh con, n đã tiếp cứu cha như thế. 8 V ny, con cn vụ Sim-y, con của Gh-ra, người Ben-gia-min, thuộc Ba-khu-rim. N đã chửi rủa cha thậm tệ hôm cha đến Ma-kha-na-gim; nhưng rồi n lại xuống đn gặp cha ở sông Gio-đan, v cha đã nhân danh Ðức Cha m thề với n rằng: Ta sẽ không dng gươm giết ngươi. 9 Nhưng con, con đừng để n vô can, bởi v con l người khôn ngoan, v biết phải xử với n như thế no để bắt n xuống âm phủ với đầu bạc vấy mu.

 

10 Vua Ða-vt đã an nghỉ với tổ tin ông, v được chôn cất trong Thnh vua Ða-vt. 11 Thời gian vua Ða-vt trị v Ít-ra-en l bốn mươi năm: vua trị v tại Khp-rôn bảy năm v tại Gi-ru-sa-lem ba mươi ba năm.

 

Ông A-đô-ni-gia-hu bị giết

 

12 Vua Sa-lô-môn ngự trn ngai vua Ða-vt, thân phụ ông, v vương quyền của ông thật l vững chắc. 13 Ông A-đô-ni-gia-hu, con b Khc-ght, đến gặp b Bt Se-va, mẹ vua Sa-lô-môn; b hỏi ông: Anh đến ni chuyện bnh an chứ? Ông thưa: Bnh an. 14 Ông ni tiếp: Tôi c việc muốn thưa với b. B đp: Anh cứ ni. 15 Ông ni: Hẳn b cũng biết l vương quyền phải thuộc về tôi; v ton thể Ít-ra-en đều hướng về tôi, trông chờ tôi lm vua. Nhưng vương quyền ấy đã xoay chiều v thuộc về em tôi, v Ðức Cha đã muốn như thế. 16 Vậy bây giờ tôi chỉ c một điều xin b, b đừng ngoảnh mặt đi. B bảo ông: Anh cứ ni. 17 Ông liền ni: Xin b ni với vua Sa-lô-môn C v người không ngoảnh mặt từ chối b đâu C xin người ban cho tôi nng A-vi-sc, người Su-nm, lm vợ. 18 B Bt Se-va ni: Ðược, tôi sẽ thưa với vua hộ anh. 19 B Bt Se-va vo yết kiến vua Sa-lô-môn để thưa chuyện với vua gip A-đô-ni-gia-hu. Vua đứng ln, ra đn v sấp mnh cho b; đoạn vua ngồi trn ngai, đồng thời cũng truyền đặt một ngai cho b thi hậu, b ngồi bn hữu vua. 20 B ni: C một điều nhỏ mọn mẹ xin với con; con đừng ngoảnh mặt đi. Vua ni với b: Thưa mẹ, mẹ cứ xin, v con sẽ không ngoảnh mặt từ chối mẹ. 21 B liền ni: Xin cho nng A-vi-sc, người Su-nm, được lm vợ A-đô-ni-gia-hu, anh con. 22 Vua Sa-lô-môn trả lời v ni với mẹ: Sao mẹ lại xin nng A-vi-sc, người Su-nm, cho A-đô-ni-gia-hu? Mẹ xin cho anh ấy vương quyền luôn đi, v anh ấy l anh con m, v đã c tư tế Ép-gia-tha cũng như Giô-p, con Xơ-ru-gia, ủng hộ. 23 Rồi vua Sa-lô-môn lấy danh Ðức Cha m thề: Xin Thin Cha phạt ta thế ny v thế kia nữa, nếu A-đô-ni-gia-hu không mất mạng v câu ni đ! 24 Vậy bây giờ, c Ðức Cha hằng sống! Ðấng đã lm cho ta được vững, v đặt ta trn ngai Ða-vt phụ vương ta, Người cũng đã tạo lập cho ta một triều đại như Người đã phn, ta thề rằng ngay hôm nay A-đô-ni-gia-hu sẽ phải chết! 25 Ðoạn vua Sa-lô-môn sai ông Bơ-na-gia-hu, con ông Giơ-hô-gia-đa, đi hạ st ông A-đô-ni-gia-hu v ông ny đã chết.

 

Số phận ông Ép-gia-tha v ông Giô-p

 

26 Cn tư tế Ép-gia-tha th vua bảo: Ngươi hãy về A-na-thốt với ruộng đất của ngươi, v ngươi l con người đng chết, nhưng hôm nay ta không giết ngươi, bởi v ngươi đã khing Hm Bia của Ðức Cha l Cha Thượng ta, trước mặt Ða-vt phụ vương ta, v ngươi đã chia sẻ mọi nỗi gian lao với phụ vương ta. 27 Thế l ông Sa-lô-môn cch chức ông Ép-gia-tha không cho lm tư tế Ðức Cha nữa, khiến cho lời Ðức Cha đã phn về gia đnh Ê-li tại Si-lô nn ứng nghiệm.

 

28 Hay tin ấy, ông Giô-p, người đã từng theo phe A-đô-ni-gia, tuy không ngả theo Áp-sa-lôm, liền trốn vo Lều của Ðức Cha v bm chặt lấy gc bn thờ. 29 Người ta bo tin cho Sa-lô-môn biết l ông Giô-p đã trốn vo Lều của Ðức Cha, v ny ông đang ở bn cạnh bn thờ. Vua Sa-lô-môn sai ông Bơ-na-gia-hu, con ông Giơ-hô-gia-đa v bảo: Ði hạ st hắn! 30 Ông Bơ-na-gia-hu vo Lều của Ðức Cha v ni với ông Giô-p: Ðức vua phn thế ny: Ði ra! Nhưng ông đp: Không, tôi sẽ chết ở đây. Ông Bơ-na-gia-hu tường trnh sự việc với vua: Giô-p đã ni v trả lời tôi như thế. 31 Vua ni với ông: Cứ lm như hắn ni; hạ st hắn, rồi chôn hắn đi. Như thế, ngươi sẽ lm cho ta v nh cha ta được sạch vết mu vô tội Giô-p đã đổ ra. 32 Xin Ðức Cha lm cho mu hắn lại đổ trn đầu hắn, v hắn đã hạ st hai người công chnh v tốt lnh hơn hắn; hắn đã dng gươm thủ tiu họ m Ða-vt, thân phụ ta, không hay biết: đ l ông Áp-ne, con ông Ne, chỉ huy quân đội Ít-ra-en, v ông A-ma-xa, con ông Gie-the, chỉ huy quân đội Giu-đa. 33 Như thế mu của họ lại đổ trn đầu Giô-p v trn đầu dng dõi hắn đến muôn đời; cn Ða-vt v dng dõi người, cũng như triều đại v ngai bu của người sẽ được Ðức Cha ban bnh an đến muôn đời. 34 Bấy giờ ông Bơ-na-gia-hu, con ông Giơ-hô-gia-đa, đi ln, hạ st, rồi chôn ông Giô-p tại nh ông ny trong sa mạc. 35 Vua đặt ông Bơ-na-gia-hu con ông Giơ-hô-gia-đa thay thế ông Giô-p đứng đầu quân đội v tư tế Xa-đốc thay thế ông Ép-gia-tha.

 

Sim-y thất lời v bị giết

 

36 Vua sai người gọi Sim-y đến v bảo: Ngươi hãy xây cho mnh một ngôi nh tại Gi-ru-sa-lem m ở, v không được rời khỏi đây, để đi bất cứ nơi no khc. 37 Ngy no ngươi rời khỏi đ v qua suối Kt-rôn, th ngy ấy ngươi biết chắc rằng ngươi sẽ phải chết; mu ngươi sẽ đổ trn đầu ngươi. 38 Sim-y thưa với vua: Lời ngi ni thật l phải. Ðức vua, cha thượng tôi, đã ni thế no, th xin ngi cứ thi hnh như vậy với bề tôi của ngi. V Sim-y cư ngụ lâu ngy tại Gi-ru-sa-lem.

 

39 Nhưng rồi sau ba năm c hai người đầy tớ của Sim-y bỏ trốn, đến với ông A-kht, con ông Ma-a-kha, vua Gt; v người ta bo cho Sim-y: Ny, cc đầy tớ của ông đang ở Gt. 40 Sim-y liền trỗi dậy, thắng lừa, đi Gt, đến nh ông A-kht, để tm đầy tớ; ông đến đ v đưa cc đầy tớ của mnh từ Gt trở về. 41 Người ta bo cho vua Sa-lô-môn biết Sim-y đã bỏ Gi-ru-sa-lem đi Gt v đã trở về.

 

42 Vua mới sai người gọi Sim-y đến v bảo: Ta lại đã không bắt ngươi lấy Ðức Cha m thề v ta đã cảnh gic ngươi rằng: ngy no ngươi rời khỏi đây v đi bất cứ nơi no khc, th ngươi biết chắc rằng ngươi sẽ phải chết; ngươi cũng đã thưa với ta: Lời ngi ni thật l phải, tôi xin tuân hnh. 43 Vậy, tại sao ngươi không giữ lời đã thề trước mặt Ðức Cha v lệnh ta đã truyền cho ngươi? 44 Rồi vua ni với Sim-y: Chnh ngươi đã biết tất cả sự độc c C hẳn lng ngươi qu rõ C m ngươi đã lm cho Ða-vt thân phụ ta; xin Ðức Cha lm cho sự độc c của ngươi lại ging xuống đầu ngươi. 45 Cn vua Sa-lô-môn th được chc phc, v ngai bu của Ða-vt bền vững trước nhan Ðức Cha đến muôn đời. 46 Vua ra lệnh cho ông Bơ-na-gia-hu con ông Giơ-hô-gia-đa, v ông đã đi hạ st Sim-y v y đã chết.

 

Vua Sa-lô-môn nắm vững vương quyền trong tay.

 

C Chương 03 C

 

II. Tiểu Sử Sa-Lô-Môn Ðại Ðế

 

1. Sa-Lô-Môn, Con Người Khôn Ngoan

 

Tiểu dẫn

 

1 Sa-lô-môn thnh con rể của Pha-ra-ô vua Ai-cập, v đã cưới công cha vua Ai-cập, v đưa nng về Thnh của Ða-vt, cho đến khi hon thnh việc xây cất cung điện của ông, cũng như Ðền Thờ Ðức Cha v tường thnh quanh Gi-ru-sa-lem. 2 Chỉ c điều l dân chng vẫn tế lễ trn cc nơi cao, v cho đến nay ông vẫn chưa xây được ngôi đền no knh Danh Ðức Cha. 3 Tuy Sa-lô-môn yu mến Ðức Cha, bước theo cc lời chỉ dạy của Ða-vt, thân phụ ông; nhưng ông vẫn tế lễ v đốt hương trn cc nơi cao.

 

Giấc mộng ở Ghp-ôn (2 Sb 1: 3-12)

 

4 Vua đi Ghp-ôn để tế lễ v chỗ ấy l nơi cao quan trọng nhất; Sa-lô-môn dâng một ngn lễ vật ton thiu trn bn thờ ấy. 5 Tại Ghp-ôn, đang đm Ðức Cha hiện ra bo mộng cho vua Sa-lô-môn, Thin Cha phn: Ngươi cứ xin đi, Ta sẽ ban cho. 6 Vua Sa-lô-môn thưa: Chnh Ngi đã lấy lng nhân hậu lớn lao m xử với tôi tớ Cha l Ða-vt thân phụ con, như người đã bước đi trước nhan Cha cch trung thực, công chnh, với tâm hồn ngay thẳng. Cha đã duy tr lng nhân hậu lớn lao ấy đối với người, khi ban cho người c một đứa con ngồi trn ngai của người hôm nay. 7 V bây giờ, lạy Ðức Cha l Thin Cha của con, chnh Cha đã đặt tôi tớ Cha đây ln ngôi kế vị Ða-vt, thân phụ con, mặc dầu con chỉ l một thanh nin b nhỏ, không biết cầm quyền trị nước. 8 Con lại ở giữa dân m Cha đã chọn, một dân đông đc, đông không kể xiết, cũng không đếm nổi. 9 Xin ban cho tôi tớ Cha đây, một tâm hồn biết lắng nghe, để cai trị dân Cha v phân biệt phải tri; chẳng vậy, no ai c đủ sức cai trị dân Cha, một dân quan trọng như thế? 10 Cha hi lng v vua Sa-lô-môn đã xin điều đ. 11 Thin Cha phn với vua: Bởi v ngươi đã xin điều đ, ngươi đã không xin cho được sống lâu, hay được của cải, cũng không xin cho kẻ th ngươi phải chết, nhưng đã xin cho được ti phân biệt để xt xử, 12 th ny, Ta lm theo như lời ngươi: Ta ban cho ngươi một tâm hồn khôn ngoan minh mẫn, đến nỗi trước ngươi, chẳng một ai snh bằng, v sau ngươi, cũng chẳng c ai b kịp. 13 Cả điều ngươi không xin, Ta cũng sẽ ban cho ngươi: giu c, vinh quang, đến nỗi suốt đời ngươi không c ai trong cc vua được như ngươi. 14 V nếu ngươi bước theo cc đường lối của Ta, l tuân giữ cc giới răn v mệnh lệnh của Ta, như Ða-vt thân phụ ngươi, th Ta sẽ ko di ngy đời của ngươi. 15 Sa-lô-môn tỉnh dậy, th ra đ l một giấc mộng. Ông trở về Gi-ru-sa-lem v đứng trước Hm Bia Giao Ước của Cha; ông thượng tiến lễ ton thiu, dâng lễ kỳ an v thết tất cả cc bề tôi của mnh một bữa tiệc.

 

Vua Sa-lô-môn xử kiện

 

16 Bấy giờ c hai người gi điếm vo chầu vua. Khi đứng trước mặt vua, 17 th một người ni: Ôi, thưa cha thượng tôi, tôi v người đn b ny cng ở một nh; v tôi sinh một đứa con, trong lc chị ny cng ở đ với tôi. 18 Tôi sinh được ba ngy, th người đn b ny cũng sinh. Chng tôi ở chung với nhau; ngoi hai chng tôi ra, không c ai khc trong nh. 19 Ðm nọ, đứa con của chị ny chết, v chị đ ln n; 20 giữa đm chị thức dậy, v trong khi nữ tỳ của ngi vẫn ngủ, th chị bế đứa con của tôi đang nằm cạnh tôi, v đặt trong lng mnh, cn đứa con đã chết của chị, chị đặt vo lng tôi. 21 Ðến sng khi tôi thức dậy cho con b, th ny đứa b đã chết. Nhưng khi tôi nhn kỹ nhờ nh sng ban ngy, th ra n không phải l đứa con tôi đã sinh ra. 22 Người đn b kia trả lời: Không phải thế, v con tôi cn sống, con chị mới l đứa chết. Nhưng người ny lại ni: Không phải, con chị mới l đứa chết, đứa sống l con tôi. V họ cãi nhau trước mặt vua. 23 Bấy giờ vua ni: Chị ny bảo: Ðứa sống ny l con tôi, con chị mới l đứa chết. Chị kia đp lại: Không phải thế, con chị mới l đứa chết, nhưng con tôi cn sống. 24 Rồi vua ra lệnh: Ðưa cho ta chiếc gươm. Người ta đưa tới trước mặt vua một chiếc gươm. 25 V vua quyết định: Phân đứa trẻ cn sống ra lm hai, v cho mỗi người một nửa! 26 Bấy giờ người mẹ của đứa trẻ cn sống, động lng thương con mnh, liền thưa với vua: Ôi! thưa cha thượng tôi, xin ngi cho chị ấy đứa trẻ cn sống; cn giết chết n, th xin đừng! Người kia ni: Chẳng phải con tôi, cũng chẳng phải con chị, cứ chia ra! 27 Bấy giờ vua ln tiếng ni: Trao đứa trẻ cn sống cho người ni trước, v đừng giết n, chnh nng mới l mẹ n. 28 Ton thể Ít-ra-en nghe biết vụ n vua đã xử, đều knh sợ vua, v thấy rằng Thin Cha đã ph bẩm cho vua một sự khôn ngoan lạ lng để người xt xử.

 

C Chương 04 & 05 C

 

04

 

Cc vin chức cao cấp của vua Sa-lô-môn

 

1 Vua Sa-lô-môn cai trị ton cõi Ít-ra-en. 2 V đây l cc vin chức của vua: A-dc-gia-hu, con của Xa-đốc, lm tư tế.

 

3 Ê-li-khô-rp v A-khi-gia, hai người con của Si-sa lm ký lục.

 

Giơ-hô-sa-pht, con của A-khi-lt, lm ngự sử.

 

4 Bơ-na-gia-hu, con của Giơ-hô-gia-đa, chỉ huy quân đội.

 

Xa-đốc v Ép-gia-tha lm tư tế.

 

5 A-dc-gia-hu, con của Na-than, chỉ huy cc trưởng vng.

 

Da-vt, con tư tế Na-than, lm cố vấn của vua.

 

6 A-khi-sa đặc trch cung điện.

 

A-đô-ni-ram, con của Áp-đa, đặc trch dân công.

 

Cc trưởng vng của vua Sa-lô-môn

 

7 Vua Sa-lô-môn c mười hai trưởng vng trn ton cõi Ít-ra-en. Họ cống hiến lương thực cho vua v triều đnh, hằng năm mỗi người cống hiến một thng.

 

8 Ðây l danh sch họ:

 

Con ông Khua trong vng ni Ép-ra-im.

 

9 Con ông Ðe-ke, ở Ma-ct, Sa-an-vim, Bết Se-mt v Ê-lôn cho đến Bết Kha-nan.

 

10 Con ông Khe-xt tại A-rp-bốt; Xô-khô v tất cả miền Kh-phe cũng thuộc quyền ông.

 

11 Con ông A-vi-na-đp coi tất cả cao nguyn vng Ðo. Vợ ông l công cha Ta-pht, i nữ của vua Sa-lô-môn.

 

12 Ông Ba-a-na, con ông A-khi-lt coi Ta-nc, Mơ-ght-đô đến tận bn kia Gic-mơ-am v tất cả Bết San gần Xc-than, bn dưới Gt-rơ-en từ Bết San cho đến A-vn Mơ-khô-la.

 

13 Con ông Ghe-ve tại Ra-mốt Ga-la-t; ông coi cc thôn lng của ông Gia-ia con ông Mơ-na-se nằm trong miền Ga-la-t, v vng đất Ác-gốp tại Ba-san, tất cả l su mươi thnh lớn c tường vây v then ci bằng đồng.

 

14 Ông A-khi-na-đp, con ông Ít-đô, ở Ma-kha-na-gim.

 

15 Ông A-khi-ma-t tại Np-ta-li; ông cũng cưới công cha Ba-xơ-mt, i nữ của vua Sa-lô-môn lm vợ.

 

16 Ông Ba-a-na, con ông Khu-sai, ở A-se v Bơ-a-lốt.

 

17 Ông Giơ-hô-sa-pht, con ông Pa-ru-c, ở Ít-xa-kha.

 

18 Ông Sim-y, con ông Ê-la, ở Ben-gia-min.

 

19 Ông Ghe-ve, con ông U-ri, trong đất Ga-la-t, đất của Xi-khôn vua dân E-mô-ri v Ốc vua Ba-san.

 

V trong xứ chỉ c một trưởng vng.

 

05

 

7 Cc trưởng vng ny, mỗi người một thng, cống hiến lương thực cho vua Sa-lô-môn v cho tất cả những người được lui tới bn ăn của vua Sa-lô-môn, họ không để cho vua phải thiếu g. 8 La mạch v rơm rạ cho ngựa tải đồ v ngựa trận, nơi no c nhu cầu, họ cũng phải cung cấp, theo mức quy định cho mỗi người. 2 Thực phẩm cung cấp cho vua Sa-lô-môn mỗi ngy l: su trăm thng tinh bột, một ngn hai trăm thng bột thường, 3 mười con b thịt v hai mươi con b nuôi, một trăm con cừu, không kể nai, linh dương, sơn dương v chim gy bo để ăn thịt. 4 V vua thống trị khắp Vng bn kia Sông Cả, từ Tp-xc đến Ga-da, thống trị hết, cc vua bn kia Sông Cả, v vua sống bnh an với mọi vng ranh giới chung quanh. 5 Giu-đa v Ít-ra-en được an cư, mỗi người dưới cây nho v cây vả của mnh, từ Ðan tới Bơ-e Se-va trong suốt thời vua Sa-lô-môn cai trị.

 

04

 

20 Giu-đa v Ít-ra-en thật đông dân, đông như ct ngoi bãi biển. Họ ăn, họ uống v vui sướng thoả thu.

 

05

 

1 Vua Sa-lô-môn c quyền trn tất cả cc nước, từ Sông Cả đến đất của người Phi-li-tinh, v đến ranh giới Ai-cập. Họ phải triều cống v phục vụ vua Sa-lô-môn suốt đời vua. 6 Vua Sa-lô-môn c bốn ngn ngăn chuồng cho ngựa ko v mười hai ngn con ngựa cưỡi.

 

Danh tiếng vua Sa-lô-môn

 

9 Thin Cha cho vua Sa-lô-môn được dồi do khôn ngoan, thông thạo, v một tri tim bao la như ct ngoi bãi biển. 10 Sự khôn ngoan của vua Sa-lô-môn trổi vượt hơn sự khôn ngoan của tất cả mọi người Phương Ðông v hơn tất cả sự khôn ngoan của Ai-cập. 11 Ông khôn ngoan hơn bất cứ ai, hơn ông Ê-than người Ét-ra, hơn ông H-man, ông Can-côn, ông Ðc-đa, ba người con của ông Ma-khôn; danh tiếng vua đồn ra khắp cc dân tộc chung quanh. 12 Vua đọc được ba ngn câu cch ngôn, v cc bi ca của vua l một ngn không trăm lẻ năm bi. 13 Vua ni về cc thứ cây, từ cây b hương ở Li-băng cho tới cây ngưu tất mọc ở bờ tường; vua cũng bn tới cc th vật, cc loi chim, cc thứ rắn rết v cc loại c. 14 Từ mọi dân tộc, thin hạ ko tới nghe sự khôn ngoan của vua Sa-lô-môn; vua nhận được tặng phẩm của tất cả cc vua trn mặt đất đã nghe biết sự khôn ngoan của vua.

 

2. Sa-Lô-Môn, Con Người Xây Cất.

 

Chuẩn bị xây Ðền Thờ (2 Sb 2:2-15)

 

15 Khi-ram, vua thnh Tia, sai bề tôi của mnh đến yết kiến vua Sa-lô-môn, khi vua biết ông được xức dầu phong vương kế vị thân phụ ông; v vua Khi-ram vốn l bạn thân của vua Ða-vt lc sinh thời. 16 Vua Sa-lô-môn sai sứ đi thưa với vua Khi-ram rằng: 17 Ngi biết l Ða-vt thân phụ tôi không thể xây Ðền Thờ knh danh Ðức Cha, Thin Cha của người được, v chiến tranh bao bọc tư bề, bao lâu Ðức Cha chưa cho người đ bẹp quân th dưới chân. 18 Nay th Ðức Cha cho tôi được bốn bề yn ổn, không c người chống đối, cũng chẳng gặp số phận rủi ro. 19 Vậy tôi nghĩ phải xây một Ðền Thờ knh danh Ðức Cha, Thin Cha của tôi, như Ðức Cha đã phn bảo Ða-vt thân phụ tôi rằng: Con của ngươi, người Ta sẽ cho kế vị ngươi trn ngai bu, chnh n sẽ xây Ðền Thờ knh Danh Ta. 20 Vậy bây giờ, xin ngi ra lệnh đốn cho tôi những cây b hương Li-băng. Bề tôi của tôi sẽ hợp tc với bề tôi của ngi, v tôi sẽ trả tiền công cho bề tôi của ngi, như ngi ấn định. Hẳn ngi đã rõ không ai trong chng tôi biết đốn cây như người Xi-đôn. 21 Khi nghe những lời của vua Sa-lô-môn, vua Khi-ram rất đỗi vui mừng v ni: Hôm nay xin chc tụng Ðức Cha, v Người đã ban cho Ða-vt một người con khôn ngoan cai trị dân đông đảo ny. 22 Rồi vua Khi-ram sai người đến ni với vua Sa-lô-môn: Tôi đã nghe biết điều ngi sai sứ giả đến ni với tôi. Tôi sẽ thi hnh mọi ước muốn của ngi về gỗ b hương v gỗ trắc. 23 Bề tôi của tôi sẽ đưa những thứ đ từ Li-băng xuống biển; tôi sẽ đng b ngoi biển, chở tới chỗ ngi yu cầu, ở đấy tôi sẽ ph b v ngi sẽ lấy đi. Cn ngi, xin cũng thực hiện điều tôi ước muốn, l cung cấp thực phẩm cho triều đnh tôi. 24 Thế l vua Khi-ram cung cấp cho vua Sa-lô-môn tất cả gỗ b hương v gỗ trắc như vua Sa-lô-môn muốn. 25 V vua Sa-lô-môn trao cho vua Khi-ram bốn trăm ngn thng la miến lm lương thực cho triều đnh của vua ny, với bốn mươi ngn thng dầu nguyn chất. Vua Sa-lô-môn cung cấp cho vua Khi-ram như thế hằng năm. 26 Ðức Cha cho vua Sa-lô-môn được khôn ngoan như Người đã phn với vua; vua Sa-lô-môn v vua Khi-ram giao hảo với nhau v hai bn đã kết ước.

 

27 Vua Sa-lô-môn ra lệnh cho ton thể Ít-ra-en đi dân công: c ba mươi ngn người đi dân công. 28 Vua sai họ thay phin nhau đi Li-băng mỗi thng mười ngn người, họ ở Li-băng một thng, rồi ở nh hai thng. Ông A-đô-ni-ram đặc trch dân công. 29 Vua Sa-lô-môn c bảy mươi ngn phu khuân vc v tm mươi ngn thợ đục đ trong ni, 30 không kể những người chỉ huy do cc trưởng vng của vua Sa-lô-môn đặt phụ trch công việc; số người ny l ba ngn ba trăm người: họ điều khiển dân chng tiến hnh công việc 31 Vua ra lệnh phải đẽo những phiến đ lớn, đ lựa ring để xây nền mng Ðền thờ, được đục đẽo vuông vắn. 32 Thợ nề của vua Sa-lô-môn cng với thợ nề của vua Khi-ram v những người Gơ-van đẽo v chuẩn bị sẵn sng gỗ đ để xây Ðền Thờ.

 

C Chương 04 & 05 C

 

04

 

Cc vin chức cao cấp của vua Sa-lô-môn

 

1 Vua Sa-lô-môn cai trị ton cõi Ít-ra-en. 2 V đây l cc vin chức của vua: A-dc-gia-hu, con của Xa-đốc, lm tư tế.

 

3 Ê-li-khô-rp v A-khi-gia, hai người con của Si-sa lm ký lục.

 

Giơ-hô-sa-pht, con của A-khi-lt, lm ngự sử.

 

4 Bơ-na-gia-hu, con của Giơ-hô-gia-đa, chỉ huy quân đội.

 

Xa-đốc v Ép-gia-tha lm tư tế.

 

5 A-dc-gia-hu, con của Na-than, chỉ huy cc trưởng vng.

 

Da-vt, con tư tế Na-than, lm cố vấn của vua.

 

6 A-khi-sa đặc trch cung điện.

 

A-đô-ni-ram, con của Áp-đa, đặc trch dân công.

 

Cc trưởng vng của vua Sa-lô-môn

 

7 Vua Sa-lô-môn c mười hai trưởng vng trn ton cõi Ít-ra-en. Họ cống hiến lương thực cho vua v triều đnh, hằng năm mỗi người cống hiến một thng.

 

8 Ðây l danh sch họ:

 

Con ông Khua trong vng ni Ép-ra-im.

 

9 Con ông Ðe-ke, ở Ma-ct, Sa-an-vim, Bết Se-mt v Ê-lôn cho đến Bết Kha-nan.

 

10 Con ông Khe-xt tại A-rp-bốt; Xô-khô v tất cả miền Kh-phe cũng thuộc quyền ông.

 

11 Con ông A-vi-na-đp coi tất cả cao nguyn vng Ðo. Vợ ông l công cha Ta-pht, i nữ của vua Sa-lô-môn.

 

12 Ông Ba-a-na, con ông A-khi-lt coi Ta-nc, Mơ-ght-đô đến tận bn kia Gic-mơ-am v tất cả Bết San gần Xc-than, bn dưới Gt-rơ-en từ Bết San cho đến A-vn Mơ-khô-la.

 

13 Con ông Ghe-ve tại Ra-mốt Ga-la-t; ông coi cc thôn lng của ông Gia-ia con ông Mơ-na-se nằm trong miền Ga-la-t, v vng đất Ác-gốp tại Ba-san, tất cả l su mươi thnh lớn c tường vây v then ci bằng đồng.

 

14 Ông A-khi-na-đp, con ông Ít-đô, ở Ma-kha-na-gim.

 

15 Ông A-khi-ma-t tại Np-ta-li; ông cũng cưới công cha Ba-xơ-mt, i nữ của vua Sa-lô-môn lm vợ.

 

16 Ông Ba-a-na, con ông Khu-sai, ở A-se v Bơ-a-lốt.

 

17 Ông Giơ-hô-sa-pht, con ông Pa-ru-c, ở Ít-xa-kha.

 

18 Ông Sim-y, con ông Ê-la, ở Ben-gia-min.

 

19 Ông Ghe-ve, con ông U-ri, trong đất Ga-la-t, đất của Xi-khôn vua dân E-mô-ri v Ốc vua Ba-san.

 

V trong xứ chỉ c một trưởng vng.

 

05

 

7 Cc trưởng vng ny, mỗi người một thng, cống hiến lương thực cho vua Sa-lô-môn v cho tất cả những người được lui tới bn ăn của vua Sa-lô-môn, họ không để cho vua phải thiếu g. 8 La mạch v rơm rạ cho ngựa tải đồ v ngựa trận, nơi no c nhu cầu, họ cũng phải cung cấp, theo mức quy định cho mỗi người. 2 Thực phẩm cung cấp cho vua Sa-lô-môn mỗi ngy l: su trăm thng tinh bột, một ngn hai trăm thng bột thường, 3 mười con b thịt v hai mươi con b nuôi, một trăm con cừu, không kể nai, linh dương, sơn dương v chim gy bo để ăn thịt. 4 V vua thống trị khắp Vng bn kia Sông Cả, từ Tp-xc đến Ga-da, thống trị hết, cc vua bn kia Sông Cả, v vua sống bnh an với mọi vng ranh giới chung quanh. 5 Giu-đa v Ít-ra-en được an cư, mỗi người dưới cây nho v cây vả của mnh, từ Ðan tới Bơ-e Se-va trong suốt thời vua Sa-lô-môn cai trị.

 

04

 

20 Giu-đa v Ít-ra-en thật đông dân, đông như ct ngoi bãi biển. Họ ăn, họ uống v vui sướng thoả thu.

 

05

 

1 Vua Sa-lô-môn c quyền trn tất cả cc nước, từ Sông Cả đến đất của người Phi-li-tinh, v đến ranh giới Ai-cập. Họ phải triều cống v phục vụ vua Sa-lô-môn suốt đời vua. 6 Vua Sa-lô-môn c bốn ngn ngăn chuồng cho ngựa ko v mười hai ngn con ngựa cưỡi.

 

Danh tiếng vua Sa-lô-môn

 

9 Thin Cha cho vua Sa-lô-môn được dồi do khôn ngoan, thông thạo, v một tri tim bao la như ct ngoi bãi biển. 10 Sự khôn ngoan của vua Sa-lô-môn trổi vượt hơn sự khôn ngoan của tất cả mọi người Phương Ðông v hơn tất cả sự khôn ngoan của Ai-cập. 11 Ông khôn ngoan hơn bất cứ ai, hơn ông Ê-than người Ét-ra, hơn ông H-man, ông Can-côn, ông Ðc-đa, ba người con của ông Ma-khôn; danh tiếng vua đồn ra khắp cc dân tộc chung quanh. 12 Vua đọc được ba ngn câu cch ngôn, v cc bi ca của vua l một ngn không trăm lẻ năm bi. 13 Vua ni về cc thứ cây, từ cây b hương ở Li-băng cho tới cây ngưu tất mọc ở bờ tường; vua cũng bn tới cc th vật, cc loi chim, cc thứ rắn rết v cc loại c. 14 Từ mọi dân tộc, thin hạ ko tới nghe sự khôn ngoan của vua Sa-lô-môn; vua nhận được tặng phẩm của tất cả cc vua trn mặt đất đã nghe biết sự khôn ngoan của vua.

 

2. Sa-Lô-Môn, Con Người Xây Cất.

 

Chuẩn bị xây Ðền Thờ (2 Sb 2:2-15)

 

15 Khi-ram, vua thnh Tia, sai bề tôi của mnh đến yết kiến vua Sa-lô-môn, khi vua biết ông được xức dầu phong vương kế vị thân phụ ông; v vua Khi-ram vốn l bạn thân của vua Ða-vt lc sinh thời. 16 Vua Sa-lô-môn sai sứ đi thưa với vua Khi-ram rằng: 17 Ngi biết l Ða-vt thân phụ tôi không thể xây Ðền Thờ knh danh Ðức Cha, Thin Cha của người được, v chiến tranh bao bọc tư bề, bao lâu Ðức Cha chưa cho người đ bẹp quân th dưới chân. 18 Nay th Ðức Cha cho tôi được bốn bề yn ổn, không c người chống đối, cũng chẳng gặp số phận rủi ro. 19 Vậy tôi nghĩ phải xây một Ðền Thờ knh danh Ðức Cha, Thin Cha của tôi, như Ðức Cha đã phn bảo Ða-vt thân phụ tôi rằng: Con của ngươi, người Ta sẽ cho kế vị ngươi trn ngai bu, chnh n sẽ xây Ðền Thờ knh Danh Ta. 20 Vậy bây giờ, xin ngi ra lệnh đốn cho tôi những cây b hương Li-băng. Bề tôi của tôi sẽ hợp tc với bề tôi của ngi, v tôi sẽ trả tiền công cho bề tôi của ngi, như ngi ấn định. Hẳn ngi đã rõ không ai trong chng tôi biết đốn cây như người Xi-đôn. 21 Khi nghe những lời của vua Sa-lô-môn, vua Khi-ram rất đỗi vui mừng v ni: Hôm nay xin chc tụng Ðức Cha, v Người đã ban cho Ða-vt một người con khôn ngoan cai trị dân đông đảo ny. 22 Rồi vua Khi-ram sai người đến ni với vua Sa-lô-môn: Tôi đã nghe biết điều ngi sai sứ giả đến ni với tôi. Tôi sẽ thi hnh mọi ước muốn của ngi về gỗ b hương v gỗ trắc. 23 Bề tôi của tôi sẽ đưa những thứ đ từ Li-băng xuống biển; tôi sẽ đng b ngoi biển, chở tới chỗ ngi yu cầu, ở đấy tôi sẽ ph b v ngi sẽ lấy đi. Cn ngi, xin cũng thực hiện điều tôi ước muốn, l cung cấp thực phẩm cho triều đnh tôi. 24 Thế l vua Khi-ram cung cấp cho vua Sa-lô-môn tất cả gỗ b hương v gỗ trắc như vua Sa-lô-môn muốn. 25 V vua Sa-lô-môn trao cho vua Khi-ram bốn trăm ngn thng la miến lm lương thực cho triều đnh của vua ny, với bốn mươi ngn thng dầu nguyn chất. Vua Sa-lô-môn cung cấp cho vua Khi-ram như thế hằng năm. 26 Ðức Cha cho vua Sa-lô-môn được khôn ngoan như Người đã phn với vua; vua Sa-lô-môn v vua Khi-ram giao hảo với nhau v hai bn đã kết ước.

 

27 Vua Sa-lô-môn ra lệnh cho ton thể Ít-ra-en đi dân công: c ba mươi ngn người đi dân công. 28 Vua sai họ thay phin nhau đi Li-băng mỗi thng mười ngn người, họ ở Li-băng một thng, rồi ở nh hai thng. Ông A-đô-ni-ram đặc trch dân công. 29 Vua Sa-lô-môn c bảy mươi ngn phu khuân vc v tm mươi ngn thợ đục đ trong ni, 30 không kể những người chỉ huy do cc trưởng vng của vua Sa-lô-môn đặt phụ trch công việc; số người ny l ba ngn ba trăm người: họ điều khiển dân chng tiến hnh công việc 31 Vua ra lệnh phải đẽo những phiến đ lớn, đ lựa ring để xây nền mng Ðền thờ, được đục đẽo vuông vắn. 32 Thợ nề của vua Sa-lô-môn cng với thợ nề của vua Khi-ram v những người Gơ-van đẽo v chuẩn bị sẵn sng gỗ đ để xây Ðền Thờ.

 

C Chương 06 C

 

Xây cất Ðền Thờ

 

1 Năm thứ bốn trăm tm mươi từ khi con ci Ít-ra-en ra khỏi đất Ai-cập, năm thứ tư triều đại vua Sa-lô-môn cai trị Ít-ra-en thng Diu tức l thng thứ hai, vua xây Ðền Thờ knh Ðức Cha. 2 Ðền vua Sa-lô-môn xây knh Ðức Cha di ba mươi thước, rộng mười thước v cao mười lăm thước. 3 Tiền đnh ở trước gian Cung Thnh của Ðền Thờ di mười thước nằm theo chiều rộng của Ðền Thờ, rộng năm thước nằm theo chiều di của Ðền Thờ. 4 Vua lm Ðền Thờ c cửa sổ với khung v chấn song. 5 Vua xây dựa vo tường Ðền Thờ một ci chi bọc cc tường chung quanh gian Cung Thnh v Nơi Cực Thnh, v lm cc tầng chi chung quanh. 6 Tầng dưới rộng hai thước rưỡi, tầng giữa rộng ba thước, v tầng thứ ba rộng ba thước rưỡi, v chung quanh Ðền Thờ, pha ngoi, vua đã xây thụt vo để khỏi đng đ vo tường Ðền Thờ. 7 Khi xây Ðền Thờ, người ta dng đ đẽo ton khối, đang khi xây, trong Ðền Thờ không hề nghe thấy tiếng ba tiếng ru, hay bất cứ dụng cụ no bằng sắt. 8 Cửa vo tầng giữa nằm bn hông phải Ðền Thờ, v người ta dng thang xoy đi ln tầng giữa; rồi từ tầng giữa ln tầng ba. 9 Khi xây Ðền Thờ xong, vua dng gỗ b hương chạm trổ mỹ thuật m đng trần Ðền Thờ. 10 Rồi vua xây hnh lang chung quanh Ðền Thờ, cao hai thước rưỡi, v được nối liền với Ðền Thờ bằng những ci đ gỗ b hương. 11 C lời Ðức Cha phn bảo vua Sa-lô-môn rằng: 12 V Ðền Thờ ngươi đang xây đây, nếu ngươi tiến bước theo cc giới răn, thực hnh cc huấn lệnh của Ta v tuân giữ cc mệnh lệnh Ta truyền, m bước theo cc điều ấy, th Ta sẽ thực hiện cho ngươi cc lời Ta đã phn với Ða-vt, thân phụ ngươi. 13 Ta sẽ lưu ngự giữa con ci Ít-ra-en; Ta sẽ không bỏ Ít-ra-en, dân Ta. 14 Vua Sa-lô-môn đã hon thnh việc xây cất Ðền Thờ.

 

Trần thiết bn trong C Nơi Cực Thnh (2 Sb 3:8-9)

 

15 Vua dng vn b hương ghp mặt trong của Ðền Thờ, từ nền cho tới đ của trần nh; như thế ton bộ mặt trong của Ðền Thờ được ghp gỗ; nền nh th vua lt vn gỗ trắc. 16 Vua dng vn b hương lt mười thước phần sau của Ðền Thờ, từ nền cho tới trần nh; v dnh phần đ lm Ðơ-via, tức l Nơi Cực Thnh. 17 Cung Thnh, tức l H-can, ở trước Ðơ-via, được hai mươi thước. 18 Gỗ b hương ghp bn trong Cung Thnh được trạm trổ hnh tri mướp đắng v nhnh hoa; ton l gỗ b hương, chứ không thấy đ. 19 Vua lập một Nơi Cực Thnh ở giữa Ðền Thờ, pha trong, để đặt Hm Bia Giao Ước của Ðức Cha. 20 Nơi Cực Thnh di mười thước, rộng mười thước, v cao mười thước, v vua dt vng rng; vua cũng lm bn thờ bằng gỗ b hương. 21 Vua Sa-lô-môn dt vng rng pha trong Cung Thnh, trước Nơi Cực Thnh vua cũng dt vng. 22 Tất cả Ðền Thờ vua đều dt vng, không trừ một chỗ no; bn thờ Nơi Cực Thnh vua cũng dt ton vng.

 

Cc K-ru-bim (2 Sb 3:10 -14)

 

23 Trong Nơi Cực Thnh vua lm hai K-ru-bim bằng gỗ ô-liu, cao năm thước. 24 Một cnh của một K-ru-bim di hai thước rưỡi, cnh kia cũng hai thước rưỡi; thnh ra từ đầu cnh ny tới đầu cnh kia l năm thước. 25 K-ru-bim thứ hai cũng đo được năm thước; hai K-ru-bim c một kch thước v hnh thể như nhau. 26 Chiều cao của một K-ru-bim l năm thước; K-ru-bim thứ hai cũng thế. 27 Vua đặt cc K-ru-bim ở giữa Nh, pha bn trong; cnh xo ra: một cnh của K-ru-bim thứ nhất đụng tường bn ny, v một cnh của K-ru-bim thứ hai đụng tường bn kia; hai cnh khc giao nhau ở giữa Nh, cnh nọ chạm cnh kia. 28 Vua cũng dt vng cc K-ru-bim. 29 Trn khắp cc tường chung quanh Nh, vua chạm trổ những hnh K-ru-bim, hnh cây ch l v nhnh hoa, cả trong lẫn ngoi. 30 Sn Nh, vua cũng dt vng, cả pha trong lẫn pha ngoi.

 

Cửa C Sân

 

31 Ở lối vo Nơi Cực Thnh, vua lm cnh cửa bằng gỗ ô-liu quý, khung cửa c năm cạnh. 32 Trn hai cnh cửa bằng gỗ ô-liu, vua chạm trổ những hnh K-ru-bim, hnh cây ch l v nhnh hoa, rồi vua dt vng; vua trải mỏng vng trn cc K-ru-bim v cc cây ch l. 33 Cửa vo Cung Thnh, vua cũng lm như thế; trụ khung cửa bằng gỗ ô-liu, nhưng c bốn cạnh, 34 hai cnh cửa bằng gỗ trắc: một cnh c hai tấm xoay được, v cnh kia cũng c hai tấm xoay được. 35 Vua chạm trổ hnh K-ru-bim, hnh cây ch l v nhnh hoa, v dt vng hon ton kht với hnh nổi.

 

36 Vua xây sân trong: ba hng đ, đục đẽo mỹ thuật v một hng thanh gỗ trắc.

 

Thời gian xây Ðền Thờ

 

37 Năm thứ tư, thng Diu, người ta đặt nền mng Ðền Thờ Ðức Cha; 38 năm thứ mười một, thng Bun, tức l thng thứ tm, công trnh xây cất Ðền Thờ, cả quy mô lẫn chi tiết, đều được hon thnh. Vua đã xây cất Ðền Thờ trong bảy năm.

 

C Chương 07 C

 

Cung điện vua Sa-lô-môn

 

1 Vua Sa-lô-môn xây dựng cung điện của mnh mất mười ba năm mới xong. 2 Vua đã xây Cung Rừng Li-băng, di năm mươi thước, rộng hai mươi lăm thước, cao mười lăm thước, với bốn hng cột bằng gỗ b hương; trn cc cột c ghp cc thanh gỗ b hương. 3 Trần nh bằng gỗ b hương được đặt trn bốn mươi lăm chiếc đ, mỗi khoang mười lăm chiếc, c cột chống đỡ. 4 Ba hng cửa sổ, hng ny đối diện với hng kia, thnh bộ ba. 5 Tất cả cc cửa v khung cửa đều c bốn cạnh, bn ny đối diện với bn kia, thnh bộ ba. 6 Vua cũng lm hnh lang nhiều cột, di hai mươi lăm thước, rộng mười lăm thước, v pha mặt tiền hnh lang c một mi hin với tường hoa. 7 Vua cn lm hnh lang đặt ngai vng, l nơi vua xt xử, v cũng l hnh lang công lý, được ghp gỗ b hương từ sn tới mi nh. 8 V cung điện nơi vua cư ngụ cũng như sân bn trong hnh lang, đều cng một kiểu như nhau. Cn phng vua lm cho i nữ Pha-ra-ô m vua đã cưới lm vợ, th cũng giống như cc hnh lang ấy.

 

9 Tất cả đều bằng đ phiến, đẽo gọt theo kch thước v xẻ bằng cưa, bn trong cũng như bn ngoi, từ nền cho tới ko nh. 10 Nền nh lt đ hảo hạng, đ lớn, đ rộng năm thước v đ rộng bốn thước.11 Phần trn th bằng đ quý, đẽo gọt theo kch thước v bằng gỗ b hương. 12 Chung quanh sân lớn c ba hng đ đẽo v một hng vn b hương; sân trong Ðền Thờ Ðức Cha v tiền đnh cung điện cũng vậy.

 

Ông thợ đồng Khi-ram

 

13 Vua Sa-lô-môn sai người đi Tia mời ông Khi-ram đến; 14 ông l con một b go thuộc chi tộc Np-ta-li; thân phụ ông l người Tia v lm thợ g đồng. Ông rất khôn ngoan, thnh thạo v ti kho trong mọi công việc thuộc nghề đồng. Vậy ông vo chầu vua Sa-lô-môn v lm mọi công việc của vua.

 

Cc trụ đồng (2 Sb 3:15 -17)

 

15 Ông đc hai trụ đồng; trụ thứ nhất cao chn thước; lấy dây m đo chu vi trụ th được su thước; trụ thứ hai cũng thế. 16 Ông đc hai đầu trụ bằng đồng, để đặt trn cc trụ, chiều cao của đầu trụ thứ nhất l hai thước rưỡi, chiều cao của đầu trụ thứ hai cũng hai thước rưỡi. 17 Ông lm những mng lưới mắt co, kiểu lưới bằng thừng xoắn lại, kết thnh những dây hoa đeo ln đầu trụ nằm trn đỉnh trụ, bảy dây hoa cho đầu trụ thứ nhất v bảy dây hoa cho đầu trụ thứ hai. 18 Ông lm hai hng tri thạch lựu chung quanh lưới mắt co bọc đầu trụ nằm trn đỉnh trụ, v đầu trụ thứ hai ông cũng lm như thế. 19 Cn cc đầu trụ trn đỉnh trụ th ông lm tất cả theo hnh bông huệ, di hai thước. 20 Phần thượng cc đầu trụ trn hai trụ, st với bầu trụ, ông cũng lm một hng hai trăm tri thạch lựu chung quanh cả hai đầu trụ. 21 Ông dựng cột tiền đnh của Cung Thnh, ông dựng cột bn phải v đặt tn l Gia-khin, rồi dựng cột bn tri v gọi l Bô-t. 22 Trn đầu cc cột ông lm hnh bông huệ. Công việc lm cột thế l hon tất.

 

Bể nước bằng đồng (2 Sb 4:2-5)

 

23 Ông đc một bể nước rộng năm thước từ mp nọ tới mp kia, hnh trn, cao hai thước rưỡi; lấy dây m đo chu vi của bể th được mười lăm thước. 24 Bn dưới mp bể c những hnh tri mướp đắng chạy vng quanh bể, cứ nửa thước l mười tri, khắp chung quanh bể; hai hng tri mướp đắng cng đc một lượt với bể. 25 Bể được đặt trn mười hai con b: ba con quay mặt về hướng Bắc, ba con quay mặt về hướng Tây, ba con quay mặt về hướng Nam, v ba con quay mặt về hướng Ðông; bể đặt bn trn chng, v cc phần mông của chng đều quay vo trong. 26 Chiều dy của bể l một tấc, v mp n giống như mp một ci chn hnh hoa huệ. Bể chứa được bốn ngn thng.

 

Gin lăn v bồn nước bằng đồng

 

27 Ông lm mười gin bằng đồng; mỗi ci di hai thước, rộng hai thước v cao một thước rưỡi. 28 Cc gin ấy được lm như thế ny: gin c những đn ngang ghp thnh khung. 29 Trn những đn ngang ghp thnh khung ấy c khắc hnh sư tử, b v K-ru-bim; trn cc khung, pha trn pha dưới cc con sư tử v b c những nhnh hoa rủ xuống như đeo. 30 Mỗi gin c bốn bnh xe bằng đồng, với những ci trục; bốn chân của n c bờ vai đỡ bồn nước; cc bờ vai ny đều được đc v bn kia mỗi bờ vai l những nhnh hoa. 31 Bn trong vng l ci miệng gin cao nửa thước; miệng n trn, đo được bảy tấc rưỡi. Trn miệng n cũng c những hnh nổi. Cc đn ngang th lại vuông chứ không trn. 32 Bn dưới cc đn ngang c bốn bnh xe; cc chốt bnh xe được gắn với gin; chiều cao của mỗi bnh xe l bảy tấc rưỡi. 33 Người ta lm cc bnh xe ny cũng như bnh xe thường; chốt, vnh, thang bnh xe v đm bnh xe, tất cả đều đc. 34 C bốn bờ vai ở bốn gc của mỗi gin; cc bờ vai ny được gắn thnh một với gin. 35 Trn đỉnh gin c một vng trn cao hai tấc rưỡi; trn đỉnh gin những ci mộng v cc đn ngang lm thnh một khối với gin. 36 Trn mặt cc mộng, ông trạm trổ hnh cc K-ru-bim, sư tử v những tri ch l; giữa khoảng cch mỗi vật c những nhnh hoa chạy chung quanh. 37 Ông lm mười gin đều như thế: cng đc một kiểu, một kch thước, một hnh thể như nhau.

 

38 Ông lm mười bồn nước bằng đồng; mỗi bồn chứa được tm mươi thng, v mỗi bồn cao hai thước; mỗi bồn được đặt trn một trong mười gin. 39 Ông đặt năm gin bn hông phải Ðền Thờ v năm gin bn hông tri; cn bể th ông đặt bn phải Ðền Thờ, hướng đông nam.

 

Vật dụng trong Ðền Thờ C Tm lược (2 Sb 4:11 -5:1)

 

40 Ông Khi-ram lm những chiếc vạc, những ci xẻng v bnh rảy. Ông Khi-ram hon thnh tất cả công trnh m ông đã thực hiện cho vua Sa-lô-môn trong Ðền Thờ Ðức Cha:

 

41 Hai trụ, cc bầu của cc đầu trụ trn hai đỉnh trụ, hai mng lưới bọc hai bầu của cc đầu trụ trn đỉnh trụ. 42 Bốn trăm tri thạch lựu cho hai mng lưới, mỗi mng lưới hai hng thạch lựu, để bọc hai bầu của cc đầu trụ trn đỉnh trụ.

 

43 Mười ci gin v mười ci bồn đặt trn gin.

 

44 Một ci bể v mười hai con b đỡ pha dưới.

 

45 Những ci vạc, xẻng v bnh rảy.

 

46 Vua đc cc vật ấy tại đồng bằng Gio-đan, trn mặt đất st, giữa Xc-cốt v Xc-than. 47 Vua Sa-lô-môn xếp đặt tất cả cc vật ấy, chng nhiều vô kể, nn không tnh được số lượng đồng.

 

48 Vua Sa-lô-môn đã lm tất cả cc vật dụng cho Ðền Thờ Ðức Cha: bn thờ bằng vng, bn đặt bnh tiến cũng bằng vng. 49 Cc chân đn: năm chiếc bn phải v năm chiếc bn tri, trước Nơi Cực Thnh, tất cả bằng vng rng; hoa, đn, ko cắt bấc đều bằng vng; 50 chn, dao, bnh rảy, bnh hương, khay đựng tro bằng vng rng; cc chốt cnh cửa Ðền Thờ bn trong, tức l Nơi Cực Thnh, v cc chốt cnh cửa Ðền Thờ, tức l Cung Thnh, cũng bằng vng.

 

51 Thế l hon thnh ton bộ công trnh m vua Sa-lô-môn đã thực hiện cho Ðền Thờ Ðức Cha. Vua Sa-lô-môn đưa vo đ cc vật thnh m vua Ða-vt, thân phụ ông đã dâng: bạc, vng, cc vật dụng; vua đặt cc vật ấy trong kho Ðền Thờ Ðức Cha.

 

C Chương 08 C

 

Di chuyển Hm Bia Giao Ước (2 Sb 5:2-10)

 

1 Bấy giờ vua Sa-lô-môn triệu tập bn mnh, tại Gi-ru-sa-lem, cc kỳ mục Ít-ra-en, gồm tất cả cc người đứng đầu cc chi tộc cng cc trưởng tộc con ci Ít-ra-en, để đưa Hm Bia Giao Ước của Ðức Cha ln, từ Thnh vua Ða-vt tức l Xi-on. 2 Mọi người Ít-ra-en tập hợp lại bn vua Sa-lô-môn trong thng Ê-ta-nim tức l thng thứ bảy để mừng Lễ. 3 Tất cả cc kỳ mục Ít-ra-en đều tới; cc tư tế th khing Hm Bia, 4 v đưa Hm Bia của Ðức Cha cũng như Lều Hội Ngộ v tất cả cc vật dụng thnh trong Lều ln. Cc tư tế v cc thầy L-vi đưa những thứ ấy ln. 5 Vua Sa-lô-môn v ton thể cộng đồng Ít-ra-en tụ họp lại bn cạnh vua trước Hm Bia, st tế chin b nhiều vô kể, không sao đếm nổi. 6 Cc tư tế đưa Hm Bia Giao Ước của Ðức Cha vo nơi đã dnh sẵn trong cung Ðơ-via của Ðền Thờ, tức l Nơi Cực Thnh, dưới cnh cc K-ru-bim. 7 Quả vậy, cc K-ru-bim xo cnh ra bn trn Hm Bia, che pha trn Hm Bia v cc đn khing. 8 Cc đn ny di đến nỗi từ Cung Thnh, trước Nơi Cực Thnh, c thể nhn thấy cc đầu đn, nhưng từ bn ngoi th không thấy được. Cc đn ny vẫn cn đ cho tới ngy nay. 9 Trong Hm Bia không c g ngoi hai Bia đ ông Mô-s đã đặt vo đ, trn ni Khô-rếp, khi Ðức Cha lập Giao Ước với con ci Ít-ra-en vo thời họ ra khỏi đất Ai-cập.

 

Thin Cha ngự xuống Ðền Thờ (2 Sb 5:11-6:2)

 

10 Khi cc tư tế ra khỏi Cung Thnh, th c đm mây toả đầy Ðền Thờ Ðức Cha. 11 Cc tư tế không thể tiếp tục thi hnh nhiệm vụ được v đm mây: quả thật, vinh quang Ðức Cha đã trn ngập Ðền Thờ Ðức Cha.

 

12 Bấy giờ vua Sa-lô-môn ni:

 

Ðức Cha đã phn: Người sẽ ngự trong đm mây dy đặc. Vâng,

 

13 Con đã xây cho Ngi một ngôi nh cao sang. Một nơi để Ngi ngự muôn đời.

 

Vua Sa-lô-môn hiệu triệu dân chng (2Sb 6 :3-11)

 

14 Rồi vua quay mặt lại chc lnh cho ton thể cộng đồng Ít-ra-en, trong khi cả cộng đồng Ít-ra-en đều đứng. 15 Vua ni: Chc tụng Ðức Cha, Thin Cha của Ít-ra-en, Ðấng đã ra tay hon thnh điều chnh miệng Người đã phn với Ða-vt, thân phụ ta, rằng: 16 Từ ngy Ta đưa Ít-ra-en dân Ta ra khỏi Ai-cập, Ta đã không chọn một thnh no trong tất cả cc chi tộc Ít-ra-en để xây một ngôi nh knh Danh Ta ở đ, nhưng Ta đã chọn Ða-vt đứng đầu Ít-ra-en dân Ta. 17 Vậy Ða-vt thân phụ ta đã c ý xây một ngôi nh để knh Danh Ðức Cha, Thin Cha của Ít-ra-en. 18 Nhưng Ðức Cha lại phn với Ða-vt thân phụ ta: Ngươi định tâm xây một ngôi nh để knh Danh Ta; ngươi định tâm như thế l tốt. 19 C điều l ngươi sẽ không xây nh ấy, m con của ngươi, kẻ từ lng ngươi sinh ra, chnh n sẽ xây nh để knh Danh Ta. 20 Ðức Cha đã thực hiện lời Người phn; ta đã ln kế vị Ða-vt thân phụ ta v ngồi trn ngai Ít-ra-en, như Ðức Cha đã phn; ta đã xây nh để knh Danh Ðức Cha, Thin Cha của Ít-ra-en; 21 tại đ, ta đã chỉ định một nơi để đặt Hm Bia c Giao Ước của Ðức Cha, giao ước Người đã thiết lập với cha ông chng ta, khi Người đưa họ ra khỏi đất Ai-cập.

 

Vua Sa-lô-môn cầu nguyện (2 Sb 6:12 -20)

 

22 Vua Sa-lô-môn đứng trước bn thờ của Ðức Cha, trước ton thể cộng đồng Ít-ra-en, giơ hai tay ln trời v 23 thưa: Lạy Ðức Cha l Thin Cha Ít-ra-en, chốn trời cao cũng như nơi đất thấp, chẳng c thần no giống như Ngi. Ngi vẫn giữ giao ước v tnh thương đối với cc tôi tớ Ngi, khi họ hết lng bước đi trước nhan Ngi. 24 Ngi đã giữ lời Ngi đã phn tôi tớ Ngi l Ða-vt thân phụ con, v điều chnh miệng Ngi phn, th tay Ngi đã thực hiện, như thấy hôm nay. 25 Giờ đây, lạy Ðức Cha, Thin Cha của Ít-ra-en, xin Ngi cũng giữ điều Ngi đã hứa với tôi tớ Ngi l Ða-vt thân phụ con l: Bao lâu con ci ngươi giữ đng đường lối của chng, l bước đi trước nhan Ta như ngươi đã bước đi trước nhan Ta, th ngươi sẽ không bao giờ thiếu người ngồi trn ngai bu Ít-ra-en. 26 Vậy, lạy Thin Cha của Ít-ra-en, xin thực hiện lời Ngi đã phn với Ða-vt thân phụ con. 27 C thật Thin Cha cư ngụ dưới đất chăng? Ny, trời cao thăm thẳm cn không chứa nổi Ngi, huống chi ngôi nh con đã xây đây! 28 Lạy Ðức Cha, Thin Cha của con! Xin đoi đến lời tôi tớ Cha cầu xin khẩn nguyện, m lắng nghe tiếng ku cầu của tôi tớ Ngi dâng trước tôn nhan hôm nay. 29 Xin Ngi để mắt nhn đến ngôi nh ny đm ngy, nhn đến nơi ny, v Ngi đã phn Danh Ta sẽ ở đấy; xin Ngi lắng nghe lời nguyện tôi tớ Ngi dâng ở nơi đây.

 

Cầu cho dân (2 Sb 6:21 -31)

 

30 Xin nghe lời ni van của tôi tớ Ngi v của Ít-ra-en dân Ngi dâng ln ở nơi đây. Từ trời, nơi Ngi ngự, xin lắng nghe; xin lắng nghe v tha thứ.

 

31 Nếu c ai xc phạm đến đồng loại, v người ta lấy lời thề độc m buộc n phải đến thề trước Bn Thờ của Ngi trong Ðền Thờ ny, 32 th từ trời xin Ngi lắng nghe v hnh động; xin phân xử cho cc tôi tớ Ngi, l ln n kẻ c lỗi m bắt n phải ci đầu chịu tội; cn người vô tội th Ngi minh oan cho họ được vô can.

 

33 Nếu Ít-ra-en dân Ngi bị quân th đnh bại v đã xc phạm đến Ngi, v nếu họ trở lại với Ngi m tuyn xưng Danh Ngi v cầu xin, khẩn ni trong Ðền Thờ ny, 34 th từ trời xin Ngi lắng nghe, thứ tha tội lỗi Ít-ra-en dân Ngi v đưa họ về đất Ngi đã ban cho cha ông họ.

 

35 Khi trời đng lại v không c mưa v họ đã xc phạm đến Ngi, nếu họ cầu nguyện nơi đây, tuyn xưng Danh Ngi, bỏ tội lỗi m trở về, v Ngi đã lm cho họ khổ cực, 36 th từ trời xin Ngi lắng nghe v tha thứ tội lỗi cho cc tôi tớ Ngi v cho Ít-ra-en dân Ngi, để họ thấy con đường lnh phải theo, v xin cho mưa nhuần tưới xuống trn phần đất Ngi đã ban cho dân Ngi lm sản nghiệp.

 

37 Khi trong xứ c nạn đi km, dịch hạch, khi ma mng hư hoại, khi c nạn châu chấu co co, khi quân th vây hãm một thnh no của họ, trong bất cứ tai hoạ hay bệnh tật no; 38 mọi lời cầu nguyện, khấn xin của bất cứ ai hoặc ton thể Ít-ra-en dân Ngi dâng ln, v thấy lương tâm cắn rứt m giơ tay hướng về Ðền Thờ ny, 39 th từ trời l nơi Ngi ngự, xin Ngi lắng nghe v tha thứ; xin Ngi hnh động v ban ơn cho mỗi người tuỳ theo lối sống của họ, bởi v Ngi biết lng họ, quả thật chỉ mnh Ngi biết rõ lng con ci loi người, 40 ngõ hầu họ knh sợ Ngi, bao lâu họ cn sống trn phần đất m Ngi đã ban cho cha ông chng con.

 

Phụ trương (2 Sb 6:32 -39)

 

41 Ngay cả với người ngoại kiều, không thuộc về Ít-ra-en dân Ngi, nếu n từ phương xa tới v Danh Ngi, C 42 v người ta sẽ nghe biết Danh Ngi cao cả, bn tay Ngi dũng mãnh v cnh tay Ngi giương cao -, nếu n đến cầu nguyện trong Ðền Thờ ny, 43 th từ trời nơi Ngi ngự xin Ngi lắng nghe v thực hiện mọi điều kẻ ngoại kiều ấy ku xin, để cho mọi dân trn mặt đất nhận biết Danh Ngi v knh sợ Ngi, như Ít-ra-en dân Ngi v để họ biết l Danh Ngi được ku cầu nơi Ðền Thờ con đã xây ln đây.

 

44 Nếu dân Ngi xuất trận chống quân th theo đường lối Ngi sai họ đi, v nếu họ cầu nguyện với Ðức Cha, hướng về kinh thnh Ngi đã chọn, v Ðền Thờ con đã xây knh Danh Ngi, 45 th từ trời xin Ngi nghe lời họ cầu nguyện van xin m xt xử công minh cho họ.

 

46 Nếu họ xc phạm đến Ngi C thật th không người no m không phạm tội -, khiến Ngi phải thịnh nộ với họ, m trao họ cho địch, v những kẻ chiến thắng đy họ sang một xứ th địch, xa hay gần; 47 nhưng rồi trn đất lưu đy, họ hồi tâm trở lại v van xin Ngi trn đất lưu đy rằng: Chng con đã phạm tội, đã lm điều gian c, chng con thật đng tội! 48 Nếu trn đất địch, nơi họ bị lưu đy, họ hết lng hết sức trở về với Ngi, v cầu nguyện với Ngi; hướng về xứ sở Ngi đã ban cho tổ tin họ, về kinh thnh Ngi đã chọn, v Ðền Thờ con đã xây knh Danh Ngi, 49 th từ trời, nơi Ngi ngự, xin Ngi nghe lời họ cầu nguyện van xin m xt xử công minh cho họ, 50 v tha cho dân tội xc phạm đến Ngi cũng như mọi tội phản bội đối với Ngi; xin Ngi tỏ lng thương xt họ trước mặt quân chiến thắng, khiến chng cũng phải thương xt họ, 51 v họ l dân, l gia nghiệp của Ngi, gia nghiệp Ngi đã đưa ra từ Ai-cập, từ giữa l nung sắt.

 

Kết thc lời nguyện C Chc lnh cho dân

 

52 Vậy, lạy Ðức Cha l Cha Thượng, xin gh mắt nhn đến tôi tớ Ngi đang ni van, đến Ít-ra-en dân Ngi đang cầu nguyện, m lắng nghe mọi điều họ ku xin, 53 v, từ giữa mọi dân tộc trn mặt đất, Ngi đã tch họ ra lm sản nghiệp ring, như Ngi đã dng ông Mô-s tôi tớ Ngi m phn, khi đưa cha ông chng con ra khỏi Ai-cập.

 

54 Sau khi dâng tất cả những lời cầu nguyện v ni van ấy ln Ðức Cha, th vua Sa-lô-môn phủ phục rồi đứng ln trước bn thờ Ðức Cha, giơ hai tay ln trời, 55 quay xuống, cất lớn tiếng chc lnh cho ton thể cộng đon Ít-ra-en: 56 Chc tụng Ðức Cha, Ðấng đã ban cho Ít-ra-en dân Người được nghỉ ngơi, đng y như Người đã phn, không sai một lời no trong tất cả những lời tốt lnh Người đã dng ông Mô-s, tôi tớ Người, m phn. 57 Xin Ðức Cha l Thin Cha chng ta, ở cng chng ta như Người đã ở với tổ tin chng ta; xin Người đừng để mặc, cũng đừng bỏ rơi chng ta, 58 nhưng xin hướng lng chng ta về với Người, để chng ta bước đi trn mọi nẻo đường của Người, v tuân giữ cc mệnh lệnh, giới răn v luật php Người đã truyền cho tổ tin chng ta. 59 Ước chi những lời ta khẩn khoản dâng ln Ðức Cha, Thin Cha chng ta ở trước Tôn Nhan Người đm ngy, để Người bnh vực quyền lợi tôi tớ Người v quyền lợi Ít-ra-en dân Người, ngy ny qua ngy khc. 60 Như thế mọi dân trn mặt đất sẽ nhn nhận Ðức Cha chnh l Thin Cha, không c Cha no khc. 61 Cc ngươi phải hết lng với Ðức Cha, Thin Cha chng ta m bước đi theo cc giới răn v tuân giữ cc mệnh lệnh của Người như ngy hôm nay.

 

Hiến tế trong ngy Cung hiến Ðền Thờ (2Sb 7 :4-10)

 

62 Vua cng ton thể Ít-ra-en dâng hy lễ trước nhan Ðức Cha. 63 Vua Sa-lô-môn st tế hai mươi hai ngn con b v một trăm hai mươi ngn con chin lm lễ kỳ an dâng ln Ðức Cha; vua v ton thể con ci Ít-ra-en cung hiến Ðền Thờ Ðức Cha. 64 Ngy hôm ấy, vua thnh hiến phần giữa của Tiền đnh ở trước Nh Ðức Cha; chnh tại đây, vua dâng lễ ton thiu, lễ phẩm v mỡ của lễ kỳ an, v bn thờ bằng đồng trước nhan Ðức Cha qu nhỏ không đủ chứa lễ ton thiu, lễ phẩm v mỡ của lễ kỳ an. 65 Dịp ny, vua Sa-lô-môn cng với ton thể Ít-ra-en mừng lễ trước nhan Ðức Cha l Thin Cha chng ta trong bảy ngy, rồi bảy ngy nữa l mười bốn ngy. Thật l một công hội vĩ đại quy tụ từ lối vo Cửa Ải Kha-mt tới suối Ai-cập. 66 Ngy thứ tm, vua giải tn dân. Họ cầu chc vua khang an rồi ai nấy trở về lều mnh, lng vui mừng hân hoan v mọi sự tốt lnh Ðức Cha đã lm cho Ða-vt tôi tớ Người v Ít-ra-en dân Người.

 

C Chương 09 C

 

Thin Cha lại hiện ra với vua Sa-lô-môn (2 Sb 7:11 -22)

 

1 Sau khi vua Sa-lô-môn hon tất việc xây Ðền Thờ Ðức Cha v cung điện nh vua, cng mọi công trnh vua dự tnh, 2 th Ðức Cha lại hiện ra với vua lần thứ hai, giống y như lần hiện ra với vua ở Ghp-ôn. 3 Ðức Cha phn với vua: Ta đã nghe lời ngươi cầu nguyện v van ni trước nhan Ta; Ta đã thnh ho ngôi nh ny m ngươi đã xây để cho Danh Ta ngự ở đ muôn đời; Ta sẽ nhn xem v ưa thch ở đấy mọi ngy. 4 Cn ngươi, nếu ngươi bước đi trước nhan Ta, như Ða-vt thân phụ ngươi, với tâm hồn trong sạch v ngay thẳng, m thi hnh mọi điều Ta truyền cho ngươi v tuân giữ cc giới răn v luật php của Ta, 5 th Ta sẽ củng cố ngai vng của ngươi trn Ít-ra-en đến muôn đời, như Ta đã hứa với Ða-vt, thân phụ ngươi, rằng: Ngươi sẽ không thiếu người ngự trn ngai Ít-ra-en. 6 Nhưng nếu cc ngươi v con chu cc ngươi tro trở bỏ đường lối của Ta, không giữ cc mệnh lệnh, cc giới răn Ta đã đặt cho cc ngươi, lại đi lm tôi cc thần ngoại v thờ lạy chng, 7 th Ta sẽ tiu diệt Ít-ra-en khỏi phần đất m Ta đã ban cho chng; cn Ðền Thờ Ta đã thnh ho để knh Danh Ta, Ta sẽ loại trừ khỏi nhan Ta, v Ít-ra-en sẽ thnh bia miệng cho mọi dân tộc đm tiếu; 8 Ðền Thờ ny sẽ thnh đống hoang tn, khiến mọi kẻ qua lại phải sững sờ, huýt so m ni: Tại sao Ðức Cha đã xử như thế với đất nước v Ðền Thờ ny? 9 Người ta sẽ trả lời: Tại chng đã bỏ Ðức Cha Thin Cha của chng, Ðấng đã đưa tổ tin chng ra khỏi đất Ai-cập; chng đã gắn b với cc thần ngoại, sụp lạy v lm tôi cc thần ấy, nn Ðức Cha đã ging xuống trn chng tất cả tai hoạ ny.

 

Buôn bn với vua Khi-ram (2 Sm 8:1-2)

 

10 Trong hai mươi năm vua Sa-lô-môn xây hai ngôi nh, l Ðền Thờ Ðức Cha v cung điện nh vua, 11 th Khi-ram vua Tia cung cấp cho vua Sa-lô-môn gỗ b hương, gỗ trắc v vng tuỳ thch; cn vua Sa-lô-môn th trao cho vua Khi-ram hai mươi thnh trong miền Ga-li-l. 12 Từ Tia vua Khi-ram đi ra xem cc thnh vua Sa-lô-môn đã trao cho, nhưng vua không thch cc thnh ấy. 13 Vua ni: Ny ông anh, thnh g m ông cho tôi vậy? Rồi vua gọi cc thnh ấy l đất Ca-vun cho tới ngy nay. 14 Vua Khi-ram gửi tới cho vua Sa-lô-môn ba ngn su trăm ký vng.

 

Dân công để xây cất (2 Sb 8:3-11)

 

15 Ðây l dịch vụ dân công vua Sa-lô-môn đã đặt ra để xây Ðền Thờ Ðức Cha, cung điện của mnh, công trnh Mi-lô, tường thnh Gi-ru-sa-lem, Kha-xo, Mơ-ght-đô v Ghe-de. 16 Pha-ra-ô vua Ai-cập đã tiến quân chiếm Ghe-de, thiu huỷ thnh v st hại dân Ca-na-an cư ngụ ở đ; rồi vua tặng lm của hồi môn cho i nữ l phu nhân của vua Sa-lô-môn. 17 Vua Sa-lô-môn xây dựng lại Ghe-de v Bết Khô-rôn Hạ,18 rồi Ba-a-lt v Ta-ma ở sa mạc, trong xứ, 19 v tất cả cc thnh lm kho dự trữ m vua Sa-lô-môn sẵn c, cc thnh giữ xe trận, cc thnh nuôi ngựa v tất cả những g vua Sa-lô-môn muốn xây cất ở Gi-ru-sa-lem, ở Li-băng v trong ton lãnh thổ thuộc quyền vua. 20 Tất cả những người cn st lại thuộc cc dân E-mô-ri, Khết, Pơ-rt-di, Khi-vi v Giơ-vt, những người không phải l con ci Ít-ra-en, 21 những người ny đã để lại con chu chng trong xứ, v con ci Ít-ra-en không tiu diệt hết được. Vua Sa-lô-môn bắt tất cả những người đ phải lao động khổ sai đến ngy nay. 22 Phần con ci Ít-ra-en vua Sa-lô-môn không bắt ai phải lm nô dịch cho vua; họ l những chiến sĩ, những cận thần, những tướng lãnh, những vin chức, những người chỉ huy chiến xa v kỵ binh của vua. 23 Họ chỉ huy cc đốc công phụ trch công trnh của vua Sa-lô-môn, tất cả l năm trăm năm mươi người, gim st dân chng lm việc trong cc công trnh. 24 Khi công cha của Pha-ra-ô từ Thnh Ða-vt ln cung điện đã xây cho b, th vua Sa-lô-môn bắt đầu xây công trnh Mi-lô.

 

Phục vụ Ðền Thờ (2 Sb 8:12 -16)

 

25 Mỗi năm ba lần, vua Sa-lô-môn dâng lễ ton thiu v lễ kỳ an trn bn thờ vua đã dựng ln để knh Ðức Cha; vua thường đốt hương trn bn thờ trước nhan Ðức Cha. Thế l vua chu ton bổn phận đối với Ðền Thờ.

 

3. Vua Sa-Lô-Môn, Nh Kinh Doanh

 

Vua Sa-lô-môn, người tổ chức thương thuyền (2 Sb 8:17 -18)

 

26 Ngoi ra, vua Sa-lô-môn cn trang bị một đon tu tại E-xi-ôn Ghe-ve, gần Ê-lt, bn bờ Biển Sậy trong đất Ê-đôm. 27 Vua Khi-ram phi tới đon tu cc tôi tớ của mnh l những thủy thủ thạo nghề biển, cng với cc tôi tớ của vua Sa-lô-môn. 28 Họ đi Ô-phia, mang vng về v nộp cho vua Sa-lô-môn, tất cả l mười hai tấn.

 

C Chương 10 C

 

Cuộc viếng thăm của nữ hong Sơ-va (2 Sb 9:1-12)

 

1 Nữ hong Sơ-va nghe biết vua Sa-lô-môn nổi tiếng v danh Ðức Cha, th đến đặt câu đố để thử ti vua. 2 B đến Gi-ru-sa-lem cng với đon tuỳ tng đông đảo, nhiều lạc đ chở đầy hương liệu, v một số lượng rất lớn vng cng đ quý. B vo hội kiến với vua Sa-lô-môn v ni với vua tất cả những g b suy nghĩ trong lng. 3 Vua Sa-lô-môn giải đp tất cả những vấn đề b đưa ra; không c chuyện g l b ẩn m vua không giải đp được cho b. 4 Nữ hong Sơ-va thấy tất cả sự khôn ngoan của vua Sa-lô-môn v cung điện vua đã xây, 5 những mn ăn trn bn của vua, dinh thự của quần thần, cung cch v trang phục của họ, cc thứ rượu của vua, cc lễ ton thiu vua tiến dâng tại Ðền Thờ Ðức Cha, b hết hồn, 6 b ni với vua: Những điều tôi đã nghe ni ở nước tôi về ngi v sự khôn ngoan của ngi quả l sự thật. 7 Tôi đã không tin những điều người ta ni, cho tới khi tôi đến v thấy tận mắt; nhưng thực ra người ta cho tôi biết chưa tới một nửa. Ngi cn khôn ngoan v giu c hơn tiếng đồn tôi đã nghe. 8 Phc thay thần dân của ngi! Phc thay quần thần của ngi, những kẻ luôn luôn được tc trực trước mặt ngi v nghe biết sự khôn ngoan của ngi! 9 Chc tụng Ðức Cha Thin Cha của ngi, Ðấng đã ưu i đặt ngi ln ngai Ít-ra-en; chnh v lng yu thương Ít-ra-en đến muôn đời, m Ðức Cha đã đặt ngi lm vua, để ngi thi hnh luật php v công lý. 10 V b tặng vua ba ngn su trăm ký vng, một số rất lớn hương liệu v đ quý. Chưa từng c một số lượng hương liệu nhiều như nữ hong Sơ-va đã tặng vua Sa-lô-môn. 11 Cả đon tu của vua Khi-ram, mang vng từ Ô-phia về, cũng đưa rất nhiều gỗ đn hương v đ quý từ Ô-phia về nữa. 12 Vua dng gỗ đn hương lm cc cột trụ Ðền Thờ Ðức Cha, cung điện nh vua, đn lia đn hạc cho cc ca sĩ; thứ gỗ đn hương ấy không cn v cũng không thấy nữa cho tới ngy nay. 13 Vua Sa-lô-môn tặng lại nữ hong Sơ-va tất cả những g b ngỏ ý thch, chưa kể những g vua tặng b xứng với danh vua Sa-lô-môn ho hiệp. Sau đ b lui gt, cng với đon tuỳ tng trở về xứ sở.

 

Sự giu sang của vua Sa-lô-môn (2 Sb 9:13 -24)

 

14 Số vng vua Sa-lô-môn thu nhập hng năm l hai mươi ngn ký, 15 không kể vng do khch vãng lai, do cc thương gia, do tất cả cc vua Ả-rập v cc quan thi th trong nước đem nộp. 16 Vua Sa-lô-môn lm hai trăm chiếc thuẫn lớn bằng vng g; mỗi chiếc thuẫn phải dng tới su ký vng. 17 Vua cn lm ba trăm chiếc thuẫn nhỏ bằng vng g; mỗi chiếc mất một ký rưỡi vng. V vua đặt cc thuẫn ấy trong Cung Rừng Li-băng. 18 Vua lại lm một ci ngai lớn bằng ng v dt vng rng rất tinh vi. 19 Ngai c su cấp, phần trn của lưng ngai th trn; hai bn chỗ ngồi c tay tựa, đứng st tay tựa l hai con sư tử, 20 v mười hai con sư tử đứng trn su cấp ở hai bn. Chẳng vương quốc no lm được như thế.

 

21 Tất cả cc chn để uống của vua Sa-lô-môn đều bằng vng, v tất cả cc vật dụng trong Cung Rừng Li-băng cũng bằng vng rng. Không c bạc, v thời vua Sa-lô-môn bạc không c gi trị g cả. 22 Quả vậy, vua Sa-lô-môn c một đon tu biển đi Tc-st, cng với đon tu của vua Khi-ram; v cứ ba năm một lần, đon tu Tc-st đến, mang theo vng, bạc, ng, khỉ v công. 23 Vua Sa-lô-môn l người trổi vượt hơn tất cả cc đế vương trn mặt đất về sự giu c v khôn ngoan. 24 Thin hạ ai nấy đều mong diện kiến vua Sa-lô-môn để được nghe sự khôn ngoan m Thin Cha đã ban cho vua. 25 Mỗi vị đều mang lễ vật: đồ bạc, đồ vng, y phục, vũ kh, hương liệu, ngựa v lừa. Cứ thế từ năm ny qua năm khc.

 

Xa mã của vua Sa-lô-môn (2 Sb 1:24-17; 9:25-28)

 

26 Vua Sa-lô-môn tập trung xe v ngựa, xe c một ngn bốn trăm cỗ, v ngựa c mười hai ngn con. Vua để chng ở cc thnh c xe, bn cạnh vua tại Gi-ru-sa-lem. 27 Vua đã lm cho bạc ở Gi-ru-sa-lem ra thường như sỏi đ, cn b hương th nhiều như sung ở miền Sơ-ph-la. 28 Ngựa của vua Sa-lô-môn được nhập từ Ai-cập v Cơ-v. Cc thương gia của vua đến tận Cơ-v mua ngựa theo đng gi. 29 Một chiếc xe bn ra từ Ai-cập l su trăm se-ken bạc, v một con ngựa l một trăm năm mươi. Ðối với tất cả cc vua Khết v cc vua A-ram, nhờ cc thương gia lm trung gian mua vo, th cũng thế.

 

C Chương 11 C

 

4. Bng Mây Ðen Trn Vương Quốc

 

Cc hậu phi của vua Sa-lô-môn

 

1 Vua Sa-lô-môn yu nhiều người đn b ngoại bang; ngoi i nữ của Pha-ra-ô, cn c cc b thuộc dân Mô-p, Am-mon, Ê-đôm, Xi-đôn, Khết, 2 những dân m Ðức Cha đã truyền cho con ci Ít-ra-en l cc ngươi không được đi lại với chng, v chng cũng chẳng được đi lại với cc ngươi; v chắc chắn chng sẽ lm cho lng cc ngươi ngả theo cc thần của chng. Nhưng vua Sa-lô-môn th lại m những người đn b ấy; 3 vua c bảy trăm b vợ chnh thức v ba trăm cung phi. V cc b ấy lm cho lng vua ra hư hỏng. 4 Quả vậy, khi vua Sa-lô-môn về gi, cc b vợ của vua đã lm cho lng vua ngả theo cc thần ngoại; lng vua không cn chung thủy với Ðức Cha Thin Cha của vua, như lng phụ vương Ða-vt nữa. 5 Vua Sa-lô-môn đi theo nữ thần Át-tô-rt của dân Xi-đôn, theo thần Min-côm gh tởm của dân Am-mon. 6 Như thế, vua Sa-lô-môn lm điều dữ tri mắt Ðức Cha, chứ không theo Ðức Cha trọn vẹn như phụ vương Ða-vt. 7 Bấy giờ vua Sa-lô-môn xây trn ni đối diện với Gi-ru-sa-lem một nơi cao cho thần Cơ-mốt gh tởm của dân Mô-p, cho thần Mô-lc gh tởm của con ci Am-mon. 8 Vua lm như thế với tất cả cc b vợ ngoại đạo của vua; họ đốt hương v st tế knh cc thần của họ.

 

9 Ðức Cha nổi giận với vua Sa-lô-môn, v lng vua rời xa Ðức Cha, Thin Cha của Ít-ra-en, Ðấng đã hiện ra với vua hai lần, 10 v truyền cho vua l đừng đi theo cc thần ngoại, nhưng vua không giữ điều Ðức Cha đã truyền. 11 Ðức Cha phn với vua Sa-lô-môn: V ngươi đã như vậy v đã không giữ giao ước cũng như cc giới răn Ta truyền cho ngươi, th chắc chắn Ta sẽ giựt lấy vương quốc ngươi m trao cho một thuộc hạ của ngươi. 12 Tuy nhin, v thân phụ ngươi, Ta sẽ không lm điều đ trong đời ngươi, nhưng sẽ giựt vương quốc khỏi tay con của ngươi. 13 Hơn nữa, v nể Ða-vt tôi tớ Ta, v v Gi-ru-sa-lem, thnh đô Ta đã chọn, Ta sẽ không giựt lấy cả vương quốc, nhưng sẽ để lại cho con của ngươi một chi tộc.

 

Những kẻ th bn ngoi

 

14 Ðức Cha xui khiến cho c một người chống lại vua Sa-lô-môn: đ l Ha-đt người Ê-đôm, thuộc hong tộc Ê-đôm. 15 Khi vua Ða-vt đã đnh bại Ê-đôm v ông Giô-p chỉ huy quân đội ln chôn cất cc tử thi, th ông tn st mọi đn ông con trai ở Ê-đôm. 16 Quả vậy, ông Giô-p cng ton thể Ít-ra-en đã ở lại đấy su thng cho tới khi tiu diệt hon ton mọi đn ông con trai ở Ê-đôm. 17 Bấy giờ, Ha-đt cng với mấy người Ê-đôm trong số cc tôi tớ của cha mnh đã chạy trốn được sang Ai-cập, v lc đ Ha-đt l một thiếu nin. 18 Chng rời Ma-đi-an v tới Pa-ran; từ Pa-ran chng lấy một số người đi theo mnh xuống Ai-cập, vo chầu Pha-ra-ô vua Ai-cập; vua ny cung cấp cho chng nh ở, bảo đảm lương thực v cho chng cả đất đai nữa. 19 Ha-đt rất được lng Pha-ra-ô, nn vua gả em gi vợ mnh cho ông, tức l em gi b Tc-pơ-nết hay l B Hong. 20 Em gi b Tc-bơ-nết sinh ra cho ông một người con tn l Gơ-nu-vt; b Tc-pơ-nết nuôi nấng người con ny ngay trong cung điện Pha-ra-ô. Gơ-nu-vt sống trong cung điện Pha-ra-ô giữa cc con ci Pha-ra-ô. 21 Ðang khi ở Ai-cập, Ha-đt nghe tin vua Ða-vt đã an nghỉ với tổ tin v tướng Giô-p chỉ huy quân đội cũng đã chết, th thưa với Pha-ra-ô: Xin để tôi về đất nước tôi. 22 Pha-ra-ô ni với ông: Ở với ta, ngươi c thiếu g m phải tm về đất nước ngươi? Ông thưa: Không thiếu g, nhưng xin cứ để tôi đi. 25b Ðiều c của Ha-đt l ông gớm ght Ít-ra-en m ông lại lm vua cai trị Ê-đôm.

 

23 Thin Cha cn xui khiến cho vua c một địch thủ l Rơ-dôn, con của En-gia-đa, người đã bỏ chủ mnh l Ha-đt-e-de, vua Xô-va m trốn. 24 Một số người tụ họp bn ông v ông trở thnh đầu đảng. V vua Ða-vt muốn tiu diệt họ, nn ông đến Ða-mt cư ngụ tại đ v lm vua ở Ða-mt. 25 Ông th nghịch với Ít-ra-en suốt thời vua Sa-lô-môn.

 

Cuộc nổi dậy của Gia-rp-am

 

26 Ông Gia-rp-am l con ông Nơ-vt, người Ép-ra-im, thuộc Xơ-r-đa; b Xơ-ru-a mẹ ông l một quả phụ. Ông đã từng phục vụ vua Sa-lô-môn, nhưng lại nổi dậy chống vua. 27 Chuyện ông nổi dậy chống vua như sau:

 

28 Bấy giờ Gia-rp-am l người c khả năng. Vua Sa-lô-môn thấy chng trai ấy đảm đang công việc, th đặt chng phụ trch ton thể dân công nh Giu-se. 29 Một hôm, khi Gia-rp-am từ Gi-ru-sa-lem đi ra, th dọc đường gặp ngôn sứ A-khi-gia, người Si-lô; ông ny khoc một chiếc o chong mới. Lc ấy chỉ c hai ông ở ngoi đồng. 30 Ông A-khi-gia lấy chiếc o mới mnh đang mặc, x ra lm mười hai mảnh. 31 Rồi ông ni với Gia-rp-am: Anh cầm lấy mười mảnh, v Ðức Cha, Thin Cha Ít-ra-en phn như sau: Ny Ta sẽ giựt vương quốc khỏi tay Sa-lô-môn để trao cho ngươi mười chi tộc. 32 N vẫn cn được một chi tộc, v nể Ða-vt, tôi tớ Ta, v v Gi-ru-sa-lem thnh đô Ta đã chọn trong tất cả chi tộc Ít-ra-en. 33 V n đã bỏ Ta m thờ lạy thần Át-tô-rt của dân Xi-đôn, thần Cơ-mốt của Mô-p, thần Min-côm của con ci Am-mon, v không đi theo đường lối của Ta, l thi hnh điều chnh trực trước nhan Ta, cũng như cc giới răn v luật php của Ta như Ða-vt thân phụ n. 34 Nhưng Ta sẽ không cất hết vương quốc khỏi tay n, m sẽ để n lm thủ lãnh cho đến cuối đời, v nể Ða-vt tôi tớ Ta, người Ta đã chọn, kẻ đã tuân giữ cc mệnh lệnh v cc giới răn của Ta. 35 Ta sẽ giựt lấy vương quốc khỏi tay con n, sẽ cho ngươi mười chi tộc 36 v cho con n một chi tộc, để Ða-vt tôi tớ Ta luôn luôn c một ngọn đn trước nhan Ta ở Gi-ru-sa-lem, thnh đô Ta đã chọn lm nơi danh Ta ngự trị. 37 Vậy Ta sẽ đặt ngươi lm người cai trị mọi sự như lng ngươi muốn, v ngươi sẽ lm vua Ít-ra-en. 38 Nếu ngươi vâng nghe tất cả những điều Ta truyền cho ngươi v bước đi theo đường lối của Ta, thi hnh điều chnh trực trước nhan Ta m tuân giữ cc giới răn v mệnh lệnh của Ta như Ða-vt tôi tớ Ta đã lm, th Ta sẽ ở với ngươi v xây cho ngươi một ngôi nh bền vững như Ta đã xây cho Ða-vt, v Ta sẽ trao Ít-ra-en cho ngươi. 39 Như thế, Ta sẽ hạ dng dõi Ða-vt xuống, nhưng không phải mãi đâu!

 

40 Vua Sa-lô-môn tm cnh giết Gia-rp-am; nhưng Gia-rp-am chỗi dậy v trốn sang Ai-cập, đến với Si-sắc vua Ai-cập, v ở Ai-cập cho tới khi vua Sa-lô-môn qua đời.

 

Kết thc triều đại Sa-lô-môn (2Sb 9 :29-31)

 

41 Cc truyện khc về vua Sa-lô-môn v tất cả những g vua đã thực hiện cũng như sự khôn ngoan của vua đều đã được ghi chp trong sch Sử bin nin của vua Sa-lô-môn. 42 Thời gian vua Sa-lô-môn trị v ton thể Ít-ra-en tại Gi-ru-sa-lem l bốn mươi năm. 43 Vua Sa-lô-môn đã an nghỉ với tổ tin v được chôn cất trong Thnh Ða-vt thân phụ vua; v thi tử Rơ-khp-am ln ngôi kế vị vua.

 

C Chương 12 C

 

III. Cuộc Ly Khai Về Chnh Trị V Tôn Gio

 

Ðại hội tại Si-khem (2 Sb 10: 1-19)

 

1 Rơ-khp-am đi Si-khem, v ton thể Ít-ra-en tụ họp ở Si-khem để tôn ông ln lm vua. 2 Lc ấy Gia-rp-am con ông Nơ-vt nghe biết chuyện ấy, -ông cn đang ở bn Ai-cập v ông đã trốn vua Sa-lô-môn sang đ- ông liền bỏ Ai-cập trở về. 3 Người ta cho mời ông Gia-rp-am. Ông v ton thể cộng đon Ít-ra-en tới. Họ thưa với Rơ-khp-am rằng: 4 Phụ vương ngi đã bắt chng tôi mang một ci ch qu nặng. Bây giờ nếu ngi giảm bớt khổ dịch v ch nặng nề phụ vương đã đặt trn chng tôi, th chng tôi sẽ phục dịch ngi. 5 Vua ni với họ: Cc ngươi cứ đi đi, ba ngy nữa trở lại đây gặp ta. Dân chng liền rt lui.

 

6 Vua Rơ-khp-am bn hỏi với cc kỳ mục l những người đã từng hầu cận phụ vương Sa-lô-môn, khi vua ny cn sống; vua Rơ-khp-am ni: Cc ngươi gp ý với ta thế no, để ta cn trả lời cho dân ny? 7 Họ thưa với vua: Nếu hôm nay ngi lm đầy tớ cho dân ny, nếu ngi phục vụ v để ý tới dân, dng lời lẽ ôn tồn m ni với dân, th dân sẽ lm tôi ngi mãi mãi. 8 Nhưng vua không đếm xỉa g đến ý kiến cc kỳ mục đưa ra, lại đi bn hỏi với đm người trẻ, l những bạn thiếu thời hiện đang hầu cận vua. 9 Vua ni với họ: Cc ngươi gp ý với ta thế no, để ta cn trả lời cho dân ny, v n đã ni với ta rằng: Xin ngi giảm bớt ci ch nặng phụ vương đã đặt trn chng tôi! 10 Ðm người trẻ, những bạn thiếu thời của vua, thưa vua rằng: Ngi sẽ trả lời cho dân đã từng ni với ngi: Phụ vương ngi đã đặt ch nặng trn chng tôi, nhưng xin ngi giảm bớt cho chng tôi, xin ngi ni với chng thế ny: Ngn tay nhỏ của ta cn lớn hơn cả lưng của phụ vương ta. 11 Vậy phụ vương ta đã đặt ch nặng trn cc ngươi, cn ta, ta chất cho nặng hơn nữa; phụ vương ta trừng phạt cc ngươi bằng roi, cn ta, ta sẽ trừng phạt cc ngươi bằng bọ cạp.

 

12 Ngy thứ ba, Gia-rp-am cng ton dân đến yết kiến vua Rơ-khp-am như vua đã hẹn rằng: Ba ngy nữa trở lại gặp ta. 13 Vua trả lời cứng cỏi với dân; vua không đếm xỉa g đến ý kiến cc kỳ mục đã đưa ra, 14 nhưng ni với họ theo ý kiến đm người trẻ rằng: Phụ vương ta đã đặt ch nặng trn cc ngươi, cn ta, ta chất nặng hơn nữa trn cc ngươi; phụ vương ta trừng phạt cc ngươi bằng roi, cn ta, ta sẽ trừng phạt cc ngươi bằng bọ cạp. 15 Thế l vua không chịu nghe dân: Ðức Cha đã để như vậy cho lời Người được ứng nghiệm, lời m Ðức Cha đã dng ông A-khi-gia người Si-lô m phn với ông Gia-rp-am con ông Nơ-vt. 16 Khi ton thể Ít-ra-en thấy vua không thm nghe họ, th dân đp lại vua rằng:

 

Chng tôi c lin hệ chi với Ða-vt? Chẳng c phần g với con của Gie-s! Ít-ra-en ơi, ai về lều nấy! Ny Ða-vt hãy liệu lấy nh của ngươi!

 

17 Cn con ci Ít-ra-en cư ngụ tại cc thnh của Giu-đa, th vua Rơ-khp-am vẫn lm vua cai trị họ. 18 Vua Rơ-khp-am cử ông A-đô-ram phụ trch việc dân công, nhưng ton thể Ít-ra-en nm đ ông v ông đã chết; cn vua Rơ-khp-am th vội vã ln xe trốn về Gi-ru-sa-lem. 19 Thế l Ít-ra-en ly khai với nh Ða-vt cho tới ngy nay.

 

Ly khai về chnh trị (2 Sb 11: 1-4)

 

20 Khi ton thể Ít-ra-en nghe tin ông Gia-rp-am đã về nước, th sai người mời ông tới đại hội v phong ông lm vua cai trị ton thể Ít-ra-en; chỉ cn một mnh chi tộc Giu-đa l theo nh Ða-vt.

 

21 Về tới Gi-ru-sa-lem, vua Rơ-khp-am tập họp ton thể nh Giu-đa v chi tộc Ben-gia-min, được một trăm tm mươi ngn quân tinh nhuệ để giao chiến với nh Ít-ra-en v thu hồi vương quốc về cho Rơ-khp-am con vua Sa-lô-môn. 22 Nhưng c lời Thin Cha phn với ông Sơ-ma-gia, người của Thin Cha rằng: 23 Hãy ni với Rơ-khp-am con của Sa-lô-môn vua Giu-đa, với ton thể nh Giu-đa v Ben-gia-min cng phần cn lại của dân rằng: 24 Ðức Cha phn thế ny: Cc ngươi không được ln giao chiến với con ci Ít-ra-en l anh em cc ngươi; ai nấy cứ về nh mnh, v mọi chuyện l do Ta. Họ nghe lời Ðức Cha v quay về như Ðức Cha đã phn. 25 Vua Gia-rp-am xây dựng Si-khem trong vng ni Ép-ra-im v ở lại đ. Ðoạn vua rời nơi ấy, đi xây dựng Pơ-nu-n.

 

Ly khai về tôn gio

 

26 Vua Gia-rp-am nghĩ bụng rằng: Rồi vương quốc lại trở về nh Ða-vt mất thôi! 27 Nếu dân ny cứ ln tế lễ tại Ðền Thờ Ðức Cha ở Gi-ru-sa-lem, th lng họ lại quay về với chủ mnh l Rơ-khp-am vua Giu-đa, v họ sẽ giết ta để trở về với Rơ-khp-am vua Giu-đa. 28 Sau khi quyết định, vua lm hai con b mộng bằng vng, rồi ni với dân: Cc ngươi ln Gi-ru-sa-lem như thế l đủ rồi! Ny, Ít-ra-en, Thin Cha của ngươi đây, Ðấng đã đưa ngươi ln từ đất Ai-cập. 29 Vua đặt một tượng ở Bết Ên, cn tượng kia ở Ðan. 30 Ð l nguyn cớ gây ra tội, v dân đi tới mãi tận Ðan để thờ một trong hai tượng đ. 31 Vua thiết lập những nơi cao v đặt cc tư tế lấy từ đm thường dân, không thuộc hng con chu L-vi. 32 Vua Gia-rp-am cn lập một lễ vo ngy mười lăm thng tm, giống như lễ vẫn mừng ở Giu-đa, v vua tiến ln bn thờ. Vua đã lm như thế tại Bết Ên m dâng lễ tế cho cc con b mộng vua đã lm ra. Vua đặt ở Bết Ên cc tư tế để phục vụ tại cc nơi cao m vua đã thiết lập. 33 Vua tiến ln bn thờ đã lập ở Bết Ên, vo ngy mười lăm thng tm, thng vua chọn theo sở thch; vua lập nn một ngy lễ cho con ci Ít-ra-en v ln bn thờ đốt hương.

 

C Chương 13 C

 

Kết n bn thờ tại Bết Ên

 

1 Do lệnh của Ðức Cha, c một người của Thin Cha từ Giu-đa đến Bết Ên vo lc Gia-rp-am đang đứng gần bn thờ đốt hương, 2 v theo lệnh Ðức Cha, người ấy la ln chống bn thờ rằng: Bn thờ, bn thờ! Ðức Cha phn thế ny: Rồi đây một người con sẽ sinh ra cho nh Ða-vt, tn l Giô-si-gia-hu; trn ngươi, n sẽ st tế cc tư tế phục vụ tại cc nơi cao, l những kẻ đã đốt hương trn ngươi; trn ngươi, n sẽ đốt xương người. 3 Ngay hôm ấy, ông cho một dấu hiệu, m rằng: Ðây l dấu Ðức Cha đã phn: Ny bn thờ sẽ rạn nứt v tro trn đ sẽ đổ ra. 4 Khi vua nghe biết lời m người của Thin Cha la ln chống bn thờ Bết Ên, th từ bn thờ, vua Gia-rp-am giơ tay ra v ni: Bắt lấy n! Nhưng bn tay giơ ra đe ông liền khô cứng, không co lại được nữa. 5 V bn thờ rạn nứt, tro từ bn thờ đổ ra, đng như dấu hiệu m người của Thin Cha đã cho, theo lệnh Ðức Cha. 6 Vua đp lại v ni với người của Thin Cha: Xin ông lm cho nt mặt Ðức Cha dịu lại, khẩn ni Ðức Cha, Thin Cha của ông, v xin cho ta co tay lại được. Người của Thin Cha đã lm cho nt mặt Ðức Cha dịu lại v tay vua co lại được như trước. 7 Bấy giờ vua ni với người của Thin Cha: Về nh với ta để bổ sức, v ta sẽ tặng cho một mn qu. 8 Nhưng người của Thin Cha thưa với vua: Ngi c cho tôi phân nửa nh của ngi, tôi cũng sẽ không đi với ngi, hoặc ăn bnh hay uống nước tại đây; 9 v Ðức Cha đã truyền lệnh cho tôi rằng: Ngươi không được ăn bnh, không được uống nước, cũng chẳng được trở về qua con đường ngươi đã đi trước. 10 Vậy, ông ra đi theo con đường khc, không trở về qua ngả đường đã dẫn ông đến Bết Ên.

 

Người của Thin Cha v vị ngôn sứ

 

11 C một ngôn sứ gi cư ngụ tại Bết Ên. Mấy người con của cụ đến kể cho cụ nghe mọi việc người của Thin Cha đã lm hôm đ tại Bết Ên, những lời ông ta đã ni với vua, họ cũng kể cho cha họ nghe. 12 Người cha ni: Ông ta đã đi đường no? Họ chỉ cho cụ con đường người của Thin Cha đã ra đi, sau khi từ Giu-đa tới. 13 Cụ liền ni với cc con: Thắng lừa cho cha. Họ thắng lừa cho cụ; cụ cỡi lừa 14 v đi tm người của Thin Cha. Gặp được ông đang ngồi dưới cây sồi, cụ liền ni với ông: Ông l người của Thin Cha từ Giu-đa tới phải không? Người ấy đp: Thưa phải. 15 Cụ bảo ông: Ði với lão về nh v ăn một cht bnh. 16 Người ấy ni: Tôi không thể cng với cụ quay trở lại v đến nh cụ; tôi sẽ không ăn bnh v uống nước với cụ tại đ, 17 v c lời Ðức Cha phn với tôi: Ngươi không được ăn bnh, không được uống nước tại đ; không được trở về qua con đường m ngươi đã đến. 18 Cụ ni với ông: Lão cũng l ngôn sứ như ông, v một thin thần đã ni với lão theo lệnh Ðức Cha rằng: Hãy đưa n cng với ngươi quay trở lại nh ngươi để n ăn bnh, uống nước. Cụ đã ni dối ông. 19 Vậy ông cng với cụ quay trở lại; ông đã ăn bnh ở nh cụ v uống nước nữa.

 

20 Khi họ đang ngồi ở bn ăn, th c lời Ðức Cha phn với vị ngôn sứ đã đưa người kia quay trở lại. 21 Cụ liền ku người của Thin Cha đã từ Giu-đa đến m bảo: Ðức Cha phn thế ny: bởi v ngươi đã tri lệnh Ðức Cha, không tuân giữ điều Ðức Cha, Thin Cha của ngươi đã truyền cho ngươi, 22 ngươi đã quay trở lại, ăn bnh, uống nước, tại nơi Người đã truyền cho ngươi không được ăn bnh uống nước, cho nn thây của ngươi sẽ không được vo chung mồ với tổ tin ngươi. 23 Ăn uống xong, cụ thắng lừa cho vị ngôn sứ m cụ đã đưa quay trở lại. 24 Ông ra đi, v dọc đường, một con sư tử bắt gặp ông, đã vồ ông chết v bỏ thây ông nằm giữa đường. Con lừa vẫn đứng bn cạnh ông, cả con sư tử cũng đứng gần xc chết. 25 Chợt c mấy người đi qua, thấy xc chết bỏ giữa đường v con sư tử đứng bn, th vo kể lại trong thnh, nơi vị ngôn sứ gi cư ngụ. 26 Khi vị ngôn sứ gi, người đã lm cho ông bỏ đường quay trở lại biết chuyện, th ni: Ông ấy l người của Thin Cha, nhưng đã tri lệnh Ðức Cha, nn Ðức Cha đã để cho sư tử vồ chết, như lời Ðức Cha đã phn với ông trước. 27 Rồi cụ bảo cc con: Thắng lừa cho cha! Họ thắng lừa cho cụ. 28 Cụ đi v thấy xc người kia bỏ giữa đường, c con lừa v con sư tử đứng bn cạnh; con sư tử không ăn thây người chết, cũng không cắn x con lừa. 29 Vị ngôn sứ lấy xc người của Thin Cha đặt ln lừa, đưa trở lại thnh của vị ngôn sứ gi để lm đm tang v chôn cất. 30 Cụ đặt thi hi ông trong chnh mộ của cụ, v người ta khc thương ông: Ôi! người anh em của tôi ơi! 31 Chôn cất xong, cụ ni với cc con: Khi cha chết, cc con hãy chôn cất cha trong cng một ngôi mộ m người của Thin Cha đã được chôn cất; hãy đặt hi cốt cha bn cạnh hi cốt ông. 32 V chắc chắn sẽ ứng nghiệm lời ông đã theo lệnh Ðức Cha kết n bn thờ ở Bết Ên v tất cả cc đền thờ tại cc nơi cao trong thnh của Sa-ma-ri.

 

33 Sau sự việc ny, vua Gia-rp-am cũng không chịu bỏ đường lối xấu xa của mnh, nhưng vẫn cứ đặt những người dân thường lm tư tế tại cc nơi cao. Ưa ai th ông phong lm tư tế tại cc nơi cao. 34 Sự việc ny l nguyn cớ cho nh Gia-rp-am phạm tội, rồi bị sụp đổ v tiu ma khỏi mặt đất.

 

C Chương 14 C

 

IV. Lịch Sử Hai Vương Quốc Cho Tới Thời Ngôn Sứ Ê-Li-A

 

Giai đoạn kế tiếp triều đại vua Gia-rp-am I (931-910)

 

1 Bấy giờ hong tử A-vi-gia, con vua Gia-rp-am, lâm bệnh; 2 vua Gia-rp-am ni với phu nhân: Ny! Xin b đứng ln v cải trang để người ta không biết được b l vợ của Gia-rp-am, rồi đi tới Si-lô. Ở đấy c ngôn sứ A-khi-gia l người đã bo trước cho tôi biết tôi sẽ lm vua dân ny. 3 B hãy mang theo mười ổ bnh, một t bnh ngọt, một bnh mật ong v đến gặp ông. Ông sẽ ni cho b biết về số phận đứa trẻ; 4 phu nhân vua Gia-rp-am lm như vậy. B trỗi dậy đi tới Si-lô, đến nh ông A-khi-gia-hu. Ông A-khi-gia-hu không nhn thấy được nữa, v tuổi gi đã lm cho mắt ông đờ ra. 5 Ðức Cha phn với ông A-khi-gia-hu: Ny, vợ của Gia-rp-am đến hỏi ngươi về đứa con của n, v đứa trẻ lâm bệnh. Ngươi sẽ trả lời n thế ny, thế ny. Khi đến, b ấy giả lm một người khc. 6 Nhưng khi ông A-khi-gia-hu nghe tiếng chân b bước qua cửa th ni: Xin mời phu nhân vua Gia-rp-am vo! Tại sao b lại giả lm người khc? Tôi được lệnh bo cho b một tin buồn. 7 Xin b về ni với vua Gia-rp-am: Ðức Cha, Thin Cha của Ít-ra-en, phn thế ny: Ta đã cất nhắc ngươi ln từ đm dân thường, đặt ngươi lm đầu Ít-ra-en dân Ta; 8 Ta đã giựt vương quốc khỏi nh Ða-vt để ban cho ngươi nhưng ngươi đã không được như Ða-vt, tôi tớ Ta, l người đã tuân giữ cc giới răn của Ta v hết lng đi theo Ta, chỉ lm những điều ngay chnh trước mặt Ta. 9 Cn ngươi, th lm sự dữ, hnh động xấu xa hơn mọi kẻ đi trước ngươi, v ngươi đã đi tới chỗ lm ra cc thần ngoại, những hnh tượng đc để chọc giận Ta v vứt bỏ Ta sau lưng ngươi. 10 V thế, ny Ta sẽ ging hoạ xuống nh Gia-rp-am: Ta sẽ tiu diệt khỏi nh ấy mọi đn ông con trai, tự do hay nô lệ trong dân Ít-ra-en, sẽ qut sạch dng dõi nh Gia-rp-am như người ta qut phân rc, cho đến khi n bị tận diệt. 11 Kẻ no thuộc về nh Gia-rp-am m chết trong thnh th sẽ bị ch ăn thịt; người chết ngoi đồng sẽ bị chim trời rỉa thây. V đ l lời Ðức Cha. 12 Cn b, b hãy đứng dậy m về nh. Khi b bước chân vo thnh th đứa trẻ sẽ chết. 13 Ton thể Ít-ra-en sẽ khc thương n, v người ta sẽ chôn cất n; chỉ một mnh đứa con ny của Gia-rp-am được chôn trong mồ, bởi v trong cả nh Gia-rp-am, n l người cn c một cht g đẹp lng Ðức Cha, Thin Cha của Ít-ra-en. 14 Ðức Cha sẽ cho một vua đứng ln cai trị Ít-ra-en, ông sẽ tiu diệt nh Gia-rp-am vo ngy ấy. Biết ni g nữa bây giờ? 15 Ðức Cha sẽ đnh Ít-ra-en ngả nghing như cây sậy trong dng nước; Người sẽ bứng Ít-ra-en khỏi đất đai mu mỡ m Người đã ban cho tổ tin họ, v sẽ phân tn họ sang bn kia Sông, v họ đã lm ra cc cột thần m chọc giận Ðức Cha. 16 V cc tội vua Gia-rp-am đã phạm v lôi ko Ít-ra-en phạm theo, th Người sẽ trao nộp Ít-ra-en. 17 Phu nhân vua Gia-rp-am đứng dậy, ra đi v tới Tia-xa. B vừa bước qua ngưỡng cửa nh th đứa trẻ chết. 18 Người ta chôn cất n, v ton thể Ít-ra-en khc thương n, đng như lời Ðức Cha đã dng ngôn sứ A-khi-gia-hu tôi tớ Người m phn.

 

19 Cc truyện cn lại về vua Gia-rp-am, cc cuộc chiến v cch thức cai trị của vua đều được ghi chp trong sch Sử bin nin cc vua Ít-ra-en. 20 Thời vua Gia-rp-am trị nước l hai mươi hai năm. Vua nằm xuống với tổ tin; con vua l Na-đp ln ngôi kế vị.

 

Triều đại vua Rơ-khp-am (931-913) (2 Sb 11: 5; 12: 1-2,9-16)

 

21 Con vua Sa-lô-môn l Rơ-khp-am trị v nước Giu-đa. Khi ln ngôi, vua Rơ-khp-am được bốn mươi mốt tuổi; vua trị v mười bảy năm tại Gi-ru-sa-lem l thnh đô Ðức Cha đã chọn lm nơi đặt Danh Người trong tất cả cc chi tộc Ít-ra-en. Thân mẫu vua l b Na-a-ma, người Am-mon. 22 Giu-đa đã lm sự dữ tri mắt Ðức Cha v v tất cả cc tội của họ, họ đã chọc giận Ðức Cha cn hơn mọi điều cha ông họ đã phạm. 23 Họ lại xây cất những nơi cao, những trụ thờ v những cột thần trn khắp đồi cao v dưới mọi cây xanh rậm. 24 Trong xứ c cả bọn trai điếm phục vụ đền thần. Chng lm những điều gh tởm như cc dân ngoại m Ðức Cha đã đuổi đi cho khuất mắt Ít-ra-en.

 

25 Năm thứ năm triều vua Rơ-khp-am, vua Ai-cập l Si-sắc, đã tiến đnh Gi-ru-sa-lem. 26 Ông chiếm đoạt cc kho tng của Ðền Thờ Ðức Cha cũng như kho tng của hong cung. Ông lấy hết, chiếm đoạt tất cả cc khin thuẫn bằng vng vua Sa-lô-môn đã lm. 27 Vua Rơ-khp-am lm cc khin thuẫn bằng đồng để thay thế v giao cho cc người chỉ huy thị vệ canh gc cửa hong cung. 28 Mỗi khi vua vo Ðền Thờ Ðức Cha th cc thị vệ mang ra, rồi lại đưa về phng thị vệ.

 

29 Cc truyện cn lại về vua Rơ-khp-am v mọi việc vua lm đã chẳng được ghi chp trong sch Sử bin nin cc vua Giu-đa đ sao? 30 Giữa vua Rơ-khp-am v vua Gia-rp-am luôn luôn c giao tranh. 31 Vua Rơ-khp-am đã an nghỉ với tổ tin v được chôn cất với cc ngi trong Thnh Ða-vt. Thân mẫu của vua l b Na-a-ma, người Am-mon. Con vua l A-vi-giam ln ngôi kế vị.

 

C Chương 15 C

 

Triều đại vua A-vi-giam tại Giu-đa (913-911) (2 Sb 13: 1-14: 1)

 

1 Năm thứ mười tm triều vua Gia-rp-am, con ông Nơ-vt l A-vi-giam ln lm vua Giu-đa, 2 v trị v tại Gi-ru-sa-lem ba năm; thân mẫu vua l b Ma-a-kha, i nữ ông Áp-sa-lôm. 3 Vua rập theo con đường tội lỗi vua cha đã đi trước, m không trọn tnh với Ðức Cha, Thin Cha của vua, như Ða-vt tổ tin vua. 4 Nhưng, v nể Ða-vt, Ðức Cha, Thin Cha của vua, cũng ban cho vua một ngọn đn tại Gi-ru-sa-lem l gầy dựng cho vua một người con kế vị v lm cho Gi-ru-sa-lem đứng vững; 5 chỉ v Ða-vt đã lm điều ngay chnh trước mắt Ðức Cha, không bỏ qua một điều no trong tất cả những điều Người đã truyền cho vua suốt thời gian vua cn sống, ngoi truyện ông U-ri-gia, người Khết.

 

6 Giữa vua Rơ-khp-am v vua Gia-rp-am luôn luôn c giao tranh trong buổi sinh thời. 7 Cc truyện cn lại về vua A-vi-giam v mọi việc vua lm đã chẳng được ghi chp trong sch Sử bin nin cc vua Giu-đa đ sao? V chiến tranh cũng xảy ra giữa vua A-vi-giam v vua Gia-rp-am. 8 Vua A-vi-giam đã an nghỉ với tổ tin, v được chôn cất trong Thnh Ða-vt; con vua l A-xa ln ngôi kế vị.

 

Triều đại vua A-xa tại Giu-đa (911-870) (2 Sb 15: 16 -16: 6,11 -14)

 

9 Năm thứ hai mươi triều vua Gia-rp-am cai trị Ít-ra-en th vua A-xa ln lm vua Giu-đa. 10 Vua trị v tại Gi-ru-sa-lem bốn mươi mốt năm. B nội của vua l Ma-a-kha, i nữ ông Áp-sa-lôm. 11 Vua A-xa lm điều ngay chnh trước mắt Ðức Cha, như Ða-vt tổ tin vua. 12 Vua đuổi ra khỏi xứ bọn trai điếm phục vụ đền thần, dẹp hết cc tượng thần cha ông của vua đã lm. 13 Ngay cả b nội của vua l Ma-a-kha, cũng bị vua cch chức quốc mẫu, v b đã lm một vật kinh tởm knh thần A-s-ra. Vua A-xa ph huỷ vật kinh tởm đ v đem đốt trong thung lũng Kt-rôn. 14 Cc nơi cao chưa biến đi, nhưng vua A-xa vẫn suốt đời trọn tnh vẹn nghĩa với Ðức Cha. 15 Vua đưa vo Ðền Thờ Ðức Cha cc vật thnh m vua cha cũng như chnh vua dâng cng: bạc, vng v cc vật dụng.

 

16 Giữa vua A-xa v vua Ba-sa của Ít-ra-en luôn luôn c giao tranh suốt buổi sinh thời hai vua. 17 Ba-sa vua Ít-ra-en tiến đnh Giu-đa v vua kiến thiết Ra-ma, để không cho ai ra vo lin lạc với A-xa vua Giu-đa. 18 Bấy giờ vua A-xa lấy tất cả bạc, vng cn lại trong cc kho tng Ðền Thờ Ðức Cha v cc kho tng của hong cung, trao vo tay bề tôi của vua, rồi vua A-xa sai họ đến với vua A-ram l Ben Ha-đt, con ông Tp-rim-môn, con ông Kht-giôn, cư ngụ tại Ða-mt v ni rằng: 19 Nn c hiệp ước giữa tôi với ngi, cũng như giữa thân phụ tôi với thân phụ ngi! Ðây, tôi xin gửi tặng ngi bạc vng lm qu. Xin ngi huỷ bỏ hiệp ước giữa ngi với Ba-sa vua Ít-ra-en, để ông ấy bỏ tôi m rt về! 20 Vua Ben Ha-đt nghe lời vua A-xa v sai cc vị chỉ huy quân đội đnh cc thnh của Ít-ra-en; vua đnh chiếm I-giôn Ðan, A-vn Bết Ma-a-kha, tất cả Kin-nơ-rốt, mãi cho đến vng đất Np-ta-li. 21 Nghe biết chuyện ny, vua Ba-sa ngưng kiến thiết Ra-ma, m trở về Tia-xa. 22 Bấy giờ vua A-xa triệu tập ton thể Giu-đa, không trừ một ai, v họ lấy đi đ, gỗ ở Ra-ma m vua Ba-sa dng để xây cất. Vua A-xa dng cc thứ ấy m kiến thiết Ghe-va thuộc Ben-gia-min v Mt-pa.

 

23 Cc truyện cn lại về vua A-xa, tất cả chiến công của vua, mọi việc vua lm, cc thnh vua xây, đã chẳng được ghi chp trong sch Sử bin nin cc vua Giu-đa đ sao? Chỉ c điều về gi vua bị đau chân. 24 Vua A-xa nằm xuống với tổ tin v được chôn cất với cc ngi trong Thnh vua Ða-vt tổ tin vua. Con vua l Giơ-hô-sa-pht ln ngôi kế vị.

 

Triều đại vua Na-đp tại Ít-ra-en (910-909)

 

25 Năm thứ hai triều vua A-xa, vua Giu-đa, Na-đp, con vua Gia-rp-am ln lm vua Ít-ra-en v cai trị Ít-ra-en hai năm. 26 Vua lm điều dữ tri mắt Ðức Cha, đi theo con đường của vua cha, phạm cc tội vua ấy đã phạm v lôi ko Ít-ra-en phạm theo. 27 Ba-sa, con ông A-khi-gia, thuộc nh Ít-xa-kha âm mưu chống lại vua. Khi vua Na-đp v ton dân Ít-ra-en bao vây Ghp-bơ-thôn, ông Ba-sa đã giết vua tại Ghp-bơ-thôn thuộc Phi-li-tinh. 28 Ông Ba-sa đã giết vua vo năm thứ ba triều A-xa, vua Giu-đa, v ông đã ln ngôi thế vị. 29 Ln ngôi rồi, vua hạ st tất cả nh Gia-rp-am, không để st một mạng no m không tiu diệt, như lời Ðức Cha đã dng tôi tớ Người l A-khi-gia, người Si-lô, m phn trước, 30 v tội vua Gia-rp-am đã phạm v lôi ko Ít-ra-en phạm theo, cũng như v vua đã chọc giận Ðức Cha, Thin Cha của Ít-ra-en.

 

31 Cc truyện cn lại về vua Na-đp v mọi việc vua lm, đã chẳng được ghi chp trong sch Sử bin nin cc vua Ít-ra-en đ sao? 32 Giữa vua A-xa v vua Ba-sa vua Ít-ra-en luôn luôn c giao tranh suốt buổi sinh thời hai vua.

 

Triều đại vua Ba-sa tại Ít-ra-en (909-886)

 

33 Năm thứ ba triều A-xa, vua Giu-đa, Ba-sa, con ông A-khi-gia ln lm vua ton cõi Ít-ra-en, trị v tại Tia-xa hai mươi năm. 34 Vua lm điều dữ tri mắt Ðức Cha đi theo con đường của vua Gia-rp-am, phạm cc tội vua ấy đã phạm v lôi ko Ít-ra-en phạm theo.

 

C Chương 16 C

 

1 C lời Ðức Cha phn với ông Gi-hu, con ông Kha-na-ni, chống lại vua Ba-sa, rằng: 2 Từ bụi đất Ta đã ko ngươi ln v đặt ngươi lm thủ lãnh Ít-ra-en dân Ta, nhưng ngươi đã đi theo con đường của Gia-rp-am, v đã lôi ko Ít-ra-en dân Ta phạm tội, m chọc giận Ta, v thế 3 ny Ta sẽ qut sạch hậu duệ của Ba-sa v con chu nh n, Ta sẽ lm cho nh ngươi nn như nh của Gia-rp-am, con của Nơ-vt. 4 Kẻ no thuộc về Ba-sa m chết trong thnh th sẽ bị ch ăn thịt, người chết ngoi đồng sẽ bị chim trời rỉa thây.

 

5 Cc truyện cn lại về vua Ba-sa, v mọi việc lm, v cc chiến công của vua, đã chẳng được ghi chp trong sch Sử bin nin cc vua Ít-ra-en đ sao? 6 Vua Ba-sa nằm xuống với tổ tin v được chôn cất tại Tia-xa. Con vua l Ê-la ln ngôi kế vị.

 

7 Lại c lời Ðức Cha dng ngôn sứ Gi-hu, con ông Kha-na-ni, m phn để chống vua Ba-sa v dng họ: v tất cả điều dữ vua đã lm tri mắt Ðức Cha m chọc giận Người, v cc việc vua đã lm chẳng hơn g nh Gia-rp-am, v v vua đã tiu diệt nh ấy.

 

Triều đại vua Ê-la tại Ít-ra-en (886-885)

 

8 Năm hai mươi su triều A-xa, vua Giu-đa, Ê-la, con vua Ba-sa ln ngôi lm vua Ít-ra-en. Vua trị v tại Tia-xa hai năm. 9 Dim-ri, bầy tôi của vua, chỉ huy phân nửa chiến xa, đã âm mưu chống lại vua. Khi vua uống rượu say ở Tia-xa, tại nh ông Ác-xa, quản đốc hong cung tại Tia-xa, 10 th Dim-ri đi vo hạ st vua, năm hai mươi bảy triều A-xa, vua Giu-đa, rồi ln lm vua thế vị. 11 Ln ngôi rồi, vua liền hạ st tất cả nh vua Ba-sa không để st một đn ông con trai, thân thch hay bạn b no. 12 Vua Dim-ri tiu diệt hết dng họ nh vua Ba-sa, đng như lời Ðức Cha dng ngôn sứ Gi-hu m phn để chống lại vua Ba-sa, 13 bởi tất cả cc tội của Ba-sa v cc tội của Ê-la con vua, cc tội họ đã phạm v đã lôi ko Ít-ra-en phạm theo m chọc giận Ðức Cha, Thin Cha của Ít-ra-en, v cc ngẫu tượng của họ.

 

14 Cc truyện cn lại về vua Ê-la v mọi việc vua lm đã chẳng được ghi chp trong sch Sử bin nin cc vua Ít-ra-en đ sao?

 

Triều đại vua Dim-ri tại Ít-ra-en (885)

 

15 Năm hai mươi bảy triều A-xa, vua Giu-đa, Dim-ri ln lm vua trị v tại Tia-xa được bảy ngy. Bấy giờ dân đang bao vây Ghp-bơ-thôn, thuộc Phi-li-tinh. 16 Ðang khi bao vây v nghe biết ông Dim-ri mưu phản, hơn nữa đã giết cả vua, th dân liền tôn ông Om-ri, tổng chỉ huy quân đội Ít-ra-en, lc bấy giờ đang ở trong doanh trại, ln lm vua. 17 Ông Om-ri cng ton thể Ít-ra-en từ Ghp-bơ-thôn ko ln bao vây Tia-xa. 18 Khi vua Dim-ri thấy thnh đã bị chiếm, th rt vo vọng lâu của hong cung, rồi nổi lửa đốt hong cung, tự thiu, v vua đã chết, 19 v cc tội vua đã phạm l lm điều dữ tri mắt Ðức Cha v đi theo con đường vua Gia-rp-am, v v tội vua ny đã phạm v lôi ko Ít-ra-en phạm theo.

 

20 Cc truyện cn lại về vua Dim-ri v cuộc nổi loạn của vua đã được ghi chp trong sch Sử bin nin cc vua Ít-ra-en.

 

21 Bấy giờ dân Ít-ra-en chia lm hai phe: một phe theo Tp-ni, con ông Ghi-nt, tôn ông ln lm vua; cn phe kia th theo Om-ri. 22 Phe theo Om-ri mạnh hơn phe theo Tp-ni, con ông Ghi-nt. Ông Tp-ni đã chết v ông Om-ri ln lm vua.

 

Triều đại Om-ri tại Ít-ra-en (885-874)

 

23 Năm ba mươi mốt triều A-xa, vua Giu-đa, Om-ri ln lm vua Ít-ra-en, trị v mười hai năm. Vua trị v tại Tia-xa su năm. 24 Vua mua vng ni Sa-ma-ri của ông Se-me với gi su mươi ký bạc, rồi kiến thiết v đặt tn thnh đã xây l Sa-ma-ri, theo tn người chủ của ni l Se-me. 25 Vua Om-ri lm điều dữ tri mắt Ðức Cha v cn ăn ở tệ hơn tất cả cc tin đế. 26 Vua đi theo mọi đường lối của vua Gia-rp-am, con ông Nơ-vt, phạm cc tội vua ấy đã phạm v lôi ko Ít-ra-en phạm theo, m chọc giận Ðức Cha, Thin Cha của Ít-ra-en, v cc ngẫu tượng.

 

27 Cc truyện cn lại về vua Om-ri, cc việc vua lm, cc chiến công của vua đều được ghi chp trong sch Sử bin nin cc vua Ít-ra-en. 28 Vua Om-ri nằm xuống với tổ tin v được chôn cất tại Sa-ma-ri. Con vua l A-khp ln ngôi kế vị.

 

Dẫn vo triều đại vua A-khp (874-853)

 

29 Năm ba mươi tm triều A-xa, vua Giu-đa, A-khp, con vua Om-ri, ln lm vua Ít-ra-en. Vua A-khp, con vua Om-ri, lm vua cai trị Ít-ra-en tại Sa-ma-ri hai mươi hai năm. 30 Vua A-khp, con vua Om-ri, đã lm điều dữ tri mắt Ðức Cha, hơn tất cả cc tin đế. 31 Vua không chỉ phạm những tội như vua Gia-rp-am, con ông Nơ-vt, nhưng đã cưới công cha I-de-ven, i nữ của Ét-ba-an, vua Xi-đôn, lại cn đi lm tôi thần Ba-an v sụp lạy n. 32 Vua lập một bn thờ để knh Ba-an trong đền thờ vua đã xây cất tại Sa-ma-ri. 33 Vua A-khp lm cả trụ thần, v như thế lại cng chọc giận Ðức Cha, Thin Cha của Ít-ra-en, hơn tất cả cc vua Ít-ra-en trước. 34 Trong thời vua, ông Khi-n, người Bết Ên, xây cất lại Gi-ri-khô, nhưng ông đã phải mất người con đầu lng l A-vi-ram, khi đặt nền, v mất đứa con t l Xơ-gp, khi dựng cửa, như lời Ðức Cha đã dng ông Giô-su, con ông Nun, m phn.

 

C Chương 17 C

 

V. Truyện Ngôn Sứ Ê-Li-A

 

1. Cơn Ðại Hạn

 

Bo trước tai ương

 

1 Ông Ê-li-a, người Tt-be, trong số dân cư ngụ tại Ga-la-t, ni với vua A-khp rằng: C Ðức Cha, Thin Cha hằng sống của Ít-ra-en, Ðấng tôi phục vụ: trong những năm sắp tới, sẽ chẳng c mưa, c sương, nếu tôi không ra lệnh.

 

Tại suối Cơ-rt

 

2 C lời Ðức Cha phn với ông như sau: 3 Ngươi hãy bỏ đây đi về pha đông, v ẩn mnh trong thung lũng Cơ-rt, pha đông sông Gio-đan. 4 Ngươi sẽ uống nước suối. Ta đã truyền cho quạ nuôi ngươi ở đấy. 5 Ông ra đi v lm như Ðức Cha truyền: l đến ở thung lũng Cơ-rt, pha đông sông Gio-đan. 6 Buổi sng, quạ mang bnh v thịt cho ông; rồi buổi chiều, cũng mang bnh v thịt cho ông. Ông uống nước suối.

 

Tại Xa-rp-ta. Php lạ bột v dầu.

 

7 Nhưng sau một thời gian, suối cạn khô, v trong xứ không c mưa. 8 Bấy giờ c lời Ðức Cha phn bảo ông: 9 Ngươi hãy đứng dậy đi Xa-rp-ta, thuộc Xi-đôn, v ở lại đấy. Ny Ta truyền cho một b go ở đ nuôi ngươi. 10 Ông liền đứng dậy đi Xa-rp-ta. Khi đến cổng thnh, ông thấy c một b go đang lượm củi. Ông gọi b ấy v ni: B lm ơn đem bnh lấy cho tôi cht nước để tôi uống. 11 B ấy liền đi lấy nước. Ông gọi b v ni: B lm ơn lấy cho tôi miếng bnh nữa! 12 B trả lời: C Ðức Cha, Thin Cha hằng sống của ông tôi thề l tôi không c bnh. Tôi chỉ cn nắm bột trong hũ v cht dầu trong v. Tôi đang đi lượm vi thanh củi, rồi về nh nấu nướng cho tôi v con tôi. Chng tôi sẽ ăn rồi chết. 13 Ông Ê-li-a ni với b: B đừng sợ, cứ về lm như b vừa ni. Nhưng trước tin, b hãy lấy những thứ đ m lm cho tôi một chiếc bnh nhỏ, v đem ra cho tôi, rồi sau đ b sẽ lm cho b v con b. 14 V Ðức Cha, Thin Cha của Ít-ra-en phn thế ny:

 

Hũ bột sẽ không vơi

 

v dầu sẽ chẳng cạn

 

cho đến ngy Ðức Cha

 

đổ mưa xuống trn mặt đất.

 

15 B ấy đi v lm như ông Ê-li-a ni; thế l b ấy cng với ông Ê-li-a v con b c đủ ăn lâu ngy. 16 Hũ bột đã không vơi, v dầu đã chẳng cạn, đng như lời Ðức Cha đã dng ông Ê-li-a m phn.

 

Hồi sinh đứa con của b go

 

17 Sau cc sự việc đ, đứa con trai của b ngã bệnh. Bệnh tnh trầm trọng đến nỗi n tắt thở. 18 B ni với ông Ê-li-a: Hỡi người của Thin Cha, việc g đến ông m ông tới nh tôi để nhắc lại tội tôi, v lm cho con tôi phải chết? 19 Ông Ê-li-a trả lời: B đưa chu cho tôi. Ông bồng lấy đứa trẻ b đang ẵm trong tay, đem ln phng trn chỗ ông ở, v đặt n nằm ln giường. 20 Rồi ông ku cầu Ðức Cha rằng: Lạy Ðức Cha, Thin Cha của con. Cha nỡ hại cả b go đã cho con ở nhờ, m lm cho con b ấy phải chết sao? 21 Ba lần ông nằm ln trn đứa trẻ, v ku cầu Ðức Cha rằng: Lạy Ðức Cha, Thin Cha của con, xin cho hồn va đứa trẻ ny lại trở về với n! 22 Ðức Cha nghe tiếng ông Ê-li-a ku cầu, hồn va đứa trẻ trở về với n, v n sống. 23 Ông Ê-li-a liền bồng đứa trẻ từ phng trn xuống nh dưới, trao cho mẹ n, v ni: B xem, con b đang sống đây! 24 B ni với ông Ê-li-a: Vâng, bây giờ tôi biết ông l người của Thin Cha, v lời Ðức Cha do miệng ông ni ra l đng.

 

C Chương 18 C

 

Cuộc gặp gỡ giữa ông Ê-li-a v ông Ô-vt-gia-hu

 

1 Thời gian di qua đi, lại c lời Ðức Cha phn với ông Ê-li-a vo năm thứ ba, rằng: Ngươi hãy đi tới gặp A-khp, Ta sẽ cho mưa xuống trn mặt đất. 2 Ông Ê-li-a đi tới gặp vua A-khp.

 

3 Bấy giờ, vua A-khp ku ông Ô-vt-gia-hu, quản đốc hong cung vo. Ông Ô-vt-gia-hu l người rất knh sợ Ðức Cha; 4 v khi b I-de-ven giết hại cc ngôn sứ của Ðức Cha, ông Ô-vt-gia-hu đã đem một trăm ngôn sứ giấu từng năm mươi người một trong những ci hang rồi cung cấp bnh v nước cho họ. 5 Vậy, vua A-khp ni với ông Ô-vt-gia-hu: Ngươi hãy đi khắp xứ, đến tất cả cc mạch nước v cc suối, may ra chng ta sẽ tm được cỏ, hầu nuôi sống lừa ngựa, bằng không, sc vật sẽ chết hết. 6 Họ chia nhau đi rảo quanh khắp xứ. Một mnh vua A-khp đi một đường, v một mnh ông Ô-vt-gia hu đi một nẻo. 7 Ông Ô-vt-gia-hu đang đi, th ny ông Ê-li-a đn gặp ông. Khi nhận ra Ê-li-a, ông liền phục xuống đất v ni: Thưa ngi, ngi c phải l Ê-li-a không? 8 Ông ny đp: Tôi đây! Ông hãy đi ni với chủ của ông rằng: Ê-li-a đang ở đây! 9 Ông Ô-vt-gia-hu thưa: Tôi c tội g m ngi tnh nộp tôi tớ ngi vo tay vua A-khp để vua ấy giết tôi? 10 C Ðức Cha, Thin Cha hằng sống của ngi! Không c dân no, nước no m chủ tôi lại đã không sai người tới đ để lng bắt ngi; khi người ta ni: Không c, th vua bắt nước đ v dân đ phải thề rằng đã không tm thấy ngi. 11 Thế m bây giờ ngi lại bảo tôi: đi ni với chủ của ông: Ê-li-a đang ở đây. 12 Rồi khi tôi bỏ ngi ra đi, thần kh của Ðức Cha sẽ đưa ngi đi đâu tôi chẳng biết, cn tôi th phải đi bo co cho vua A-khp, v khi không gặp được ngi, th vua sẽ giết tôi, m tôi th từ nin thiếu vẫn knh sợ Ðức Cha. 13 Ngi lại không được người ta cho biết việc tôi đã lm, khi b I-de-ven st hại cc ngôn sứ của Ðức Cha sao? Tôi đã giấu một trăm người trong số cc ngôn sứ của Ðức Cha, từng năm mươi người một, trong cc hang, v đã cung cấp bnh v nước cho họ. 14 V bây giờ ngi bảo tôi: Hãy đi ni với chủ ông: ông Ê-li-a đang ở đây, để vua ấy giết tôi. 15 Nhưng ông Ê-li-a ni: C Ðức Cha hằng sống của cc đạo binh, Ðấng tôi phục vụ! Ngay hôm nay tôi sẽ ra mắt vua.

 

Ngôn sứ Ê-li-a v vua A-khp

 

16 Ông Ô-vt-gia-hu đi gặp vua A-khp v bo cho vua biết sự việc. Vua A-khp đi đn ông Ê-li-a. 17 Khi nhận ra ông Ê-li-a, vua A-khp ni với ông rằng: Tn mang hoạ cho Ít-ra-en, nh ngươi đấy phải không? 18 Ông đp: Tôi không mang hoạ cho Ít-ra-en, nhưng chnh l ngi v nh thân phụ ngi, v cc người đã bỏ không giữ mệnh lệnh Ðức Cha truyền, cn ngi th đã đi theo cc thần Ba-an. 19 Bây giờ, ngi hãy cho triệu tập ton dân Ít-ra-en lại bn tôi ở ni Cc-men, cng với bốn trăm năm mươi ngôn sứ của thần Ba-an v bốn trăm ngôn sứ của thần A-s-ra, những người được hưởng lộc của b I-de-ven.

 

Hy lễ trn ni Cc-men

 

20 Vua A-khp sai người đi mời ton thể con ci Ít-ra-en v triệu tập cc ngôn sứ trn ni Cc-men. 21 Bấy giờ, ông Ê-li-a đến bn dân v ni: Cc ngươi nhảy khập khiễng hai chân cho tới bao giờ? Nếu Ðức Cha l Thin Cha, hãy theo Người; cn nếu l Ba-an th cứ theo n! Nhưng dân chng không đp lại lời no. 22 Ông Ê-li-a lại ni với dân: Chỉ st lại mnh tôi l ngôn sứ của Ðức Cha, cn ngôn sứ của Ba-an c những bốn trăm năm mươi người. 23 Hãy cho chng tôi hai con b mộng; họ hãy chọn lấy một con, chặt ra v đặt trn củi, nhưng đừng châm lửa; tôi cũng lm thịt con b kia, rồi đặt trn củi, nhưng sẽ không châm lửa. 24 Ðoạn cc ngươi hãy ku cầu danh thần của cc ngươi; cn tôi, tôi ku cầu danh Ðức Cha. Vị thần no đp lại bằng lửa th vị đ chnh l Thin Cha. Ton dân trả lời v ni: Ðề nghị hay đ! 25 Bấy giờ, ông Ê-li-a ni với cc ngôn sứ Ba-an: Cc người chọn lấy một con b v lm trước đi, v cc người đông hơn. Rồi hãy ku cầu danh thần của cc người nhưng đừng châm lửa. 26 Vậy, họ lấy con b người ta đưa cho họ, lm thịt, rồi ku cầu danh thần Ba-an từ sng tới trưa: Lạy thần Ba-an, xin đp lời chng tôi! Nhưng không một tiếng ni, không một ai trả lời, v họ nhảy khập khiễng bn cạnh bn thờ họ đã dựng. 27 Ðến trưa, ông Ê-li-a chế nhạo họ rằng: Ku lớn tiếng ln, v người l một vị thần m! Người đang mải suy nghĩ, hay l đi vắng hoặc trẩy đường xa; c khi người đang ngủ, th sẽ thức dậy thôi! 28 Họ cng ku lớn tiếng hơn v theo thi tục của họ, họ dng gươm, gio rạch mnh đến chảy mu. 29 Qu trưa rồi m họ vẫn tiếp tục ni lin min cho tới giờ dâng lễ; nhưng vẫn không một tiếng ni, không ai trả lời, không người để ý.

 

30 Bấy giờ ông Ê-li-a ni với ton dân: Cc người hãy lại đây. Ton dân tiến lại gần ông. Ông dọn lại bn thờ Ðức Cha đã bị ph huỷ. 31 Ông Ê-li-a lấy mười hai phiến đ, theo số cc chi tộc con chu ông Gia-cp, người đã được Ðức Cha phn bảo rằng: Tn ngươi sẽ l Ít-ra-en. 32 Ông dng cc phiến đ ấy xây lại một bn thờ knh Ðức Cha. Ông đo một đường mương chung quanh bn thờ rộng cỡ hai thng hạt giống. 33 Ông xếp củi ln, rồi lm thịt con b mộng v đặt trn đống củi. 34 Ông ni: Hãy đổ nước đầy bốn lu v tưới ln lễ vật v củi. Họ lm như vậy. Ông ni: Lần thứ hai nữa, họ lm lần thứ hai. Ông lại ni: Lần thứ ba! v họ lm lần thứ ba. 35 Nước chảy trn quanh bn thờ, khiến đường mương cũng đầy nước. 36 Ðến giờ dâng lễ, ngôn sứ Ê-li-a tiến ra v ni: Lạy Ðức Cha, Thin Cha của Áp-ra-ham, I-xa-c v Ít-ra-en! Ước chi hôm nay người ta biết rằng trong Ít-ra-en Ngi l Thin Cha v con l tôi tớ Ngi. Cũng v lời Ngi phn m con đã lm tất cả cc việc ny. 37 Xin đp lời con, lạy Ðức Cha, xin đp lời con, để dân ny nhận biết Ngi l Ðức Cha, Thin Cha thật, v Ngi đã khiến họ thay lng đổi dạ. 38 Bấy giờ lửa của Ðức Cha ập xuống, thiu rụi của lễ, củi, đ v bụi, cả nước trong mương cũng ht cạn luôn. 39 Ton dân thấy vậy, liền phủ phục st đất v ni: Ðức Cha quả l Thin Cha! Ðức Cha quả l Thin Cha! 40 Ông Ê-li-a ni với họ: Bắt lấy cc ngôn sứ Ba-an, đừng để tn no thot. Họ bắt lấy chng v ông Ê-li-a đem giết chng tại suối Ki-sôn.

 

Thời đại hạn chấm dứt

 

41 Ông Ê-li-a ni với vua A-khp: Xin mời vua ln m ăn uống, bởi v c tiếng mưa ro! 42 Vua A-khp liền ln ăn uống; cn ông Ê-li-a th ln đỉnh Cc-men, ông ci xuống đất, gục mặt vo hai đầu gối. 43 Ðoạn ông bảo đứa tiểu đồng của ông: Con đi ln v nhn về pha biển. N đi ln, nhn v ni: Không c g cả! Ông bảo: Hãy trở lại bảy lần. 44 Lần thứ bảy, n ni: Ka c một đm mây nhỏ bằng bn tay người đang từ biển bốc ln. Ông ni: Con hãy ln thưa với vua A-khp: xin vua thắng xe v xuống kẻo bị kẹt mưa. 45 Lập tức trời ko mây đen nghịt v nổi gi, rồi trt mưa lớn. Vua A-khp cỡi xe đi Gt-rơ-en. 46 Tay Ðức Cha đặt trn ông Ê-li-a; ông thắt lưng v chạy trước vua A-khp cho tới lc vo Gt-rơ-en.

 

C Chương 19 C

 

2. Ngôn Sứ Ê-Li-A Tại Khô-Rếp

 

Trn đường ln ni Khô-rếp

 

1 Vua A-khp kể cho I-de-ven nghe mọi chuyện ông Ê-li-a đã lm v tất cả sự việc ông dng gươm hạ st hết cc ngôn sứ. 2 B I-de-ven liền sai sứ giả đến ni với ông Ê-li-a rằng: Xin cc thần minh lm cho ta thế ny, v cn hơn thế nữa, nếu giờ ny sng mai ta không biến mạng ngươi ra như mạng một trong cc người ấy. 3 Thấy vậy, ông Ê-li-a trỗi dậy, ra đi để thot mạng. Khi tới Bơ-e Se-va thuộc Giu-đa, ông để đứa tiểu đồng lại đấy, 4 cn ông th đi một ngy đường trong sa mạc. Ông đến ngồi dưới gốc một cây kim tước. Ông xin cho được chết v ni: Lạy Ðức Cha, đủ rồi! Bây giờ xin Cha lấy mạng sống con đi, v con chẳng hơn g cha ông của con. 5 Rồi ông nằm dưới cây kim tước đ v thiếp đi. Nhưng ny c một thin sứ đụng vo người ông v ni: Dậy m ăn! 6 Ông đưa mắt nhn th thấy ở pha đầu ông c một chiếc bnh nướng trn những hn đ nung v một hũ nước. Ông ăn bnh, uống nước, rồi lại nằm xuống. 7 Thin sứ của Ðức Cha trở lại lần nữa, đụng vo người ông v ni: Dậy m ăn, v ngươi cn phải đi đường xa. 8 Ông dậy, ăn bnh v uống nước. Rồi nhờ lương thực ấy bổ dưỡng, ông đi suốt bốn mươi ngy, bốn mươi đm tới Khô-rếp, l ni của Thin Cha.

 

Cuộc gặp gỡ Thin Cha

 

9 Ông vo một ci hang v nghỉ đm tại đ. C lời Ðức Cha phn với ông: Ê-li-a ngươi lm g ở đây? 10 Ông thưa: Lng nhiệt thnh đối với Ðức Cha, Thin Cha cc đạo binh nung nấu con, v con ci Ít-ra-en đã bỏ giao ước với Ngi, ph huỷ bn thờ, dng gươm st hại cc ngôn sứ của Ngi. Chỉ cn st lại một mnh con m họ đang lng bắt để lấy mạng sống con. 11 Người ni với ông: Hãy ra ngoi v đứng trn ni trước mặt Ðức Cha. Ka Ðức Cha đang đi qua. Gi to bão lớn xẻ ni non, đập vỡ đ tảng trước nhan Ðức Cha, nhưng Ðức Cha không ở trong cơn gi bão. Sau đ l động đất, nhưng Ðức Cha không ở trong trận động đất. 12 Sau động đất l lửa, nhưng Ðức Cha cũng không ở trong lửa. Sau lửa c tiếng gi hiu hiu. 13 Vừa nghe tiếng đ, ông Ê-li-a lấy o chong che mặt, rồi ra ngoi đứng ở cửa hang. Bấy giờ c tiếng hỏi ông: Ê-li-a, ngươi lm g ở đây? 14 Ông thưa: Lng nhiệt thnh đối với Ðức Cha, Thin Cha cc đạo binh, nung nấu con, v con ci Ít-ra-en đã bỏ giao ước với Ngi, ph huỷ bn thờ, dng gươm st hại cc ngôn sứ của Ngi. Chỉ st lại một mnh con m họ đang lng bắt để lấy mạng con.

 

15 Ðức Cha phn với ông: Ngươi hãy đi con đường ngươi đã đi trước qua sa mạc cho tới Ða-mt m về. Tới nơi, ngươi sẽ xức dầu phong Kha-da-n lm vua A-ram; 16 cn Gi-hu con của Nim-si, ngươi sẽ xức dầu tấn phong n lm vua Ít-ra-en. Ê-li-sa con Sa-pht, người A-vn Mơ-khô-la, ngươi sẽ xức dầu tấn phong n lm ngôn sứ thay cho ngươi. 17 Kẻ thot gươm của Kha-da-n sẽ bị Gi-hu giết; người thot tay Gi-hu sẽ bị Ê-li-sa giết. 18 Nhưng Ta, Ta sẽ dnh ra cho Ta bảy nghn người trong Ít-ra-en: tất cả những kẻ đã không hề bi gối trước Ba-an, những môi miệng không hề hôn knh n.

 

Ê-li-sa được gọi

 

19 Ông Ê-li-a bỏ đ ra đi v gặp ông Ê-li-sa l con ông Sa-pht đang cy ruộng; trước mặt ông Ê-li-sa c mười hai cặp b; chnh ông th đi theo cặp thứ mười hai. Ông Ê-li-a đi ngang qua, nm tấm o chong của mnh ln người ông Ê-li-sa. 20 Ông ny liền để b lại, chạy theo ông Ê-li-a v ni: Xin cho con về hôn cha mẹ để từ giã, rồi con sẽ đi theo ông. Ông Ê-li-a trả lời: Cứ về đi! Thầy c lm g anh đâu? 21 Ông Ê-li-sa bỏ ông Ê-li-a m về, bắt cặp b giết lm lễ tế, lấy cy lm củi nấu thịt đãi người nh. Rồi ông đứng dậy, đi theo ông Ê-li-a v phục vụ ông.

 

C Chương 20 C

 

3. Cc Cuộc Chiến Với Người A-Ram

 

Vây hãm Sa-ma-ri

 

1 Ben Ha-đt, vua A-ram tập họp tất cả quân đội lại. Cng với ba mươi hai vua, c cả xe lẫn ngựa, vua tiến ln vây hãm Sa-ma-ri v tấn công thnh ấy. 2 Vua sai sứ giả vo thnh yết kiến A-khp, vua Ít-ra-en, 3 v ni với vua ny rằng: Ben Ha-đt ni thế ny: bạc, vng của ông thuộc về ta; cc người vợ đẹp con khôn của ông cũng thuộc về ta. 4 Vua Ít-ra-en trả lời v ni: Xin tuân lời ngi, thưa đức vua, cha thượng tôi! Bản thân tôi v mọi sự tôi c đều thuộc về ngi.

 

5 Cc sứ giả trở lại v ni: Vua Ben Ha-đt bảo thế ny: Ta đã sai sứ ni với ông rằng: Bạc vng của ông, phải nộp cho ta; cc vợ con của ông, cũng phải nộp cho ta. 6 Ngy mai giờ ny thế no ta cũng sai tôi tớ ta đến với ông; chng sẽ lục sot nh ông v nh tôi tớ ông. Những g chng cho l quý, chng sẽ lấy hết v đem đi.

 

7 Bấy giờ vua Ít-ra-en triệu tập tất cả kỳ mục trong xứ lại v ni: Cc ông phải biết v thấy rõ l vua ấy đang tm cch hại chng ta, v ông đã sai người đến đi ta phải nộp vợ con, bạc vng của ta, d ta đã chẳng từ chối. 8 Tất cả kỳ mục v ton dân thưa với vua: Xin ngi đừng nghe, cũng đừng chấp thuận! 9 Vua trả lời cc sứ giả của vua Ben Ha-đt rằng: Xin cc ông về thưa với đức vua, cha thượng tôi: tất cả những g ngi đã sai sứ ni với tôi tớ ngi đây lần đầu, th tôi sẽ lm; cn chuyện ny th tôi không thể lm được. Cc sứ giả ra về mang theo lời phc đp.

 

10 Bấy giờ vua Ben Ha-đt sai sứ đến ni với vua: Xin cc thần minh lm cho ta thế ny v cn hơn thế nữa, nếu ở Sa-ma-ri c đủ bụi cho tất cả đm dân theo ta mỗi người một nắm! 11 Nhưng vua Ít-ra-en đp lại rằng: Hãy bảo kẻ đang thắt lưng, chớ tự ho như kẻ đã cởi thắt lưng ra! 12 Khi vua Ben Ha-đt nghe biết việc ny -bấy giờ vua đang uống rượu với cc vua trong lều- th ra lệnh cho bầy tôi của vua: Chuẩn bị! V họ chuẩn bị tấn công thnh.

 

Chiến thắng của Ít-ra-en

 

13 Nhưng ny, c một ngôn sứ đến gặp A-khp, vua Ít-ra-en, v thưa với vua: Ðức Cha phn thế ny: Ngươi c thấy đm dân đông đảo kia không? Ny, hôm nay Ta trao chng vo tay ngươi, để ngươi biết Ta l Ðức Cha. 14 Vua A-khp ni: Nhờ ai? Ngôn sứ đp: Ðức Cha phn thế ny: Nhờ trai trng dưới quyền cc vị chỉ huy khu vực. Vua lại hỏi: Ai sẽ khai chiến? Ngôn sứ trả lời: Chnh ngi!

 

15 Vua A-khp duyệt lại trai trng dưới quyền cc vị chỉ huy khu vực, tnh được hai trăm ba mươi hai người. Ngoi số người ny, vua cũng duyệt lại ton quân, tất cả con ci Ít-ra-en, tnh được bảy ngn. 16 Họ xuất quân vo buổi trưa lc Ben Ha-đt đang say sưa trong lều với ba mươi hai vua đồng minh của mnh. 17 Cc trai trng dưới quyền cc vị chỉ huy khu vực xuất quân trước. Vua Ben Ha-đt sai người đi xem xt, v họ bo co với vua rằng: C những người đi ra từ thnh Sa-ma-ri. 18 Vua ni: Nếu chng đi ra để cầu ho, th hãy bắt sống chng: cn nếu chng đi ra để khiu chiến, th cũng bắt sống luôn! 19 Vậy cc trai trng dưới quyền cc vị chỉ huy khu vực cng với đon quân theo sau tiến ra ngoi thnh. 20 Họ đnh nhau. Quân A-ram tho chạy, bị quân Ít-ra-en đuổi theo; Ben Ha-đt, vua A-ram cỡi ngựa chạy thot thân cng với mấy kỵ binh. 21 Vua Ít-ra-en cũng ra v đnh giết ngựa xe, gây tổn thất nặng nề cho A-ram.

 

Thời gian sau đ

 

22 Vị ngôn sứ đến gặp vua Ít-ra-en v thưa với vua: Mời vua đi! Xin vua can đảm ln! Xin cân nhắc v xem xt điều ngi phải thực hiện, v ma xuân tới vua A-ram sẽ tấn công ngi.

 

23 Cc bầy tôi của vua A-ram thưa với vua rằng: Thần của chng l thần đồi ni, v thế chng mạnh hơn chng ta. Nhưng nếu chng ta đnh nhau với chng dưới đồng bằng, th chắc chắn chng ta sẽ thắng. 24 Vậy, xin ngi lm thế ny l truất phế cc vua v đặt cc quan đầu tỉnh thay vo. 25 Cn ngi, th xin lập một đạo quân như đạo quân đã bỏ ngi trước đây, với số ngựa v xe cũng như thế. Chng ta sẽ giao tranh với chng nơi đồng bằng, chắc chắn chng ta sẽ thắng. Vua nghe v lm như lời họ ni.

 

Chiến thắng tại A-phếch

 

26 Khi ma xuân tới, vua Ben Ha-đt kiểm tra người A-ram v tiến ln A-phếch giao chiến với Ít-ra-en. 27 Con ci Ít-ra-en cũng được kiểm tra v được tiếp tế lương thực; họ đã ln đường nghnh chiến. Con ci Ít-ra-en như hai bầy d ci đng trại đối diện với chng, trong khi người A-ram trn ngập khắp xứ.

 

28 Bấy giờ người của Thin Cha đến gặp vua Ít-ra-en v ni: Ðức Cha phn thế ny: v người A-ram ni Ðức Cha l thần ni, chứ không phải thần thung lũng nn Ta sẽ trao tất cả đm quân đông đảo ấy vo tay ngươi, để cc ngươi biết Ta l Ðức Cha. 29 Hai bn đng trại đối diện nhau trong bảy ngy. Ngy thứ bảy giao tranh bng nổ; con ci Ít-ra-en giết được một trăm ngn bộ binh của A-ram trong một ngy. 30 Những kẻ sống st chạy trốn về A-phếch vo nội thnh; nhưng tường thnh đổ xuống đ ln hai mươi bảy ngn người cn st lại.

 

Vua Ben Ha-đt cũng trốn vo thnh, ẩn np hết chỗ ny đến chỗ khc. 31 Bề tôi của vua ni với vua: Ny, chng tôi nghe ni cc vua nh Ít-ra-en l những vua nhân từ; chng ta hãy lấy vải bố thắt lưng v cột dây ln đầu rồi ra trnh diện vua Ít-ra-en. C khi vua ấy sẽ để cho ngi an ton tnh mệnh. 32 Vậy họ lấy vải bố thắt lưng v cột dây ln đầu, rồi ra trnh diện vua Ít-ra-en v ni: Tôi tớ ngi l Ben Ha-đt ni: Xin để tôi sống! Vua đp: Thế ra ông ấy cn sống ư? Ông l anh em ta đ. 33 Những người kia cảm thấy c điềm tốt, liền vội vng dựa vo lời ấy m ni: Vua Ben Ha-đt l anh em của ngi! Vua ni: Cc ngươi đi tm ông ấy cho ta. Vua Ben Ha-đt ra gặp vua A-khp. Vua A-khp mời vua Ben Ha-đt ln xe của mnh. 34 Vua Ben Ha-đt ni: Cc thnh thân phụ tôi đã lấy của thân phụ ngi, tôi xin hon lại; xin ngi cứ dựng ln những dãy phố tại Ða-mt, như thân phụ tôi đã lm ở Sa-ma-ri. Vua A-khp ni: Cn tôi, dựa vo giao ước, tôi sẽ để cho ngi đi. Vậy vua A-khp lập một giao ước với ông v để cho ông đi.

 

Một ngôn sứ ln n cch cư xử của vua A-khp

 

35 Theo lệnh Ðức Cha, một người trong nhm cc ngôn sứ ni với bạn mnh: Ðnh tôi đi. Nhưng người kia không chịu đnh. 36 Ông ny ni: V anh không vâng nghe tiếng Ðức Cha, th ny khi anh bỏ tôi m đi, một con sư tử sẽ vồ chết anh. Khi người ấy bỏ bạn m đi, th gặp một con sư tử v bị n vồ chết. 37 Vị ngôn sứ gặp một người khc, liền ni: Ðnh tôi đi! Người ấy đnh ông, lm ông bị thương. 38 Vị ngôn sứ ra đường chờ vua C ông cột tấm băng bn trn mắt để khỏi bị nhận diện -. 39 Khi vua đi qua, ông ku ln: Tôi tớ của ngi ra trận th bỗng c kẻ bỏ hng ngũ dẫn đến cho tôi một người, v bảo: Hãy canh giữ người ny! Nếu mất n, th mạng anh sẽ đền mạng n, hoặc anh sẽ phải trả ba mươi ký bạc. 40 Thế nhưng, khi tôi tớ ngi đang bận chuyện ny chuyện khc, th n biến mất. Vua Ít-ra-en liền ni với người ấy: Ngươi đã phn quyết rồi đ! Chnh ngươi đã tuyn n! 41 Người ấy vội vng gỡ tấm băng trn mắt, v vua Ít-ra-en nhận ra đ l một trong cc ngôn sứ. 42 Người ấy ni với vua: Ðức Cha phn thế ny: V ngươi đã để cho kẻ bị Ta ln n biệt tru, thot khỏi tay ngươi, th mạng ngươi sẽ đền mạng n, dân ngươi sẽ thay cho dân n. 43 Vua Ít-ra-en buồn rầu v bực bội trở về nh. Vua vo Sa-ma-ri.

 

C Chương 21 C

 

4. Vườn Nho Của Ông Na-Vốt

 

Ông Na-vốt từ chối, không chịu nhượng vườn nho của mnh

 

1 Sau những sự việc đ, th xảy ra chuyện ông Na-vốt người Gt-rơ-en c một vườn nho bn cạnh cung điện vua A-khp, vua Sa-ma-ri. 2 Vua A-khp ni với ông Na-vốt rằng: Hãy nhượng vườn nho của ngươi cho ta, để ta lm vườn rau, v n ở ngay st cạnh nh ta. Ðể b lại, ta sẽ cho ngươi một vườn nho tốt hơn, hay l, nếu ngươi muốn, gi bao nhiu, ta sẽ trả bằng bạc. 3 Nhưng ông Na-vốt thưa với vua A-khp: Xin Ðức Cha đừng để tôi nhượng gia sản của tổ tin tôi cho ngi!

 

Vua A-khp v hong hậu I-de-ven

 

4 Vua A-khp trở về nh buồn rầu v bực bội v lời ông Na-vốt, người Gt-rơ-en đã ni với vua: Tôi sẽ không nhượng gia sản của tổ tin tôi cho vua. Vua nằm trn giường, quay mặt đi, v không chịu ăn uống g. 5 Hong hậu I-de-ven đi vo, ni với vua: Tại sao tâm thần vua buồn rầu, v vua không chịu ăn uống g như vậy? 6 Vua trả lời: Tôi đã ni chuyện với Na-vốt người Gt-rơ-en v bảo n: Hãy nhượng vườn nho của ngươi cho ta m lấy tiền, hoặc, nếu ngươi muốn, ta sẽ đổi cho một vườn nho khc. Nhưng n lại ni: Tôi không nhượng vườn nho của tôi cho vua được. 7 Bấy giờ hong hậu I-de-ven ni với vua: Vua cai trị Ít-ra-en hay thật! Mời vua dậy m ăn cho lng phấn khởi ln! Thiếp sẽ tặng vua vườn nho của Na-vốt người Gt-rơ-en.

 

Ông Na-vốt bị giết

 

8 Bấy giờ, b nhân danh vua A-khp viết thơ, rồi dng con dấu của vua m đng ấn, v gửi cho cc kỳ mục v thân ho cư ngụ trong thnh với ông Na-vốt. 9 Trong thơ b viết rằng: Hãy công bố một thời kỳ chay tịnh v đặt Na-vốt ngồi ở hng đầu dân chng. 10 Hãy đặt hai đứa vô lại ngồi đối diện với n, để chng tố co n: Ông đã nguyền rủa Thin Cha v đức vua. V hãy đem n ra ngoi nm đ cho chết.

 

11 Dân chng, kỳ mục v thân ho cư ngụ trong thnh lm theo lệnh b I-de-ven như trong thơ b đã viết gửi cho họ. 12 Họ công bố thời kỳ chay tịnh v đặt ông Na-vốt ngồi ở hng đầu dân chng. 13 Rồi c hai kẻ vô lại đi vo, ngồi đối diện với ông. Những kẻ vô lại ấy tố co ông Na-vốt trước mặt dân rằng: Na-vốt đã nguyền rủa Thin Cha v đức vua. Họ liền đưa ông ra ngoi thnh v nm đ ông. Ông đã chết. 14 Họ sai người đi ni với b I-de-ven: Na-vốt đã bị nm đ chết. 15 Khi b I-de-ven nghe biết ông Na-vốt đã bị nm đ chết, th ni với vua A-khp: Xin vua đứng dậy v chiếm đoạt vườn nho của Na-vốt, người Gt-rơ-en, kẻ đã từ chối không chịu nhượng cho ngi để lấy tiền, v Na-vốt không cn sống nữa, n chết rồi. 16 Khi nghe biết ông Na-vốt đã chết, vua A-khp đứng dậy, xuống chiếm đoạt vườn nho của ông Na-vốt, người Gt-rơ-en.

 

Ngôn sứ Ê-li-a tuyn co n lệnh của Thin Cha

 

17 C lời Ðức Cha phn với ông Ê-li-a, người Tt-be, rằng: 18 Ngươi hãy đứng dậy, xuống gặp A-khp, vua Ít-ra-en, ở Sa-ma-ri. Ny, n đang ở trong vườn nho của Na-vốt, v n đã xuống chiếm đoạt vườn nho ấy. 19 Ngươi hãy ni với n rằng: Ðức Cha phn thế ny: Ngươi đã giết hại, lại cn chiếm đoạt nữa ư? C ngươi hãy ni với n -, Ðức Cha phn thế ny: Tại chnh nơi ch đã liếm mu Na-vốt, th ch cũng sẽ liếm mu ngươi. 20 Vua A-khp ni với ông Ê-li-a: Hỡi kẻ th của ta, ngươi đã bắt được ta. Ông đp: Tôi đã bắt được ngi lm điều dữ tri mắt Ðức Cha. 21 Ny, Ta sẽ ging tai hoạ xuống trn ngươi: Ta sẽ xo sạch hậu duệ ngươi, Ta sẽ tiu diệt cc đn ông con trai của A-khp trong Ít-ra-en, đang bị rng buộc hay được tự do. 22 Ta sẽ lm cho nh ngươi nn như nh Gia-rp-am, con của Nơ-vt, v như nh Ba-sa con của A-khi-gia, v ngươi đã chọc giận Ta v đã lm cho Ít-ra-en phạm tội. 23 Ðức Cha cũng tuyn n phạt I-de-ven rằng: Ch sẽ ăn thịt I-de-ven trong cnh đồng Gt-rơ-en. 24 Kẻ no thuộc về A-khp m chết trong thnh th sẽ bị ch ăn thịt, người chết ngoi đồng sẽ bị chim trời rỉa thây.

 

25 Thật, không hề c ai như vua A-khp, đã liều lĩnh lm điều dữ tri mắt Ðức Cha, v bị hong hậu I-de-ven xi giục. 26 Vua sẽ lm chuyện rất gh tởm l đi theo cc tượng thần, như dân E-mô-ri, những kẻ Ðức Cha đã đuổi khuất mắt con ci Ít-ra-en.

 

Vua A-khp hối hận

 

27 Khi nghe những lời ấy, vua A-khp x o mnh ra, khoc o vải bố bm st vo thịt, ăn chay, nằm ngủ với bao b v bước đi thiểu não. 28 Bấy giờ c lời Ðức Cha phn với ông Ê-li-a, người Tt-be, rằng: 29 Ngươi c thấy A-khp đã hạ mnh trước mặt Ta thế no không? V n đã hạ mnh trước mặt Ta, nn Ta sẽ không ging hoạ trong buổi sinh thời của n, nhưng đến đời con n, Ta sẽ ging hoạ xuống nh n.

 

C Chương 22 C

 

5. Lại Giao Tranh Với Người A-Ram

 

Vua A-khp quyết định tấn công Ra-mốt Ga-la-t (2 Sb 18: 1-3)

 

1 Suốt ba năm, không c giao tranh giữa A-ram v Ít-ra-en. 2 Năm thứ ba, Giơ-hô-sa-pht, vua Giu-đa, xuống thăm vua Ít-ra-en. 3 Vua Ít-ra-en ni với bề tôi mnh rằng: Cc ngươi biết: Ra-mốt Ga-la-t l của chng ta, thế m chng ta cứ để yn không lấy lại khỏi tay vua A-ram. 4 Rồi vua ni với vua Giơ-hô-sa-pht: Ngi c đi tấn công Ra-mốt Ga-la-t với tôi không? Vua Giơ-hô-sa-pht ni với vua Ít-ra-en: Tôi cũng lm như ngi, dân tôi cũng như dân ngi, ngựa của tôi cũng như ngựa của ngi.

 

Cc ngôn sứ tin bo thnh công (2 Sb 18: 4-11)

 

5 Nhưng vua Giơ-hô-sa-pht ni với vua Ít-ra-en: Hôm nay, xin ngi thỉnh vấn sấm ngôn của Ðức Cha. 6 Vua Ít-ra-en tập họp cc ngôn sứ, khoảng bốn trăm người, v ni với họ: Ta c phải đi đnh Ra-mốt Ga-la-t không hay l phải ngưng lại? Họ thưa: Xin vua cứ ln, Cha sẽ trao thnh ấy vo tay vua. 7 Nhưng vua Giơ-hô-sa-pht ni: Ở đây không c ngôn sứ no khc của Ðức Cha nữa, để chng ta nhờ ông thỉnh vấn cho hay sao? 8 Vua Ít-ra-en trả lời vua Giơ-hô-sa-pht: Cn một người nữa chng ta c thể nhờ thỉnh vấn Ðức Cha được, nhưng tôi ght ông ta, v ông ta không hề tin bo cho tôi điều lnh, m chỉ ton điều dữ. Ð l Mi-kha-giơ-hu, con của Gim-la. Vua Giơ-hô-sa-pht ni: Ðức vua đừng ni như vậy. 9 Vua Ít-ra-en gọi một hoạn quan tới v bảo: Mau đưa Mi-kha-giơ-hu, con của Gim-la, đến đây.

 

10 Vua Ít-ra-en v Giơ-hô-sa-pht, vua Giu-đa, lc ấy mỗi vua đang ngồi trn ngai, mnh mặc cẩm bo, ở sân la tại cổng thnh Sa-ma-ri; v tất cả cc ngôn sứ đều đang ni lin min trước mặt cc vua. 11 Ông Xt-ki-gia, con ông Cơ-na-a-na, đã lm một cặp sừng bằng sắt v ni: Ðức Cha phn như sau: Với những chiếc sừng ny, ngươi sẽ hc A-ram cho đến khi tiu diệt chng. 12 V tất cả cc ngôn sứ đều ni tin tri như thế m rằng: Xin vua cứ đi ln Ra-mốt Ga-la-t l sẽ gặp may. Ðức Cha sẽ trao thnh ấy vo tay vua.

 

Ngôn sứ Mi-kha-giơ-hu bo trước cuộc thất trận (2 Sb 18: 12 -27)

 

13 Người được sai đi mời ông Mi-kha-giơ-hu ni với ông rằng: Ny, lời cc ngôn sứ đều đồng thanh bo cho vua điều may; mong sao lời của ông cũng giống như lời của họ. Xin ông cũng bo điều may. 14 Ông Mi-kha-giơ-hu ni: C Ðức Cha hằng sống! Ðức Cha phn sao, tôi sẽ ni vậy. 15 Rồi ông vo gặp vua, vua ni với ông: Ny, Mi-kha-giơ-hu, chng ta c nn đi đnh Ra-mốt Ga-la-t không, hay l ngưng lại? Ông thưa với vua: Xin vua cứ ln, vua sẽ gặp may. Ðức Cha sẽ trao thnh ấy vo tay vua. 16 Vua liền ni với ông: Ðã bao lần, ta thề buộc ngươi l, nhân danh Ðức Cha, ngươi chỉ được ni thật với ta? 17 Ông Mi-kha-giơ-hu mới ni:

 

Tôi đã thấy ton thể Ít-ra-en tn loạn trn ni

 

như chin không người chăn

 

Ðức Cha phn: chng không cn chủ nữa.

 

Ai nấy hãy về nh bnh an!

 

18 Vua Ít-ra-en ni với vua Giơ-hô-sa-pht: Tôi đã chẳng ni với ngi rằng: ông ta không hề tin bo cho tôi điều may, m chỉ ton điều rủi đ sao? 19 Ông Mi-kha-giơ-hu lại ni: V thế, hãy nghe lời Ðức Cha: tôi đã thấy Ðức Cha ngự trn ngai, v ton thể đạo thin binh đứng chầu Người ở hai bn tả hữu. 20 V Ðức Cha phn: Ai sẽ dụ A-khp tiến ln, cho n gục ngã tại Ra-mốt Ga-la-t? V kẻ ni thế ny, người ni thế kia. 21 Bấy giờ thần kh xuất hiện, đứng trước Ðức Cha v ni: Tôi sẽ dụ y. Ðức Cha hỏi thần kh: Bằng cch no? 22 Thần kh đp: Tôi sẽ xuất hiện lm thần kh dối tr trn môi miệng tất cả cc ngôn sứ của vua ấy. Ðức Cha liền phn: Ngươi sẽ lừa dối được n v ngươi sẽ thnh công. Cứ đi v lm như thế. 23 Ny Ðức Cha đã đặt thần kh dối tr trn môi miệng tất cả những ngôn sứ ny của vua, v Ðức Cha đã phn quyết điều dữ hại vua.

 

24 Bấy giờ Xt-ki-gia-hu, con ông Cơ-na-a-na, đến gần vả vo mặt ông Mi-kha-giơ-hu v ni: Thần kh của Ðức Cha từ nơi ta đã qua ngả no m ni với mi? 25 Ông Mi-kha-giơ-hu ni: Rồi ngươi sẽ thấy vo ngy ngươi phải chui rc hết phng ny sang phng khc, để lẩn trốn. 26 Vua Ít-ra-en liền ni: Bắt lấy Mi-kha-giơ-hu v dẫn n tới thị trưởng A-môn, v tới hong tử Giô-t. 27 Ngươi sẽ ni thế ny: Ðức vua ni như sau: Giam tn ny vo nh t v cho n ăn uống t thôi, cho tới khi ta về bnh an. 28 Ông Mi-kha-giơ-hu liền ni: Nếu vua trở về bnh an, th Ðức Cha đã không dng tôi m phn. Ông ni tiếp: Ton thể cc dân tộc, xin hãy nghe cho!

 

Vua A-khp tử trận tại Ra-mốt Ga-la-t (2 Sb 18: 28 -34)

 

29 Vua Ít-ra-en v Giơ-hô-sa-pht, vua Giu-đa, ln Ra-mốt Ga-la-t. 30 Vua Ít-ra-en ni với vua Giơ-hô-sa-pht: Tôi sẽ cải trang v ra trận; cn ngi, th xin cứ mặc o của ngi. Vua Ít-ra-en cải trang v ra trận. 31 Vua A-ram đã ra lệnh cho ba mươi hai người chỉ huy chiến xa của vua rằng: Cc ngươi không đnh ai, d nhỏ hay lớn, chỉ đnh một mnh vua Ít-ra-en thôi. 32 Khi cc người chỉ huy chiến xa nhn thấy vua Giơ-hô-sa-pht th ni: Ðng l vua Ít-ra-en đây rồi, v dồn lực lượng tấn công vua, nhưng vua Giơ-hô-sa-pht tht ln. 33 Khi thấy rằng đ không phải l vua Ít-ra-en th cc người chỉ huy chiến xa không đuổi theo nữa.

 

34 Một người giương cung bắn đại, lại trng ngay vua Ít-ra-en vo giữa khớp của o gip. Vua liền bảo người đnh xe: Quay xe lại, đưa ta ra khỏi chiến trường, v ta đã bị thương. 35 Nhưng trận chiến hôm ấy trở nn c liệt, v người ta đã cho vua đứng trn xe, đối diện với quân A-ram, v đến chiều th vua chết; mu từ vết thương chảy cả vo lng xe. 36 Lc mặt trời lặn, c tiếng ku vang ln khắp trại rằng: Ai nấy về thnh mnh, ai nấy về xứ mnh! 37 V vua đã chết! Họ đưa vua về Sa-ma-ri v chôn cất vua tại đ. 38 Người ta xối nước rửa xe, cạnh hồ nước ở Sa-ma-ri; ch liếm mu vua v gi điếm tắm rửa trong hồ ấy, đng như lời Ðức Cha đã phn.

 

6. Sau Khi Vua A-Khp Qua Ðời

 

Kết thc triều vua A-khp

 

39 Cc truyện cn lại về vua A-khp, cc việc vua lm, điện ng vua xây, cc thnh vua kiến thiết đều đã được ghi chp trong sch Sử bin nin cc vua Ít-ra-en. 40 Vua A-khp an nghỉ với tổ tin. Con vua l A-kht-gia-hu ln ngôi kế vị.

 

Triều đại vua Giơ-hô-sa-pht ở Giu-đa (876-848) (2 Sb 20:31-21:1)

 

41 Năm thứ tư triều A-khp, vua Ít-ra-en, Giơ-hô-sa-pht con vua A-xa ln lm vua Giu-đa. 42 Giơ-hô-sa-pht ln ngôi vua khi được ba mươi lăm tuổi, vua trị v tại Gi-ru-sa-lem hai mươi lăm năm. Thân mẫu vua l b A-du-va, i nữ ông Sin-khi. 43 Vua hon ton theo đường lối phụ vương A-xa đã đi, không sai trệch, tức l lm điều ngay chnh trước mắt Ðức Cha. 44 Thế nhưng, cc nơi cao không biến đi hết, dân chng vẫn tiếp tục tế lễ v dâng hương tại cc nơi đ. 45 Vua Giơ-hô-sa-pht giao hảo với vua Ít-ra-en.

 

46 Cc truyện cn lại về vua Giơ-hô-sa-pht, cc chiến công của vua, cc cuộc chiến vua đã thực hiện, đã chẳng được ghi chp trong sch Sử bin nin cc vua Giu-đa đ sao? 47 Vua cn qut sạch khỏi xứ bọn trai điếm phục vụ đền thần cn st lại từ thời phụ vương A-xa. 48 Bấy giờ ở Ê-đôm không c vua; nhưng c một vị thủ lãnh nhiếp chnh. 49 Vua Giơ-hô-sa-pht đng một đon tu Tc-st để đi Ô-phia tm vng, nhưng không đi được, v tu bị vỡ tại E-xi-ôn Ghe-ve. 50 Bấy giờ vua A-kht-gia-hu, con vua A-khp, ni với vua Giơ-hô-sa-pht: Xin để cho tôi tớ của tôi cng đi tu với tôi tớ của ngi. Nhưng vua Giơ-hô-sa-pht không muốn. 51 Vua Giơ-hô-sa-pht an nghỉ với tổ tin, v được chôn cất với cc ngi trong Thnh vua Ða-vt, tổ phụ vua. Con vua l Giơ-hô-ram ln ngôi kế vị.

 

A-kht-gia-hu vua Ít-ra-en (853-852) v ngôn sứ Ê-li-a

 

52 Năm thứ mười bảy triều vua Giơ-hô-sa-pht cai trị Giu-đa, A-kht-gia-hu con vua A-khp ln lm vua cai trị Ít-ra-en tại Sa-ma-ri; vua trị v Ít-ra-en được hai năm. 53 Vua lm điều dữ tri mắt Ðức Cha, v vua theo đường lối của thân phụ v thân mẫu vua, đường lối của con ông Nơ-vt l Gia-rp-am, người đã lôi ko Ít-ra-en phạm tội. 54 Vua lm tôi Ba-an v phục lạy n; vua chọc giận Ðức Cha, Thin Cha của Ít-ra-en, y như thân phụ vua đã lm.