KINH THÁNH CỰU ƯỚC

I. 1. Sch sng thế

  SÁCH TÔBYA (Tô-bi-a)

(Nguồn copy : https://giotregiaoxutando.wordpress.com/)

C Chương 01 C

 

1 Ðây l sch truyện ông Tô-bt, con ông Tô-bi-n, chu ông Kha-nan-n, chắt ông A-đu-n, chu ba đời ông Ga-ba-n, chu bốn đời ông Ra-pha-en, chu năm đời ông Ra-gu-n. Ông thuộc dng dõi ông A-xi-n, chi tộc Np-ta-li. 2 Vo thời San-ma-ne-xe lm vua Át-sua, ông bị đy khỏi Tt-be, một thnh ở miền nam Ky-đi-ô, thuộc Np-ta-li, trn miền Ga-li-l Thượng, bn trn Kht-xo nằm lui vo bn trong, hướng mặt trời lặn, ở pha bắc Phô-go.

 

 

Ông Tô-bt bị lưu đy

 

3 Tôi l Tô-bt, tôi đã từng ăn ở theo sự thật v lẽ ngay suốt mọi ngy đời tôi. Tôi cũng đã từng rộng tay bố th cho anh em v đồng bo tôi, những người cng đi đy với tôi qua Ni-ni-v, ở xứ Át-sua. 4 Khi tôi cn ở trong xứ tôi l đất Ít-ra-en, v khi tôi cn trẻ, ton bộ chi tộc của cha tôi l Np-ta-li đã ly khai với nh Ða-vt, tổ tin tôi, v thnh đô Gi-ru-sa-lem. Trong tất cả cc chi tộc Ít-ra-en, thnh ny đã được chọn lm nơi cho mọi chi tộc Ít-ra-en đến tế lễ; v tại đây, Ðền Thờ Thin Cha ngự đã được thnh hiến v xây cất cho mọi thế hệ mai sau. 5 Cn tất cả anh em tôi, cũng như nh Np-ta-li cha tôi, th trn mọi ni đồi miền Ga-li-l, lại cng tế con b m Gia-rp-am, vua Ít-ra-en, đã lm ra tại Ðan.

 

6 Chỉ c mnh tôi đã nhiều lần trẩy ln Gi-ru-sa-lem vo cc dịp lễ, theo những điều đã chp trong chiếu chỉ ngn đời được ban truyền trong ton cõi Ít-ra-en. Cc hoa quả đầu ma v những con vật đầu lng, cũng như một phần mười đn vật v lông những con cừu được xn lần đầu tin, tôi đều mau mắn đưa tới Gi-ru-sa-lem. 7 Tôi dâng cc thứ đ cho cc thầy tư tế, con ci ông A-ha-ron, để lo việc tế lễ; cn một phần mười la miến, rượu nho, ô-liu, thạch lựu, vả cng những tri cây cn lại, th dâng cho con ci ông L-vi đang phục vụ tại Gi-ru-sa-lem. Phần mười thứ hai, tôi nộp bằng tiền mặt trong su năm liền để lm tiền tiu dng hằng năm tại Gi-ru-sa-lem. 8 Tiền đ, tôi tặng cô nhi, quả phụ v những người ngoại kiều sống giữa con ci Ít-ra-en; ba năm một lần, tôi đem đến tặng họ. Chng tôi dng số tiền đ m ăn tiu theo chiếu chỉ được ban truyền trong luật Mô-s lin quan đến những việc ấy, v theo cc huấn lệnh của b Ðơ-vô-ra, thân mẫu cha ông chng tôi l Kha-nan-n, v cha tôi chết để lại tôi mồ côi. 9 Ðến tuổi thnh nhân, tôi lấy một người thuộc dng dõi cha ông chng tôi lm vợ; nhờ nng, tôi được một đứa con trai v đặt tn cho n l Tô-bi-a.

 

10 Thời lưu đy qua Át-sua, tôi cũng bị đi đy v đã tới Ni-ni-v. Mọi anh em v những người cng một dng mu với tôi đều đã dng thức ăn của dân ngoại. 11 Cn tôi, tôi vẫn king không dng thức ăn của dân ngoại. 12 V bởi v tôi hết lng tưởng nhớ Thin Cha tôi, 13 nn Người l Ðấng Tối Cao đã lm cho tôi được vừa lng đẹp mắt vua San-ma-ne-xe. Tôi đã trở thnh người mua sắm cho vua tất cả những g vua cần dng. 14 V vậy, tôi thường hay qua xứ M-đi mua sắm cho vua, cho đến ngy vua băng h; v tôi đã gởi ông Ga-ba-n, l anh em ông Gp-ri, tại xứ M-đi, những ti bạc tnh tất cả l ba trăm ký.

 

15 Khi vua San-ma-ne-xe băng h, thi tử Xan-kh-rp ln ngôi kế vị, th cc đường M-đi bị cắt đứt, v tôi không thể qua M-đi được nữa. 16 Dưới thời vua San-ma-ne-se, tôi đã rộng tay bố th cho cc anh em cng một dng mu với tôi. 17 Cơm bnh của tôi, tôi cho người đi kht; quần o của tôi, tôi cho kẻ trần truồng; nếu thấy ai trong số đồng bo tôi chết v bị quăng thây ra pha sau tường thnh Ni-ni-v, th tôi chôn cất người đ. 18 Nếu c ai bị vua Xan-kh-rp giết chết trn đường vua trốn khỏi Giu-đ trở về, trong những ngy Vua Trời trừng phạt vua về những lời phạm thượng đã thốt ra, th tôi cũng chôn cất. Quả vậy, trong cơn phẫn nộ, vua đã giết chết nhiều người trong số con ci Ít-ra-en, cn tôi cứ đi lấy trộm xc họ m chôn cất. Vua Xan-kh-rp đi tm những xc đ m không thấy. 19 Một người dân thnh Ni-ni-v tố gic với vua rằng chnh tôi l người chôn cất họ, nn tôi lẩn trnh. Khi được biết l vua đã rõ chuyện tôi v đang cho người lng bắt để giết tôi, tôi sợ hãi v trốn thot. 20 Thế l bao nhiu của cải tôi c đều bị tịch thu, không cn lại một cht g m không bị sung vo kho vua, trừ An-na vợ tôi v Tô-bi-a con trai tôi.

 

21 Không đầy bốn mươi ngy sau, hai người con trai của vua giết chết vua, rồi bỏ trốn ln ni A-ra-rt. Hong tử Ê-xa-kht-đôn ln ngôi kế vị vua cha, v đặt A-khi-ca, con trai của A-na-n, người anh em tôi, ln trông coi việc ti chnh cả nước cng nắm quyền điều khiển ton bộ công việc quản trị. 22 Bấy giờ, A-khi-ca bnh vực tôi v tôi đã trở xuống Ni-ni-v. Quả vậy, dưới triều Xan-kh-rp, vua Át-sua, A-khi-ca đã từng lm quan đại chước tửu, chưởng ấn, người trông coi việc quản trị v ti chnh. Vua Ê-xa-kht-đôn lại đặt A-khi-ca giữ cc chức vụ một lần nữa: A-khi-ca l chu trai v cng một dng họ với tôi.

 

C Chương 02 C

 

Ông Tô-bt bị m

 

1 Dưới triều vua Ê-xa-kht-đôn, tôi trở về nh tôi. Người ta đã trả lại cho tôi An-na, vợ tôi v Tô-bi-a, con trai tôi. Ngy lễ Ngũ Tuần của chng tôi, tức l ngy lễ thnh mừng cc Tuần, người ta dọn cho tôi một bữa ăn ngon, v tôi nghing người xuống để dng bữa. 2 Người ta by bn, dọn cho tôi nhiều mn. Tôi ni với Tô-bi-a, con tôi: Con ơi, con hãy đi tm trong số cc anh em chng ta bị đy ở Ni-ni-v, một người ngho hết lng tưởng nhớ Thin Cha, rồi dẫn người ấy về đây cng dng bữa với cha. Ny, con ơi, cha đợi con cho đến khi con về. 3 Tô-bi-a ra đi, tm một người ngho trong số cc anh em chng tôi. Khi trở về, n ni: Cha ơi! Tôi bảo n: Cha đây, con. N trả lời: Thưa cha, c một người trong đồng bo chng ta đã bị giết v quăng ngoi chợ, l nơi bây giờ người ấy cn đang bị thắt cổ. 4 Tôi liền chồm dậy, bỏ cả ăn, chẳng kịp nếm cht g. Tôi đem người ấy ra khỏi quảng trường v đặt trong một căn nh nhỏ, chờ lc mặt trời lặn sẽ đem chôn. 5 Trở về nh, tôi tắm rửa, rồi ăn bnh m lng cảm thấy ưu sầu tang tc. 6 Tôi nhớ lại lời ngôn sứ A-mốt đã ni về Bết Ên rằng:

 

Những ngy lễ của cc ngươi sẽ biến thnh tang tc,

 

mọi bi ht của cc ngươi sẽ nn khc ai ca.

 

Rồi tôi khc. 7 Khi mặt trời lặn, tôi đo huyệt chôn người ấy. 8 Lng giềng nhạo cười tôi rằng: Hắn vẫn cn chưa sợ! Người ta truy nã để giết hắn về tội ấy v hắn đã trốn đi, thế m hắn lại vẫn chôn cất người chết!

 

9 Ngay tối ấy, tôi tắm rửa, rồi đi vo sân nh tôi. Tôi nằm dọc theo bức tường ở sân, mặt để trần v trời nng. 10 Tôi không biết l trong bức tường pha trn tôi c chim sẻ. Phân chim nng hổi rơi xuống mắt tôi, tạo ra những vết sẹo trắng. Tôi đến thầy thuốc xin chữa trị, nhưng họ cng xức thuốc cho tôi, th cc vết sẹo trắng cng lm cho mắt tôi lo thm, cho đến khi tôi bị m hẳn. Suốt bốn năm, mắt tôi không nhn thấy g cả. Tất cả anh em tôi đều lấy lm buồn cho tôi, v ông A-khi-ca cấp dưỡng cho tôi trong hai năm, trước khi ông đi Ê-ly-mai.

 

11 Lc bấy giờ, An-na, vợ tôi, nhận lm những công việc dnh cho phụ nữ. 12 Nng giao hng cho chủ v họ trả tiền công cho nng. Ngy mồng bảy thng Ðy-trô, nng xn tấm vải đã dệt xong, rồi giao cho chủ. Tiền công bao nhiu, họ trả hết cho nng, lại cn thưởng cho một con d con để ăn một bữa. 13 Khi nng bước vo nh, th con d bắt đầu ku be be. Tôi mới gọi nng lại v hỏi: Con d nhỏ đ ở đâu ra vậy? C phải của trộm cắp không? Ðem trả lại cho chủ n đi! V chng ta không c quyền ăn của trộm cắp. 14 Nng bảo tôi: Ð l qu người ta thưởng cho tôi, thm vo số tiền công! Tôi không tin nng v cứ bảo nng phải trả lại cho chủ. V chuyện đ, tôi xấu hổ cho nng. Rồi nng đp lại rằng: Cc việc bố th của ông ở đâu? Cc việc nghĩa của ông đâu cả rồi? Ð, ai cũng biết l ông được b đắp như thế no rồi!

 

C Chương 03 C

 

1 Bấy giờ, lng tôi trn ngập ưu phiền; tôi rn la ku khc v bắt đầu thở than cầu nguyện:

 

2 Lạy Cha, Ngi l Ðấng công chnh,

 

mọi việc Ngi lm đều chnh trực,

 

tất cả đường lối Ngi đều l từ bi v chân thật;

 

chnh Ngi xt xử thế gian.

 

3 V giờ đây, lạy Cha, xin Ngi nhớ đến con,

 

xin đoi nhn v chớ phạt con v những tội con đã phạm

 

v những điều ngu muội của con cũng như của cha ông con.

 

Cc ngi đã đắc tội trước Thnh Nhan

 

4 v bất tuân mệnh lệnh của Ngi.

 

Ngi đã để chng con bị cướp ph, phải t đy v chết chc,

 

nn tr cười, đề ti châm biếm v bia nhục mạ

 

cho mọi dân tộc, nơi chng con đã bị Ngi phân tn.

 

5 Vâng, cc phn quyết của Ngi th nhiều v chân thật;

 

Ngi đối xử như thế với con v tội lỗi con,

 

bởi chng con đã không thi hnh mệnh lệnh Ngi

 

v đã chẳng sống theo chân lý trước nhan Ngi.

 

6 V nay, xin Ngi đối xử với con theo sở thch của Ngi,

 

xin truyền rt sinh kh ra khỏi con,

 

để con biến khỏi mặt đất v trở thnh bụi đất.

 

Quả thật, đối với con, chết cn hơn sống,

 

v con đã nghe những lời nhục mạ dối gian

 

khiến con phải buồn phiền qu đỗi.

 

Lạy Cha, xin truyền lệnh cho con được giải thot

 

khỏi số kiếp gian khổ ny.

 

Xin để con ra đi vo cõi đời đời.

 

Lạy Cha, xin đừng ngoảnh mặt không nhn con.

 

Quả thật, đối với con, th chết cn hơn l suốt đời

 

phải nhn thấy bao nhiu gian khổ,

 

v phải nghe những lời nhục mạ.

 

Cô Xa-ra

 

7 Cũng trong ngy hôm ấy, ở Éc-ba-tan xứ M-đi, cô Xa-ra, con gi ông Ra-gu-n, đã nghe một trong những người tớ gi của cha cô ni lời nhục mạ. 8 Số l cô đã được gả cho bảy người chồng, nhưng họ đã bị c quỷ Át-mô-đai-ô giết chết trước khi ăn ở với cô theo tục lệ vợ chồng. Người tớ gi ni: Chnh cô l kẻ st phu! Coi đ, cô đã c bảy đời chồng m chẳng được mang tn ông no! 9 Tại sao chỉ v mấy người chồng của cô đã chết m cô lại đnh đập chng tôi? Thôi, đi với mấy ông ấy cho rồi, v đừng bao giờ chng tôi thấy cô c con ci g hết! 10 Vậy ngy hôm ấy, lng cô Xa-ra ưu phiền v cô ku khc. Rồi ln lầu trn ở nh cha cô, cô định thắt cổ tự tử. Nhưng nghĩ lại, cô tự nhủ: Sẽ không bao giờ người ta nhục mạ được cha tôi v ni với người: Ông chỉ c một cô con gi yu quý, thế m v bạc phận, cô đã thắt cổ tự tử! Như vậy, tôi sẽ lm cho tuổi gi của cha tôi phải buồn phiền đi xuống âm phủ. Nn tốt hơn l tôi đừng thắt cổ tự tử, m phải cầu xin Cha cho tôi chết đi, để đời tôi không cn phải nghe những lời nhục mạ nữa. 11 Ngay lc ấy, cô dang hai tay về pha cửa sổ, cầu nguyện rằng:

 

Chc tụng Cha, lạy Thin Cha từ nhân!

 

Chc tụng danh Cha đến muôn đời,

 

v mọi công trnh của Cha

 

phải chc tụng Ngi muôn muôn thuở.

 

12 Giờ đây, mặt con hướng về Cha, mắt con nhn ln Ngi.

 

13 Xin Cha phn, th con sẽ được biến khỏi mặt đất

 

v không cn phải nghe những lời nhục mạ nữa.

 

14 Lạy Cha Tể, Ngi biết con trong sạch,

 

không hề vương ô uế của đn ông;

 

15 con đã không lm ô danh chnh mnh

 

cũng không lm ô danh cha con trn đất khch lưu đy.

 

Con l con một của cha con,

 

v người đâu c con no khc để thừa kế;

 

người cũng không c anh em cận thân,

 

không cn ai trong họ hng,

 

để con phải giữ thân lm vợ người ấy.

 

Con đã mất cả bảy người chồng,

 

vậy con cn sống nữa lm chi?

 

Nếu Cha không ưng lm cho con chết,

 

th lạy Cha, xin đoi nghe con kể lể nỗi nhục nhằn.

 

16 Ngay lc ấy, lời cầu xin của hai người l Tô-bt v Xa-ra đã được đoi nghe trước nhan vinh hiển của Thin Cha. 17 V thin sứ Ra-pha-en được sai đến chữa lnh cho cả hai. Ông Tô-bt th được khỏi cc vết sẹo trắng ở mắt, để ông được ngắm nhn tận mắt nh sng của Thin Cha; cn cô Xa-ra, con gi ông Ra-gu-n, th được kết duyn với cậu Tô-bi-a, con trai ông Tô-bt, v được thot khỏi tay c quỷ Át-mô-đai-ô. Quả vậy, trong tất cả những người muốn lấy Xa-ra, Tô-bi-a c quyền ưu tin. Cng lc ấy, ông Tô-bt từ ngoi sân trở vo nh, cn Xa-ra, con gi ông Ra-gu-n, th từ lầu trn đi xuống.

 

C Chương 04 C

 

Cậu Tô-bi-a

 

1 Hôm ấy, ông Tô-bt sực nhớ lại số bạc đã gửi ông Ga-ba-n tại Ra-gh, xứ M-đi, 2 v ông nghĩ bụng: Ny mnh đã xin cho được chết, tại sao không ku Tô-bi-a, con của mnh đến v ni cho n hay về số bạc đ, trước khi mnh chết? 3 Vậy ông ku Tô-bi-a, con ông lại; cậu đến gần ông, v ông ni với cậu: Con hãy chôn cất cha cho tử tế. Hãy thảo knh mẹ con v đừng bỏ rơi người bao lâu người cn sống. Con hãy ăn ở đẹp lng người v đừng lm điều chi phiền lng người cả. 4 Ny con, con phải nhớ rằng mẹ con đã trải qua bao nỗi ngặt ngho v con, khi con cn trong dạ mẹ. Khi người mất, con hãy chôn cất người ngay bn cạnh cha, trong cng một phần mộ.

 

5 Con ơi, con hãy tưởng nhớ Ðức Cha mọi ngy, đừng c ưng phạm tội v lm tri mệnh lệnh của Người. Hãy thực thi công chnh suốt mọi ngy đời con v đừng đi theo những nẻo đường bất chnh, 6 v những ai sống theo sự thật th sẽ thnh công trong sự nghiệp của mnh. 7 Con hãy dng của cải bố th cho tất cả những ai thực thi công chnh, v khi bố th, mắt con đừng c so đo. Ðối với ai ngho khổ, con đừng ngoảnh mặt lm ngơ, để rồi đối với con, Thin Cha cũng sẽ không ngoảnh mặt lm ngơ. 8 Tuỳ con c bao nhiu, hãy cho bấy nhiu; c nhiều th cho nhiều, c t th đừng ngại cho t. 9 Như thế l con tch trữ một vốn liếng vững chắc cho những ngy gian nan. 10 Thật vậy, việc bố th cứu cho khỏi chết v không để rơi vo cõi âm ty. 11 V trước nhan Ðấng Tối Cao, của bố th l một lễ vật quý gi cho những ai lm việc bố th.

 

12 Ny con, hãy trnh xa mọi thứ dâm ô, v nhất l hãy lấy một người thuộc dng dõi cha ông con lm vợ, chớ đừng lấy con gi dân ngoại, không xuất thân từ chi tộc cha con, v chng ta l con ci hng ngôn sứ. Con ơi, hãy nhớ rằng, từ khởi đầu cha ông chng ta l Nô-, Áp-ra-ham, I-xa-c, Gia-cp, tất cả đã lấy vợ trong họ hng anh em mnh, v đã được Cha chc phc nơi con chu, v dng dõi cc ngi sẽ được đất lm gia nghiệp. 13 V giờ đây, hỡi con, hãy yu thương anh em con, v lng con chớ coi rẻ anh em con, cũng như con trai con gi của dân tộc con, m không tm vợ trong số những người ấy. Thật vậy, kiu ngạo sinh ra nhiều đổ vỡ v bất ho, v ở dưng đưa tới tng thiếu v ngho mạt, v ở dưng l mẹ của đi kht.

 

14 Bất cứ ai đã lm việc cho con, th tiền công của người ấy con không được giữ lại qua đm trong nh, nhưng phải trả ngay cho họ. Nếu con lm tôi Thin Cha, Người cũng sẽ trả công cho con. Ny con, hãy cẩn thận trong mọi việc con lm, v hãy tỏ ra con l nh gia gio trong mọi cch ăn thi ở của con. 15 Ðiều g con không thch, th cũng đừng lm cho ai cả. Ðừng uống rượu đến say sưa, cũng đừng lấy việc say sưa lm bạn đường của con.

 

16 Hãy chia cơm sẻ o cho người đi rch. Phm l của dư thừa, con hãy lấy m bố th, v mắt con đừng c so đo trong việc bố th của con. 17 Cứ dọn thức ăn phủ ph trn mộ người công chnh, cn người tội lỗi th đừng cho.

 

18 Biết ai khôn ngoan th tm đến m bn hỏi v chớ coi thường bất cứ lời chỉ gio no hữu ch. 19 Hãy chc tụng Ðức Cha l Thin Cha mọi lc; hãy xin Người dạy con cho biết theo nẻo chnh đường ngay v gip con thnh công trong mọi đường đi nước bước cũng như mọi toan tnh của con. Thật vậy, không phải dân no cũng c khả năng suy xt, nhưng Cha mới lm cho họ biết suy xt đng, v cũng chnh Người hạ xuống tận đy âm phủ, nếu Người muốn. V giờ đây, hỡi con, hãy ghi nhớ cc mệnh lệnh ấy, v ước chi đừng bao giờ chng bị xo nho trong lng con.

 

20 V bây giờ, hỡi con, cha cho con biết rằng cha c gửi ba trăm ký bạc cho ông Ga-ba-n, người anh em ông Gp-ri, tại Ra-gh xứ M-đi. 21 Ðừng sợ, hỡi con, v chng ta đã lâm cảnh ngho tng. Con sẽ nắm trong tay nhiều của cải, nếu con knh sợ Thin Cha, trnh xa mọi tội lỗi v lm điều lnh trước mặt Cha, Thin Cha của con.

 

C Chương 05 C

 

Người bạn đồng hnh

 

1 Bấy giờ, cậu Tô-bi-a thưa với cha l ông Tô-bt rằng: Thưa cha, tất cả những g cha đã truyền dạy con, con sẽ thi hnh. 2 Nhưng lm sao con c thể lấy lại số bạc nơi ông ấy, v chnh ông không biết con, v con cũng không biết ông? Con sẽ cho dấu no để ông ấy nhn nhận v tin con m trao cho con số bạc? Ðường đến M-đi, con lại không biết để đi tới đ. 3 Ông Tô-bt trả lời Tô-bi-a, con ông rằng: Chnh ông ấy đã viết cho cha một bản văn tự, v cha cũng viết cho ông một bản. Cha đã chia ra lm hai, cha với ông ấy mỗi người giữ một nửa, v cha đã để chung với số bạc. Ny, tnh đến bây giờ l hai mươi năm cha đã gửi số bạc ấy! V giờ đây hỡi con, con hãy tm lấy một người đng tin cậy để đi với con cho đến khi con trở về -chng ta sẽ trả công cho người ấy-, rồi hãy đi lấy số bạc kia tại nh ông Ga-ba-n.

 

4 Vậy cậu Tô-bi-a đi tm một người thông thạo đường để cng đi với cậu đến M-đi. Cậu ra đi v thấy thin sứ Ra-pha-en đang đứng trước mặt cậu, nhưng cậu lại không biết đ l thin sứ của Thin Cha. 5 Cậu ni với thin sứ: Anh bạn trẻ, anh l người ở đâu? Thin sứ đp: Tôi cũng l con ci Ít-ra-en, anh em của anh. Tôi đến đây để lm việc. Cậu Tô-bi-a liền hỏi: Anh c biết đường đến M-đi không? 6 Thin sứ ni: C. Tôi đã nhiều lần đến đ, tôi thông thạo v thuộc hết cc đường. Tôi thường hay đến M-đi v trọ nh ông Ga-ba-n, l người anh em của chng tôi đang cư ngụ tại Ra-gh xứ M-đi. Bnh thường th Ra-gh cch xa Éc-ba-tan hai ngy đường, v nằm ở miền ni. 7 Cậu Tô-bi-a ni: Ny anh bạn trẻ, anh hãy chờ tôi đi bo cho cha tôi hay đã, v tôi cần c anh đi cng với tôi, v tôi sẽ trả công cho anh.8 Thin sứ đp: Ðược, tôi sẽ chờ anh. Chỉ c điều l đừng đi lâu qu.

 

9 Cậu Tô-bi-a đi bo cho ông Tô-bt, cha cậu hay v ni: Ny con đã tm ra một người cũng l con ci Ít-ra-en, anh em chng ta rồi. Cha cậu bảo: Con ơi, con hãy ku người ấy đến đây cho cha, để cha xem người ấy thuộc dng dõi, chi tộc no, v c đng tin cậy để cng đi với con không. 10 Tô-bi-a đi ku người ấy v ni: Anh bạn trẻ ơi! Cha tôi ku anh đ.

 

Thin sứ vo nh, v ông Tô-bt ln tiếng cho trước. Thin sứ ni: Chc mừng, chc mừng ông vui mạnh! Ông Tô-bt ni: Cn vui g nữa m vui? Tôi l người đã m cả hai mắt, không cn thấy nh sng mặt trời, nhưng nằm trong bng tối như những người đã chết không được ngắm nhn nh sng. Tuy tôi sống, m ở giữa người chết, nghe tiếng người, nhưng chẳng thấy một ai. Thin sứ ni với ông: Ông hãy tin tưởng. Cha sắp chữa lnh cho ông rồi! Hãy tin tưởng. Ông Tô-bt ni: Tô-bi-a, con trai tôi, muốn đi đến xứ M-đi. Anh c thể cng đi với n v đưa n tới đ được không? Tôi sẽ trả công cho anh, người anh em ạ. Thin sứ ni: Tôi c thể đi với cậu ấy. Tôi đã qua M-đi nhiều lần, đã ngang dọc khắp cc đồng bằng lại biết hết ni non v đường s ở đ. 11 Ông Tô-bt ni: Ny người anh em! Gia tộc anh như thế no, v thuộc chi tộc no? Xin người anh em cho tôi biết. 12 Thin sứ ni: Chi tộc tôi can g đến ông? Ông Tô-bt ni: Ny người anh em, tôi muốn biết sự thật: anh l con ai v danh tnh l g? 13 Thin sứ đp: Tôi l A-da-ri-a, con Kha-nan-gia đại nhân, trong hng anh em của ông. 14 Ông Tô-bt ni: Ny người anh em, chc anh mạnh khoẻ v được vạn an! Xin đừng phiền lng, nếu như tôi đã muốn biết sự thật về gia tộc của anh. Ho ra anh l người anh em họ hng của tôi, thuộc giống dng tôn quý v lương thiện. Tôi c biết hai ông Kha-nan-gia v Na-than, cc con của Sơ-ma-gia đại nhân. Hai ông đã cng đi với tôi đến Gi-ru-sa-lem thờ lạy Cha v đã không rời xa chnh lộ. Anh em của anh l người lương thiện; gốc gc anh tốt lnh, vậy xin chc mừng anh!

 

15 Ông cn ni: Tôi sẽ trả công cho anh mỗi ngy một quan tiền v sẽ đi thọ những g anh cần dng, cũng như tôi xử với con tôi vậy. 16 Anh hãy đi với con tôi, rồi tôi sẽ tặng th lao cho anh. 17 Thin sứ ni: Tôi sẽ đi với cậu ấy. Xin ông đừng sợ, chng tôi ra đi mạnh khoẻ v sẽ trở về với ông mạnh khoẻ, v đường đi rất an ton. Ông Tô-bt ni: Xin Cha chc lnh cho anh, người anh em ạ! Rồi ông gọi con trai đến v bảo: Ny con, hãy chuẩn bị hnh lý v ra đi với người anh em của con. Xin Thin Cha l Ðấng ngự trn trời gn giữ hai anh em đi đường bnh an, rồi đưa cc con mạnh khoẻ về với cha. Xin thin sứ của Người cng đi để ph hộ hai anh em con!

 

Trước khi ln đường, Tô-bia-a hôn cha mẹ cậu. Ông Tô-bt ni: Con đi mạnh giỏi! 18 Mẹ cậu khc o ln v ni với ông Tô-bt: Tại sao ông sai con tôi đi? Sớm chiều n chẳng phải l nơi nương tựa cho chng ta! Chẳng sống quấn quýt bn chng ta đ sao? 19 Tiền rừng bạc bể nghĩa lý g đâu snh với mạng sống của con chng ta! 20 Ðức Cha đã cho chng ta được sống, chừng đ l đủ rồi. 21 Ông Tô-bt ni với b: B đừng c lo lắng: con chng ta mạnh khoẻ ra đi, n cũng mạnh khoẻ trở về với chng ta, v mắt b sẽ thấy ngy n mạnh khoẻ trở về với b. 22 Ðừng lo lắng, đừng sợ g cho chng n, em ạ! V sẽ c thin thần bản mệnh cng đi với con chng ta, cuộc hnh trnh của n sẽ thnh công, v n sẽ trở về mạnh khoẻ! 23 B liền nn, không khc nữa.

 

C Chương 06 C

 

Con c

 

1 Chng thanh nin ra đi, thin sứ cng đi với cậu, con ch cũng ra đi với cậu v cng đi với hai người. Vậy l cả hai cng đi, v đm thứ nhất, họ qua đm bn bờ sông Tch-ra. 2 Chng thanh nin xuống sông Tch-ra rửa chân, th con c lớn nhảy vọt ln khỏi mặt nước chực tp bn chân cậu. Cậu la ln. 3 Thin sứ bảo cậu: Hãy chộp lấy con c v nắm cho chặt. Cậu nắm chặt con c v đem n ln bờ. 4 Thin sứ bảo: Mổ bụng c ra, lấy mật, tim, gan v giữ n bn mnh, cn ruột th quăng đi, v mật, tim, gan của n lm ra được thứ thuốc công hiệu. 5 Cậu Tô-bi-a mổ bụng c lấy mật, tim, gan, nướng một phần con c để ăn v dnh ra một phần đem ướp muối. 6 Cả hai người cng đi với nhau cho đến khi gần tới M-đi.

 

7 Bấy giờ, cậu Tô-bi-a hỏi thin sứ: Anh A-da-ri-a, c thứ thuốc g trong tim, gan v mật con c vậy? 8 Thin sứ trả lời: Hãy lấy tim v gan c đem um khi, trước mặt một người đn ông hoặc đn b bị quỷ hay thần kh c độc m hại, th sẽ trnh được mọi m kh v từ ny về sau không cn sợ ma quỷ v c thần ở với người đ nữa. 9 Cn mật, hãy đem xức ln mắt người bệnh, ngay nơi bị sẹo trắng, v thổi vo mắt, chỗ c sẹo, th mắt sẽ được lnh.

 

10 Khi đã tới xứ M-đi v gần đến Éc-ba-tan, 11 thin sứ Ra-pha-en ni với cậu Tô-bi-a: Em Tô-bi-a! Cậu đp: Em đây! Thin sứ bảo: Ðm nay, chng ta phải trọ nh ông Ra-gu-n. Ông ny l b con của em v c cô con gi tn l Xa-ra. 12 Ông không c con trai nối dõi, cũng không c con gi, ngoi một mnh cô Xa-ra. Trong tất cả mọi người, em l người họ hng gần cô nhất được cưới cô, v c quyền thừa kế ti sản cha cô. Cô b cũng khôn ngoan, cam đảm v rất đẹp; cha cô lại l người tôn quý. 13 Thin sứ cn ni: Em hẳn c quyền lấy cô ấy. Ny em, hãy nghe tôi đây! Tối nay, tôi sẽ ni về cô với cha cô để xin ông chịu cho cô lm vị hôn th của em. Khi no từ Ra-gh trở về, chng ta sẽ lm lễ cưới cô ấy. Tôi nghĩ ông Ra-gu-n không thể từ chối gả cô ấy cho em m gả cho người khc được, v ông biết rõ l trong tất cả mọi người, quyền ưu tin cưới con gi ông l của em; chẳng vậy, ông sẽ phải chết, theo phn quyết của sch Mô-s. Giờ đây, ny em, hãy nghe tôi! Tối nay chng ta sẽ ni về cô b v sẽ xin cho em cưới cô; rồi khi no từ Ra-gh trở về, chng ta sẽ đem cô theo v đưa cô cng đi với chng ta về nh em.

 

14 Bấy giờ, cậu Tô-bi-a trả lời thin sứ Ra-pha-en rằng: Anh A-da-ri-a, em nghe ni cô ấy đã được gả cho bảy người rồi, v họ đã chết trong đm động phng: lc đến bn nng th họ chết. Em cn nghe c người ni l chnh quỷ đã giết chết họ. 15 Hiện giờ em sợ lắm, v, nng, th n không lm hại, nhưng ai muốn gần nng th n giết. Em l con một của cha em, sợ rằng nếu em chết, em sẽ lm cho cuộc đời của cha em v của mẹ em phải đau khổ v em m đi xuống mồ. V cc ngi không c người con no khc để chôn cất. 16 Thin sứ ni: Em không nhớ cc mệnh lệnh cha ông của em truyền phải lấy vợ trong những người thuộc gia tộc của em đ sao? V giờ đây, ny em, hãy nghe tôi! Ðừng lo lắng về con quỷ đ nữa v hãy cưới cô ấy đi! Tôi đây biết rằng đm nay cô ấy sẽ được gả cho em. 17 Nhưng khi động phng, em hãy lấy một cht gan v tim c đặt ln than trong lư hương; mi hương sẽ toả ra, quỷ sẽ ngửi thấy v chạy trốn; n sẽ không bao giờ xuất hiện quanh cô nữa. 18 Trước khi gần gũi nhau cả hai hãy đứng ln cầu nguyện, xin Ðức Cha trn trời rủ lng thương v ban ơn cứu độ cho cc em. Ðừng sợ, v cô được tiền định lm vợ em từ trước muôn đời. Chnh em sẽ cứu cô, cô sẽ sống với em, v tôi chắc rằng nhờ cô, em sẽ c con ci, v chng n sẽ như l anh em của em. Vậy em đừng lo lắng g cả! 19 Sau khi Tô-bi-a nghe những lời thin sứ Ra-pha-en ni v được biết Xa-ra l chị em cng dng dõi gia tộc cha mnh, th cậu yu cô tha thiết, v lng cậu gắn b với cô.

 

C Chương 07 C

 

Ông Ra-gu-n

 

1 Khi vo tới Éc-ba-tan, Tô-bi-a ni với thin sứ Ra-pha-en: Anh A-da-ri-a, xin anh dẫn em tới thẳng nh ông Ra-gu-n, người anh em của chng tôi. V thin sứ dẫn cậu tới nh ông Ra-gu-n. Thấy ông đang ngồi ở cửa sân, họ cho ông trước. Ông đp: Cho cc anh! Chc cc anh mạnh khỏe! Rồi ông dẫn họ vo nh. 2 Ông ni với b Ét-na, vợ ông: Người thanh nin ny giống anh Tô-bt của tôi lm sao! 3 B Ét-na bảo họ: Ngoi cc anh, cc anh từ đâu đến? Họ trả lời: Chng tôi thuộc số con ci Np-ta-li đã bị đi đy ở Ni-ni-v. 4 B ni: Cc anh c biết ông Tô-bt, người anh em chng tôi không? Họ đp: Dạ, chng tôi biết. 5 B ni: Ông ấy khoẻ mạnh không? Họ thưa: Ông ấy khoẻ mạnh v cn sống. Rồi Tô-bi-a ni: Ông ấy l cha tôi đ! 6 Ông Ra-gu-n liền nhảy tới ôm hôn cậu v khc o ln. Ông ln tiếng ni với Tô-bi-a: Ny chu, chu thật l c phước, v được một người cha tôn quý v lương thiện! Nhưng khốn thay! Người công chnh hay lm phước bố th đ đã bị m lo! Ông chạy đến ôm lấy cổ Tô-bi-a v khc o ln. 7 B Ét-na, vợ ông, khc thương ông Tô-bt, v cô Xa-ra, con gi hai ông b, cũng khc luôn. 8 Rồi ông hạ một con cừu trong đn, tiếp đãi họ thật l niềm nở.

 

9 Tắm rửa xong, họ vo bn, nghing người xuống để dng bữa. Cậu Tô-bi-a ni với thin sứ Ra-pha-en: Anh A-da-ri-a, xin anh ni với ông Ra-gu-n gả cô em gi Xa-ra cho em! 10 Nghe lời ấy, ông Ra-gu-n bảo cậu thanh nin: Ny chu, chu cứ ăn uống qua đm nay cho thoải mi, v ngoi chu ra, không ai c quyền cưới Xa-ra, con gi của ch, cũng như ch đây không c quyền gả cho người đn ông no khc ngoi chu, v chu l người b con gần nhất của ch. Nhưng ny chu, nhất định ch phải cho chu biết sự thật: 11 Ch đã gả n cho bảy người trong số anh em của chng ta, nhưng họ đều chết cả, ngay trong đm họ đến gần n. Vậy bây giờ, ny chu, chu cứ ăn uống đi, rồi Ðức Cha sẽ xếp đặt cho chng con. 12 Tô-bi-a ni: Chu sẽ không ăn uống g kể từ bây giờ, cho đến khi ch định đoạt về chuyện của chu. Ông Ra-gu-n ni: Th ch đang lm đây. Em n được gả cho chu l chiếu theo phn quyết của sch Mô-s, v em n được gả cho chu cũng l do Trời định. Vậy chu hãy đn nhận cô em chu đây. Từ nay, chu l anh n v n l em của chu. Từ hôm nay v mãi mãi, n được gả cho chu. Con ơi! Ðức Cha trn trời sẽ cho chng con đm nay được toại nguyện; Người sẽ thương xt v cho chng con được bnh an. 13 Rồi ông Ra-gu-n gọi Xa-ra, con gi ông. Cô đến bn ông; ông cầm lấy tay cô, trao cho Tô-bi-a v ni: Con hãy đn nhận em con chiếu theo Lề Luật v phn quyết ghi trong sch Mô-s dạy phải cho n lm vợ của con. Hãy lấy n v đưa n an lnh mạnh khoẻ về nh cha con; xin Thin Cha trn trời ban cho chng con được bnh an! 14 Ông gọi mẹ cô v bảo đem giấy tới rồi viết tờ hôn th cam kết l đã gả cô cho cậu chiếu theo phn quyết của Luật Mô-s.

 

Sau đ, họ bắt đầu ăn uống. 15 Ông Ra-gu-n gọi b Ét-na, vợ ông, v ni: Ny em, em đi dọn một phng khc rồi dẫn Xa-ra tới đ đi. 16 B đi vo phng trải giường như ông đã ni, v dẫn con vo. B o ln khc v số phận cô, rồi lau nước mắt v ni với cô: 17 Con ơi, hãy tin tưởng! Xin Ðức Cha trn trời cho buồn phiền của con biến thnh hoan lạc. Cứ tin tưởng đi con! Sau đ b đi ra.

 

C Chương 08 C

 

Ðo huyệt

 

1 Ăn uống xong, họ toan đi nằm. Họ đưa người thanh nin đi v dẫn vo phng. 2 Tô-bi-a nhớ lại lời của thin sứ Ra-pha-en: cậu lấy trong ti ra gan c cng với tim, v đặt trn than của lư hương. 3 Mi c đẩy lui quỷ, khiến n chạy trốn về miền Thượng Ai-cập. Thin sứ Ra-pha-en đến đ buộc chân v tri n lại ngay tức khắc.

 

4 Khi thân nhân đã ra khỏi phng v đng cửa lại, Tô-bi-a ngồi dậy, ra khỏi giường v ni với Xa-ra: Ðứng ln, em! Chng ta hãy cầu nguyện, ni xin Ðức Cha để Người xt thương v ban ơn cứu độ cho chng ta! 5 Cô đứng ln, rồi cả hai bắt đầu cầu nguyện v ni xin cho mnh được cứu độ. Tô-bi-a bắt đầu như sau:

 

Lạy Thin Cha của tổ tin chng con.

 

Xin chc tụng Cha, xin chc tụng Thnh Danh

 

đến muôn thuở muôn đời!

 

Cc tầng trời v ton thể công trnh của Cha

 

phải chc tụng Cha đến muôn thuở muôn đời!

 

6 Chnh Cha đã dựng nn ông A-đam,

 

dựng nn cho ông một người trợ thủ v nâng đỡ

 

l b E-v, vợ ông.

 

V dng dõi loi người đã sinh ra từ hai ông b.

 

Chnh Cha đã ni:

 

Con người ở một mnh th không tốt.

 

Ta sẽ lm cho n một người trợ thủ giống như n.

 

7 Giờ đây, không phải v lng dục, m con lấy em con đây,

 

nhưng v lng chân thnh.

 

Xin Cha đoi thương con v em con

 

cho chng con được chung sống bn nhau đến tuổi gi.

 

8 Rồi họ đồng thanh ni: A-men! A-men! 9 Sau đ, họ ngủ luôn cho đến sng.

 

10 Ðang khi ấy, ông Ra-gu-n trỗi dậy, gọi đầy tớ lại; họ đi đo một ci huyệt, v ông ni: N m chết th chng ta sẽ trở thnh đề ti cho người ta nhục mạ v nhạo bng. 11 Khi họ đo huyệt xong, ông Ra-gu-n trở về nh, gọi vợ ông 12 v ni: Em hãy sai một trong mấy tớ gi, bảo n vo xem Tô-bi-a cn sống hay đã chết, để nếu c lm sao chng ta sẽ chôn n v không ai biết cả. 13 Vậy họ sai tớ gi đi, thắp đn ln v mở cửa; người đầy tớ gi đi vo v thấy đôi vợ chồng đang nằm ngủ với nhau. 14 Người đầy tớ gi ra ngoi cho hai ông b biết Tô-bi-a cn sống v không c g bất hạnh xảy ra. 15 Thế l họ cất lời chc tụng Thin Cha trn trời rằng:

 

Lạy Thin Cha, chc tụng Ngi!

 

Xin dâng Ngi mọi lời chc tụng từ đy lng thuần khiết.

 

Mọi loi phải chc tụng Cha đến muôn thuở muôn đời!

 

16 Chc tụng Ngi đã ban cho con niềm hoan lạc

 

v điều con lo ngại sẽ không xảy ra,

 

tri lại, Ngi đã xử với chng con

 

theo lng xt thương bao la của Ngi.

 

17 Chc tụng Cha đã thương xt hai người con một ny

 

lạy Cha Tể, xin cho chng được hưởng

 

lng xt thương v ơn cứu độ,

 

để chng được sống trọn cuộc đời

 

trong niềm hoan lạc v lng xt thương!

 

18 Sau đ, ông bảo người nh lấp huyệt lại trước khi trời sng.

 

19 Ông Ra-gu-n bảo vợ lm thật nhiều bnh; cn ông đi ra đn vật dẫn hai con b v bốn con cừu, bảo lm thịt; rồi người ta bắt đầu chuẩn bị ăn mừng. 20 Ông gọi Tô-bi-a v ni: Trong mười bốn ngy, con không được nhc nhch khỏi đây, nhưng phải ở lại, ăn uống trong nh cha, v hãy lm cho lng con gi cha được vui sướng sau ngần ấy đau khổ. 21 Bao nhiu ti sản của cha, con hãy lấy phân nửa ngay từ bây giờ v trở về với cha con bnh an vô sự; phân nửa kia sẽ thuộc về chng con, sau khi cha v mẹ con đây qua đời. Hãy tin tưởng, hỡi con! Cha đây l cha con v b Ét-na l mẹ con. Bây giờ v mãi mãi cha mẹ ở bn con v em con. Hãy tin tưởng, hỡi con!

 

C Chương 09 C

 

Hôn lễ

 

1 Lc ấy, Tô-bi-a gọi thin sứ Ra-pha-en v ni: 2 Anh A-da-ri-a, anh hãy đem theo bốn gia nhân v hai con lạc đ, đi Ra-gh v đến nh ông Ga-ba-n, trao cho ông bản văn tự, nhận số bạc v mời ông ấy cng với anh đến dự lễ cưới. 3-4 Anh biết l cha tôi chắc đang tnh từng ngy; nếu tôi chậm trễ một ngy thôi, th người sẽ buồn khổ biết bao. Anh thấy ông Ra-gu-n đã thề hứa điều g, v vậy, tôi không thể lm ngược với lời thề của ông. 5 Vậy thin sứ Ra-pha-en đi cng với bốn gia nhân v hai con lạc đ, đến Ra-gh xứ M-đi, v trọ nh ông Ga-ba-n. Thin sứ trao cho ông bản văn tự, v cho ông biết rằng, Tô-bi-a, con ông Tô-bt, đã lấy vợ v mời ông đến dự lễ cưới. Ông Ga-ba-n đứng dậy, thanh ton với thin sứ cc ti bạc c đng dấu nim phong, rồi chất ln lưng lạc đ. 6 Họ cng thức dậy sớm v đi dự lễ cưới. Họ vo nh ông Ra-gu-n v thấy Tô-bi-a đã ngồi vo bn. Tô-bi-a chạy ra đn cho ông Ga-ba-n. Ông bật khc v chc lnh cho Tô-bi-a: Ôi người con tôn quý v lương thiện của một người cha tôn quý v lương thiện, công chnh v hay bố th! Xin Ðức Cha đổ phc lnh từ trời xuống cho chu, cho vợ v cha mẹ vợ chu! Chc tụng Thin Cha, v tôi đã được thấy lại Tô-bt, người anh em họ của tôi, qua người con giống ông như đc!

 

C Chương 10 C

 

1 Trong thời gian ấy, ông Tô-bt tnh từng ngy một, xem mất bao nhiu ngy đi, bao nhiu ngy về. Khi đã mãn hạn ước định cho ngy về, m vẫn chưa thấy con, 2 ông tự nhủ: Hay l n bị giữ lại ở đ? Hoặc l ông Ga-ba-n đã chết v không c ai để trao bạc lại cho n? 3 V ông bắt đầu lo buồn. 4 B An-na, vợ ông, ni: Con tôi đã biến mất rồi; n không cn ở giữa đm người sống nữa! B bắt đầu ku la, thương khc con v ni: 5 Khốn cho mẹ, con ơi! Con l nh sng cho đôi mắt mẹ, m mẹ lại để con đi! 6 Ông Tô-bt ni với b: Nn đi em, đừng lo lắng g, con n mạnh khoẻ m! Chắc hẳn l c chuyện g trục trặc đã xảy ra cho chng ở đ; người cng đi đường với n l người đng tin cậy v l người anh em của chng ta. Ðừng lo buồn về n nữa em; rồi n sẽ c mặt ở đây m! 7 B trả lời: Ông im đi để tôi được yn, v đừng c lừa gạt tôi: con tôi đã biến mất rồi! V mỗi ngy b chạy ra ngoi, ng trước ng sau con đường con b đã ra đi; b không nghe ai hết, v khi mặt trời lặn, b trở về nh, ai on khc than suốt cả đm, không ti no ngủ được.

 

8 Sau khi ông Ra-gu-n đã lm tiệc cưới mười bốn ngy cho con gi như đã thề, Tô-bi-a đến bn ông v thưa: Xin cha để con đi, v con biết cha mẹ con tưởng sẽ không cn nhn thấy con nữa. Vậy giờ đây, thưa cha, con van cha hãy để con đi về nh cha con. Con đã ni cho cha biết l con đã để người ở lại trong tnh trạng no rồi. 9 Ông Ra-gu-n ni với Tô-bi-a: Ở lại đây con, ở lại với cha! Cha sẽ sai người đến anh Tô-bt, cha con, để đem tin tức của con cho người. Nhưng Tô-bi-a thưa: Không thể được! Con xin cha để con đi khỏi đây về nh cha con. 10 Ông Ra-gu-n liền đứng dậy, trao cho Tô-bi-a người vợ của chng l Xa-ra, cng với phân nửa ti sản của ông gồm tôi trai, tớ gi, b, cừu, lừa, lạc đ, y phục, tiền bạc v đồ dng. 11 Ông để cho họ ra đi phấn khởi; ông cho từ biệt Tô-bi-a v ni: Con đi mạnh giỏi v bnh an! Xin Ðức Cha trn trời cho con v Xa-ra, vợ con, thnh đạt, v ước g cha được nhn thấy con ci của chng con trước khi cha nhắm mắt! 12 Rồi ông ni với Xa-ra, con gi ông rằng: Con hãy về nh cha mẹ chồng con, v từ nay cc ngi l cha mẹ con, như thể cc ngi đã sinh ra con vậy. Con gi của cha, thôi, con đi bnh an! Cha mong được nghe ton những tin tốt lnh về con, bao lâu cha cn sống! Ông hôn họ v để họ ra đi.

 

13 Rồi đến lượt b Ét-na ni với Tô-bi-a: Ny con v cũng l người anh em yu quý! Nguyện xin Ðức Cha cho con được trở về đây v cho mẹ được nhn thấy con ci của con khi mẹ cn sống, cũng như của Xa-ra, con gi của mẹ, trước khi mẹ nhắm mắt! Trước mặt Ðức Cha, mẹ gởi gắm con gi mẹ cho con. Suốt đời con, đừng bao giờ lm cho n phải buồn. Chc con đi bnh an! Từ nay, mẹ l mẹ con, v Xa-ra l em gi con. Mong tất cả chng ta được thnh đạt như nhau, mọi ngy trong suốt cuộc đời! B hôn cả hai người v để họ phấn khởi ra đi.

 

14 Thế l Tô-bi-a rời khỏi nh ông Ra-gu-n, ra đi phấn khởi, hân hoan; cậu chc tụng Cha Tể trời đất, l Vua muôn loi, v Người đã lm cho cuộc hnh trnh của cậu thnh công. Ông Ra-gu-n ni với cậu: Chc con được phước thờ cha knh mẹ, bao lâu cc ngi cn sống!

 

C Chương 11 C

 

Chữa mắt ông Tô-bt

 

1 Khi họ gần tới Ca-xe-rin, đối diện với Ni-ni-v, thin sứ Ra-pha-en ni 2 Em biết chng ta đã để cha em ở lại trong tnh trạng no. 3 Chng ta hãy chạy ln trước vợ em, chuẩn bị nh cửa, trong lc những người kia đang tới. 4 Cả hai người cng đi, v thin sứ ni: Hãy cầm mật c trong tay. C con ch theo sau thin sứ v Tô-bi-a.

 

5 B An-na ngồi, ng trước ng sau con đường m con b đã đi.6 Thấy cậu đang đến, b bảo cha cậu: Ny con ông đang đến với người bạn đồng hnh của n!

 

7 Thin sứ Ra-pha-en ni với Tô-bi-a trước khi cậu đến gần cha: Tôi biết l mắt cha em sẽ mở ra. 8 Hãy tra mật c vo mắt ông. Thuốc sẽ lm cho cc sẹo trắng teo lại v bay ra khỏi mắt ông. Cha em sẽ thấy lại được, sẽ nhn thấy nh sng.

 

9 B An-na chạy đến ôm chong lấy cổ con v ni: Con ơi, mẹ lại thấy con! Từ nay, mẹ c chết cũng được! Rồi b khc o ln. 10 Ông Tô-bt đứng ln, chân đi loạng quạng bước qua cửa sân m ra. 11 Tô-bi-a đi về pha ông, tay cầm mật c; cậu thổi vo mắt ông. Cậu giữ chặt lấy ông v ni: Thưa cha, xin cha cứ tin tưởng! Cậu bôi thuốc cho ông v để thuốc ngấm. 12 Rồi cậu lấy hai tay bc vẩy ra khỏi kho mắt ông. 13 Ông ôm chong lấy cổ cậu, vừa khc vừa ni: Con ơi, cha đã thấy con! Con l nh sng cho đôi mắt cha! 14 Rồi ông ni:

 

Chc tụng Thin Cha!

 

Chc tụng Danh cao trọng của Người.

 

Chc tụng mọi thin sứ thnh thiện của Người!

 

Ước g Danh cao trọng của Người che chở chng ta!

 

Chc tụng mọi thin sứ đến muôn đời!

 

V tôi đã bị Người đnh phạt,

 

nhưng nay lại được thấy Tô-bi-a, con tôi!

 

15 Tô-bi-a hoan hỷ bước vo nh, miệng vang lời chc tụng Thin Cha. Tô-bi-a kể cho cha cậu biết l cuộc hnh trnh của cậu đã thnh công, cậu đã mang bạc về, đã cưới vợ l cô Xa-ra, con gi ông Ra-gu-n như thế no, v hiện giờ cô sắp tới, đang tiến gần đến cửa thnh Ni-ni-v.

 

16 Ông Tô-bt ra tận cửa thnh Ni-ni-v đn con dâu, vừa hoan hỷ vừa chc tụng Thin Cha. Thấy ông đi đứng, di chuyển hon ton vững mạnh m không cần ai cầm tay dẫn đi, dân trong thnh Ni-ni-v đầy kinh ngạc. Trước mặt họ, ông Tô-bt xưng tụng Thin Cha đã xt thương v mở mắt cho ông. 17 Rồi ông Tô-bt đến bn Xa-ra, vợ của Tô-bi-a, con ông, chc lnh cho cô v ni: Ny con, chc con mạnh khoẻ! Chc tụng Thin Cha của con, Ðấng đã dẫn con đến với cha mẹ, con ơi! Xin Cha ging phc cho cha con, cho Tô-bi-a, con của cha, cũng như cho chnh con, hỡi con! Con ơi! Con hãy phấn khởi hân hoan bước vo nh con đây, v xin Cha ging phc cho con! 18 Ngy ấy l ngy vui cho mọi người Do-thi ở Ni-ni-v. 19 Hai ông A-khi-ca v Na-bt, chu ông Tô-bt, cũng vui mừng đến nh thăm ông.

 

C Chương 12 C

 

Thin sứ Ra-pha-en

 

1 Mãn tiệc cưới, ông Tô-bt gọi Tô-bi-a, con ông, v ni: Ny con, con hãy lo trả công cho người bạn đồng hnh của con, v trả thm cho người ấy. Tô-bi-a ni: Thưa cha, biết trả anh ấy bao nhiu bây giờ? 2 D con c đưa cho anh ấy phân nửa những g anh ấy đã mang về với con, con cũng không bị thiệt! 3 Anh ấy đã đưa con trở về mạnh khoẻ, chữa cho vợ con, đem bạc về với con, v đã chữa cha lnh bệnh. Con phải trả thm cho anh ấy bao nhiu nữa? 4 Ông Tô-bt trả lời: Ny con, theo lẽ công bnh, anh ấy được quyền lấy phân nửa tất cả những g anh ấy mang về. 5 Vậy Tô-bi-a gọi thin sứ lại v ni: Xin anh lấy một nửa tất cả những g anh đã mang về, lm tiền công của anh. Chc anh ln đường mạnh khoẻ!

 

6 Bấy giờ, thin sứ kn đo gọi hai cha con lại v ni: Hãy chc tụng Thin Cha v tuyn xưng Người trước ton thể sinh linh, về những điều tốt lnh Người đã lm cho cha con ông. Hãy chc tụng v ca ngợi danh Người! Những việc Thin Cha đã lm, hãy long trọng tỏ cho mọi người biết. Ðừng ngần ngại xưng tụng Người! 7 Giữ kn b mật của vua l điều tốt đẹp; nhưng công trnh của Thin Cha, th phải tỏ by v long trọng xưng tụng. Hãy lm điều lnh th cha con ông sẽ không gặp điều dữ.

 

8 Cầu nguyện km theo đời sống chân thật, bố th đi đôi với đời sống công chnh, th tốt hơn c của m ở bất công; lm phc bố th th đẹp hơn l tch trữ vng bạc. 9 Việc bố th cứu cho khỏi chết v tẩy sạch mọi tội lỗi. Những người lm phc bố th sẽ được sống lâu. 10 Những ai phạm tội ăn ở bất công l kẻ th của chnh mnh.

 

11 Tôi sẽ tỏ cho ông v con ông biết tất cả sự thật, không giấu giếm chi. Tôi đã tỏ cho cha con ông biết rồi v đã ni: Giữ kn b mật của vua l điều tốt đẹp, nhưng công trnh của Thin Cha th phải by tỏ để tôn vinh Người. 12 Hãy biết rằng khi ông v cô Xa-ra cầu nguyện, chnh tôi đã tiến dâng những lời cầu nguyện đ ln trước nhan vinh hiển của Ðức Cha, để xin Cha nhớ đến hai người; tôi cũng lm như vậy khi ông chôn cất người chết. 13 V khi ông không ngại trỗi dậy, bỏ dỡ bữa ăn để đi chôn cất người chết, bấy giờ tôi được sai đến bn ông để thử thch ông. 14 Thin Cha cũng sai tôi chữa lnh cho ông v cô Xa-ra, con dâu ông. 15 Tôi đây l Ra-pha-en, một trong bảy thin sứ luôn hầu cận v vo chầu trước nhan vinh hiển của Ðức Cha.

 

16 Hai cha con bng hong sợ hãi, sấp mnh xuống đất. 17 Thin sứ ni: Ðừng sợ! Bnh an cho cc ngươi! Hãy chc tụng Thin Cha đến muôn đời! 18 Phần tôi, tôi đã ở với cc ngươi không phải do lng tốt của tôi, m do ý muốn của Thin Cha. Vậy ngy ngy cc ngươi hãy chc tụng Thin Cha, hãy ngợi khen Người! 19 Cc ngươi đã thấy tôi ăn, nhưng thực ra tôi không ăn g cả, đ chỉ l một thị kiến m cc ngươi thấy. 20 Giờ đây, hãy chc tụng Ðức Cha nơi trần gian, hãy xưng tụng Thin Cha. Ny tôi ln cng Ðấng đã sai tôi. Hãy viết ra mọi điều đã xảy đến cho cha con ông. V thin sứ ln trời. 21 Hai cha con đứng dậy, nhưng không thể thấy thin sứ nữa. 22 Thế l họ chc tụng v ngợi khen Thin Cha, xưng tụng Người v những công trnh hng vĩ của Người, l lm cho họ được thấy một thin sứ của Thin Cha!

 

C Chương 13 C

 

Xi-on

 

1 V ông Tô-bt ni:

 

2 Chc tụng Thin Cha, Ðấng muôn đời hằng sống,

 

chc tụng vương triều Người.

 

Chnh Người đnh phạt rồi lại xt thương,

 

đẩy xuống tận âm ty trong lng đất sâu thẳm,

 

rồi ko ra khỏi đại hoạ tiu vong,

 

chẳng c chi thot khỏi tay Người.

 

3 Con ci nh Ít-ra-en hỡi,

 

no xưng tụng Cha trước mặt chư dân,

 

chnh Người đã phân tn anh em vo giữa họ,

 

4 tại đ, Người đã cho anh em thấy:

 

Người l Ðấng cao cả muôn trng.

 

Trước ton thể sinh linh, no hãy suy tôn Cha!

 

Bởi Người l Cha Tể, l Thin Cha ta thờ,

 

l Thân Phụ của ta, l Thin Cha đến muôn thuở muôn đời.

 

5 Người đnh phạt v anh em lm điều gian c,

 

nhưng rồi lại thương xt anh em hết thảy

 

m quy tụ anh em về từ giữa chư dân,

 

nơi anh em đã bị phân tn.

 

6 Nếu anh em hết lng hết dạ trở về với Cha

 

m sống theo sự thật trước tôn nhan Người,

 

th Người sẽ trở lại với anh em,

 

không cn ngoảnh mặt lm ngơ nữa.

 

7 Vậy giờ đây,

 

hãy chim ngưỡng việc Cha đã lm cho anh em

 

m lớn tiếng xưng tụng Người.

 

Hãy chc tụng Người, l Cha công minh chnh trực,

 

suy tôn Người, l vua hiển trị thin thu.

 

8 Phần tôi, giữa cảnh lưu đy, xin xưng tụng Cha

 

v lm cho dân tội lỗi biết rằng:

 

Người l Ðấng cao cả quyền năng.

 

Tội nhân hỡi, mau quay đầu trở lại,

 

trước Thnh Nhan, hãy ăn ở ngay lnh.

 

Biết đâu Người chẳng ưng chẳng nhận

 

m dủ thương xt phận anh em?

 

9 Tôi suy tôn Thin Cha của tôi,

 

hồn tôi suy tôn Người l Thượng Ðế,

 

hân hoan reo mừng Người, Ðấng muôn trng cao cả.

 

10 Tại Gi-ru-sa-lem, mọi người hãy xưng tụng Cha

 

V ni rằng: hỡi thnh thnh Gi-ru-sa-lem,

 

Cha đnh phạt ngươi

 

v những việc con ci ngươi lm,

 

nhưng rồi lại xt thương

 

con ci người công chnh.

 

11 Hãy nhiệt liệt tung hô Ðức Cha,

 

chc tụng Người l Vua hiển trị thin thu,

 

để Ðền Thnh được xây dựng lại nơi ngươi

 

trong bầu kh vui mừng.

 

12 Ðể nơi ngươi, qua muôn ngn thế hệ,

 

Cha ban niềm hoan lạc cho những kẻ lưu đy,

 

v yu thương mọi người bất hạnh.

 

13 Một nh sng rạng ngời

 

sẽ chiếu soi khắp mười phương đất;

 

từ viễn xứ, người trăm họ ko đến với ngươi.

 

V dân cư tận chân trời gc biển

 

sẽ tới ht mừng danh thnh Cha,

 

tay bưng lễ vật dâng tiến Vua Trời.

 

Muôn thế hệ sẽ lm cho ngươi hoan hỷ,

 

v tn ngươi, thnh được Cha chọn,

 

sẽ lưu truyền hậu thế đến ngn năm.

 

14 Khốn thay mọi kẻ ni lời độc dịa,

 

khốn thay tất cả những ai hạ nhục ngươi

 

v ph đổ tường luỹ ngươi

 

cũng như tất cả những người

 

lm cho thp canh ngươi xiu đổ

 

v đốt ph nh cửa nơi ngươi!

 

Thật hạnh phc đến muôn đời

 

tất cả những ai knh sợ ngươi!

 

15 Trong ngy đ, ngươi sẽ hân hoan phấn khởi

 

mừng đon con những người công chnh,

 

v chng sẽ được quy tụ về đ cả

 

v sẽ chc tụng Cha hiển trị đến muôn đời.

 

Phc thay những kẻ mến thương ngươi

 

v những kẻ mừng v ngươi được thi bnh thịnh vượng.

 

16 Phc thay tất cả những ai than khc

 

v những tai hoạ ging xuống trn ngươi

 

bởi họ sẽ vui mừng

 

thấy ngươi được hưởng niềm vui bất tận.

 

Hồn tôi ơi, hãy chc tụng Thin Cha, l Ðức Vua cao cả,

 

17 v Người sẽ xây dựng lại thnh Gi-ru-sa-lem

 

cng với thnh điện vững bền mãi mãi.

 

Thật phc cho tôi, nếu trong dng dõi tôi cn ai sống st

 

để nhn thấy vinh quang của Gi-ru-sa-lem

 

v xưng tụng Ðức Vua trn trời! . ..

 

Cửa thnh thnh Gi-ru-sa-lem

 

sẽ lm bằng ngọc xanh, ngọc biếc,

 

mọi bức tường, ton đ quý xây ln.

 

Người ta sẽ dng vng để xây tường thnh Gi-ru-sa-lem,

 

lấy vng rng đắp nn thnh luỹ.

 

Ðường phố Gi-ru-sa-lem sẽ lt đ Ô-phia v hồng ngọc.

 

18 Cc cửa thnh Gi-ru-sa-lem vang tiếng ca hoan hỷ,

 

mọi nh sẽ cng ht: Ha-l-lui-a!

 

Chc tụng Thin Cha l Ðấng Ít-ra-en tôn thờ!

 

V những ai được Cha Trời ging phc

 

sẽ chc tụng Thnh Danh đến muôn thuở muôn đời.

 

C Chương 14 C

 

1 Lời xưng tụng của ông Tô-bt kết thc ở đây.

 

Ni-ni-v

 

2 Ông Tô-bt chết bnh an, thọ một trăm mười hai tuổi v được mai tng trọng thể tại Ni-ni-v. Ông bị m vo năm su mươi hai tuổi; v sau khi được thấy lại, ông sống dư dật v hay lm phước bố th. Ông không ngừng chc tụng Thin Cha v tuyn xưng Người l Ðấng cao cả. 3 Trước khi nhắm mắt, ông gọi Tô-bi-a con ông lại v trối: Con ơi! 4 Mau đem con ci đến M-đi, v cha tin rằng lời Thin Cha đã phn qua miệng ngôn sứ Na-khum, lin quan đến Ni-ni-v, sẽ ứng nghiệm: đ l mọi sự sẽ xảy ra v đổ xuống trn Át-sua v Ni-ni-v. Mọi lời sấm của cc ngôn sứ Ít-ra-en đã được Thin Cha sai ni tin tri sẽ ứng nghiệm, không trừ một lời no, v mọi sự sẽ xảy ra vo đng thời điểm. Ở ngay tại M-đi th sẽ an ton hơn ở Át-sua v Ba-by-lon. Thật vậy, cha đây biết rõ v tin rằng tất cả những g Thin Cha đã phn sẽ hon tất v ứng nghiệm; không một điều no trong cc lời sấm sẽ bị bỏ qua:

 

Anh em chng ta đang sống nơi đất Ít-ra-en đều sẽ bị phân tn v lưu đy ra khỏi miền đất tốt lnh. Ton đất Ít-ra-en sẽ thnh hoang địa. Cho đến một ngy no đ, Sa-ma-ri v Gi-ru-sa-lem sẽ thnh hoang địa, Ðền Thờ Thin Cha sẽ l nơi sầu muộn v bị thiu hủy. 5 Nhưng một lần nữa, Thin Cha sẽ lại thương xt họ, đưa họ trở về đất Ít-ra-en. Họ sẽ kiến thiết lại Nh Thin Cha tuy không phải như lần đầu, trong khi đợi chờ thời gian tới hồi vin mãn. Lc đ, từ chốn lưu đy, họ sẽ đều trở về, v sẽ xây cất Gi-ru-sa-lem thật trng lệ, v trong thnh, Nh Thin Cha sẽ được xây dựng, như lời cc ngôn sứ Ít-ra-en đã tin bo. 6 Mọi dân tộc trn ton tri đất sẽ trở về với Thin Cha, v thật sự knh sợ Người. Họ sẽ từ bỏ cc ngẫu tượng đã từng lôi ko họ theo con đường lầm lạc dối gian. Với tấm lng chnh trực, họ sẽ chc tụng Thin Cha hằng hữu. 7 Tất cả con ci Ít-ra-en được cứu thot trong những ngy ấy v tưởng nhớ Thin Cha trong sự thật, đều sẽ tập hợp tiến về Gi-ru-sa-lem. Họ sẽ vĩnh viễn an cư lạc nghiệp trn miền đất của tổ phụ Áp-ra-ham m người ta sẽ trao trả lại cho họ. Những ai thnh tâm yu mến Thin Cha sẽ vui mừng hoan hỷ; cn những kẻ lm điều tội lỗi v bất công sẽ khuất dạng không cn trn mặt đất.

 

8-9 Giờ đây, hỡi cc con, cha trối lại cho cc con những lời ny: hãy phụng thờ Thin Cha trong sự thật v lm đẹp lng Người. Hãy truyền dạy con ci thực thi công chnh v lm việc bố th, biết tưởng nhớ Thin Cha v chc tụng danh Người mọi lc, trong sự thật, với hết sức mnh.

 

V giờ đây, con ơi, hãy ra khỏi Ni-ni-v, đừng ở lại đây nữa. Ngy no chôn cất mẹ con bn cạnh cha rồi, con không nn tr ngụ thm trn lãnh thổ ny nữa. Bởi v nơi đây, cha thấy rất nhiều chuyện bất công, v người ta lm những việc xảo tr gian t m không biết xấu hổ. 10 Ny con, hãy xem những g Na-đp đã lm cho ông A-khi-ca, người dưỡng dục n. N đã chẳng bị nuốt sống vo lng đất đ sao? Thin Cha đã bắt n đền tội nhãn tiền về sự bất knh của n: A-khi-ca ra đi về nơi nh sng, cn Na-đp th phải đi vo chốn tối tăm muôn đời v đã tm cch giết chết ông A-khi-ca. Nhờ lm việc bố th, ông A-khi-ca thot khỏi bẫy tử vong m Na-đp đã gi để giết ông, cn Na-đp lại rơi vo ci bẫy tử vong đã tiu diệt n. 11 Vậy giờ đây, cc con ơi, hãy xem thnh quả của việc bố th, thnh quả của sự bất công: sự bất công giết chết. Ny hơi thở cha tn rồi.

 

Người ta đặt ông nằm trn giường; ông tắt thở v được mai tng trọng thể.

 

12 Khi mẹ chết, ông Tô-bi-a chôn cất b bn cạnh cha của ông. Sau đ ông cng với vợ đến xứ M-đi v cư ngụ tại Éc-ba-tan, gần nh cha vợ l Ra-gu-n, 13 ông đối xử với cha mẹ vợ rất c hiếu v chôn cất hai ông b tại Éc-ba-tan, xứ M-đi. Ông hưởng gia ti, sự nghiệp của ông Ra-gu-n cũng như của ông Tô-bt, cha ông. 14 Ông chết vẻ vang, thọ một trăm mười bảy tuổi. 15 Trước khi chết, ông được tin Ni-ni-v bị huỷ diệt v thấy đon người Ni-ni-v bị đem đi đy qua xứ M-đi do lệnh A-khi-a-kha-rốt, vua xứ M-đi. Ông chc tụng Thin Cha về tất cả những g Người đã lm cho con ci Ni-ni-v v Át-sua. Trước khi chết, ông vui sướng về số phận của Ni-ni-v, v chc tụng Ðức Cha l Thin Cha đến muôn thuở muôn đời.